PlusAchtergrond

Afghaanse Nederlanders kunnen evacuatievliegtuig Kabul niet bereiken: ‘We worden beschoten’

Het is voor een deel van de Nederlanders in Afghanistan zo goed als onmogelijk om het vliegveld van Kabul te bereiken. Verschillende mensen die het land proberen uit te komen, zijn woensdagochtend onverrichter zake vertrokken. Ze vragen om meer hulp van de Nederlandse overheid.

Sebastiaan Quekel en Sander van Mersbergen
Mensen proberen het vliegveld van Kabul te bereiken. Amerikaanse soldaten bewaken de toegang. (Beeld ter illustratie). Beeld AFP
Mensen proberen het vliegveld van Kabul te bereiken. Amerikaanse soldaten bewaken de toegang. (Beeld ter illustratie).Beeld AFP

“Het is zo enorm druk, iedereen duwt je weg. Amerikaanse soldaten hebben ons beschoten en er worden granaten gegooid.” Dat zegt een Nederlands-Afghaanse vrouw uit Haarlem. Met haar drie kinderen probeerde ze de hele nacht om in de buurt van de gate te komen.

“We hebben paspoorten, die steken we ook in de lucht. Maar er is niemand die zegt: kom maar binnen. We worden weggeduwd. Het is heel erg eng. Mijn zoon en ik zijn ook lichtgewond geraakt door zo’n granaat. We hebben echt begeleiding nodig om weg te kunnen komen. Ik heb wel contact met het ministerie, maar er is nog geen volgende stap.”

Familiefeest

Met haar kinderen ging ze woensdagochtend terug naar het dorp waar ze nu verblijven. Ze zijn in Afghanistan voor een familiefeest, en het lukte vorige week niet meer om op tijd weg te komen. Tickets naar Europa kostten duizenden euro’s en al snel waren alle vluchten volgeboekt.

Het eerste vliegtuig met  35 Nederlandse evacués uit Afghanistan tijdens de landing op Schiphol, woensdagavond laat. Beeld ANP
Het eerste vliegtuig met 35 Nederlandse evacués uit Afghanistan tijdens de landing op Schiphol, woensdagavond laat.Beeld ANP

De verplaatsing van huis naar vliegveld en vice versa is ontzettend gevaarlijk, vertelt de Haarlemse. “Er staan veel controleposten. Als de Taliban je zien en weten dat je in Europa woont, ben je dood. We komen niet buiten, alleen het stuk naar het vliegveld met de auto hebben we gedaan. Hier in het dorp is het nog gevaarlijker dan in Kabul. Er zitten heel veel Taliban.”

‘Ik durf niet meer’

Een 54-jarige Amsterdammer met Afghaanse wortels stond ’s ochtend eveneens doodsangsten uit op het vliegveld. Militairen schoten volgens zijn familie in het rond om de opeengehoopte mensen uit elkaar te drijven. Een poging om op het vliegtuig te stappen – zijn tweede deze week – mislukte daardoor. “Ik durf niet meer zo snel naar het vliegveld, er moet een veiligere manier zijn om geëvacueerd te worden,” laat de man, vader van twee, kort weten.

De situatie op het vliegveld van Kabul is al dagen extreem chaotisch. Dinsdagavond lukte het door alle tumult niet om Nederlanders aan boord te krijgen van een vliegtuig dat mede door Nederland was gestuurd. Dat toestel stond maar een halfuur aan de grond en moest toen, voor de ogen van de 54-jarige Amsterdammer, weer vertrekken. De familie van de man is ten einde raad en wil dat hij zo snel mogelijk thuiskomt. “We doen al de hele week geen oog dicht, we zijn echt vreselijk bezorgd om onze vader,” zegt zoon Kamal.

Talibanstrijders houden een patrouille in de straten van Kabul. Beeld AP
Talibanstrijders houden een patrouille in de straten van Kabul.Beeld AP

Stervensdruk

In een bericht van de Nederlandse overheid kreeg de Amsterdammer de opdracht naar het vliegveld te komen om alsnog weg te komen uit Afghanistan. Maar eenmaal ter plaatse kon de man geen kant op. “Het was er opnieuw stervensdruk,” zegt zijn zoon. “Veel mensen waren in paniek en begonnen elkaar te verdrukken. Wat ook niet helpt is dat het Amerikaanse leger totaal niet meewerkt. Ook al heb je een Nederlands paspoort, dan nog word je aan de toegangspoorten geweigerd.”

Zijn vader strandde dinsdagavond op het vliegveld en moest daar de hele nacht blijven, omdat hij vanwege de geldende avondklok niet terug naar Kabul kon. De spanningen op het vliegveld lopen steeds hoger op, laat de vader ter plaatse aan zijn familie weten. “Mensen worden geslagen. Flitsgranaten worden gegooid om de meute op afstand te houden. Kogels vliegen in het rond. Het is voor mijn vader een verschrikking, hij is echt ontzettend geschrokken van wat hij allemaal heeft gezien.”

Op videobeelden die op sociale media circuleren is inderdaad te horen en te zien dat er wordt geschoten, mogelijk gaat het om waarschuwingsschoten van Amerikaanse soldaten die bij de toegangspoorten staan.

Volhouden

Uit WhatsApp-gesprekken blijkt dat de vader, die in Afghanistan op familiebezoek is, zich amper raad weet met de huidige situatie. Inmiddels is de man weer bij familie in Kabul. Zijn familie drukt hem op het hart nog even vol te houden. ‘Er komen echt nieuwe vliegtuigen,’ schreef zijn familie gisteravond nog.

In een korte reactie laat hij weten dat hij zich ‘angstig voelt’ en weinig vertrouwen heeft in een nieuwe, derde evacuatiepoging. Hij doet een oproep aan de Nederlandse overheid om een evacuatie buiten het vliegveld te regelen. “Stop mensen in een bus buiten het vliegveld en laat deze vervolgens het terrein op rijden,” vult zoon Kamal nog aan. “Want zoals het nu gaat schiet het echt niet op.”

35 Nederlanders

Ondertussen is de evacuatie van Nederlanders vanuit Kabul wel enigszins op gang gekomen. Gistermiddag is een transportvliegtuig vertrokken uit Kabul met 35 Nederlanders aan boord; die is gisteravond laat op Schiphol geland. Het gezin uit Haarlem en de Amsterdamse man zaten niet tussen de passagiers. Het toestel, een C-17, wordt gebruikt door verschillende Navo-landen. Het ging om een andere vlucht dan het vliegtuig waarmee de ambassadeur met een team vanuit Eindhoven onderweg was.

Onbekend is hoeveel Nederlanders nu nog vastzitten in Afghanistan. Dinsdag meldde het kabinet dat er nog negen Nederlanders in Afghanistan waren, maar dat waren er achteraf gezien dus fors meer.

* De naam van de Nederlands-Afghaanse vrouw uit Haarlem is bekend bij de redactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden