PlusAnalyse

Afgang in Afghanistan is ‘onuitwisbare smet’ op Biden, maar die wijst naar Trump

Wie heeft schuld aan de vernederende Amerikaanse aftocht in Afghanistan? Joe Biden wordt gekraakt, ook in eigen kring. Maar hij wijst naar voorganger Trump.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Nu al is het chaotische, onvoorbereide vertrek uit Afghanistan een ‘onuitwisbare smet’ op het presidentschap van Joe Biden, oordeelt Ryan Crocker, voormalig Amerikaans ambassadeur in Afghanistan voor de regering Obama, waar Biden ook deel van uitmaakte. Hij sprak met de lokale krant in zijn woonplaats Spokane, Washington.

“Ik heb een aantal ernstige vragen over zijn vermogen om onze natie als opperbevelhebber te leiden. Dat hij dit zo verkeerd heeft gezien – of, erger nog, dat hij heeft begrepen wat er waarschijnlijk zou gebeuren, maar dat het hem niet kon schelen.”

De meest progressieve Democraten en enkele tegendraadse libertaire conservatieven verdedigen Biden – het alternatief was ‘eindeloze oorlog’, benadrukken zij. “We zouden dezelfde resultaten hebben gezien als we ons 15 jaar geleden of over 15 jaar hadden teruggetrokken,” vindt Justin Amash, een onafhankelijk Congreslid.

Kritiek

Maar de kritiek op de uitvoering van het terugtrekkingsplan komt van alle kanten, ook van oude bondgenoten. Democraten in het Congres willen weten waarom de VS niet beter voorbereid was. Partijgenoot en Congreslid Seth Moulton, die zelf in Irak diende, sprak bijvoorbeeld van een ‘morele en operationele mislukking’. Het omschrijven als ‘minder dan een ramp zou oneerlijk zijn’.

Leon Panetta, minister van Defensie in de regering Obama-Biden: “Dit is niet de Joe Biden die ik vaak zag in de Nationale Veiligheidsraad.” Biden was er goed in om alle mogelijk valkuilen van een beslissing boven water te krijgen, zei Panetta. “Ik neem aan dat hij die vragen heeft gesteld. Maar het is duidelijk dat die plannen, strategieën of voorzorgsmaatregelen om wat voor reden dan ook niet zijn uitgevoerd.”

Inlichtingendiensten

Vanuit het Witte Huis klinkt verwijtend dat de inlichtingendiensten geen duidelijkheid hadden geboden over de situatie, inlichtingenbronnen stellen dat ze wel degelijk hebben gewaarschuwd. Team Biden houdt vol dat alle noodplannen klaarlagen. Veteranen die al maanden aandringen op evacuatie van Afghaans personeel bestrijden dat. “Dat is een leugen,” liet oud-legerkapitein Matt Zeller weten – hij vroeg zelf al maanden om evacuatieplannen, en niemand luisterde.

Republikeinen waren het niet met elkaar eens over de oorlog – veel Trumpisten wilden ervan af, de oude Bush-tak was tegen terugtrekking. Maar allemaal zien ze nu een afgang voor Amerika. “Een gênant spektakel, een diplomatieke vernedering en een ramp voor de nationale veiligheid,” zei senator Ted Cruz uit Texas. Collega Rick Scott uit Florida vroeg zich hardop af of het tijd werd Biden uit zijn ambt te zetten.

Vernietigend

De pers bericht overwegend vernietigend. “Bidens verraad van Afghanen zal in schande voortleven,” kopt tijdschrift The Atlantic. Politiek analisten brengen in herinnering dat Biden zich in zijn campagne nog verkocht als een man met een schat aan ervaring op het wereldtoneel. Hij zou het internationale imago van de VS herstellen na de tumultueuze Trump-jaren.

“Maar de afgelopen dagen hebben de beelden uit Afghanistan zijn onvermogen om te plannen laten zien, onderschatting van een buitenlandse tegenstander, een ineffectieve poging om het goed te maken – en zoals Biden maandag in een korte toespraak aantoonde, een poging om de volledige verantwoordelijkheid af te schuiven,” concludeerde de verslaggever van de Washington Post na de speech waarin Biden zei dat de Afghanen hun eigen strijd moesten uitvechten.

Trump

Biden wees er ook op dat zijn voorganger hem weinig keuze had gelaten. Trump onderhandelde met de Taliban, ging akkoord met een gevangenenruil waarbij 5000 talibanstrijders vrij kwamen en beloofde de Amerikaanse troepen terug te trekken, ook toen de Taliban zich niet aan afspraken hielden. Een deel van de schuld ligt bij Trump, vond ook Lindsey Graham, senator en kameraad van de oud-president. Maar Biden schrapte een reeks beslissingen van Trump, en zette de terugtrekking uit Afghanistan door. “Ze hebben allebei ons land in de steek gelaten,” concludeert Adam Kinzinger, Republikeins Congreslid.

De vraag is of het debacle politieke consequenties zal hebben. De gemiddelde Amerikaan was de Afghanistan-oorlog al half of helemaal vergeten, en een ruime meerderheid van de Amerikanen vond dat het tijd was om te vertrekken. In een peiling van Morning Consult is de steun voor terugtrekking deze week wel flink gedaald, tot een krappe minderheid. Nog 46 procent van de Amerikanen is in een peiling van Ipsos blij met Biden – dat is minder dan ooit sinds zijn aantreden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden