Plus Analyse

5 vragen over handelsconflict China en VS

 China’s toponderhandelaar Liu He is in Washington om te praten over het onverwachts opnieuw opgelaaide handelsconflict. Vijf vragen over de kwestie.

1 Wat is er aan de hand?

De Chinezen sliepen al een paar uur toen de Amerikaanse president Trump zondagavond een dreigende tweet de wereld in stuurde. Op vrijdag zou het invoertarief op een pakket Chinese producten ter waarde van 200 miljard dollar omhooggaan van 10 naar 25 procent.

De Chinese vice-premier Liu He schudt de hand met de Amerikaanse onderhandelaar Robert Lighthizer. Beeld AFP

Het bleef lang stil aan Chinese zijde. Halverwege de week bleek dat China de situatie verkeerd had ingeschat. Beijing had het conceptakkoord teruggestuurd naar Washington. In ieder hoofdstuk waren belangrijke toezeggingen doorgestreept. Opeens weigerde China wetten te veranderen die de Verenigde Staten zo dwars zitten - die buitenlandse investeringen bemoeilijken en Chinese bedrijven voortrekken.

Het zou kunnen dat de Chinese onderhandelaars de sfeer verkeerd interpreteerden en dachten dat de VS bereid waren concessies te doen. “Misschien gebruikten de Chinese onderhandelaars vagere termen dan de Amerikanen,” suggereert politicoloog Chen Daoyin. “In China geeft ‘ik begrijp het’ geen zekerheid, maar de Amerikanen denken dat als iemand zegt dat hij het begrijpt er geen onenigheid meer is.”

2 Trump voerde zijn dreiging uit, gisteren stegen de importtarieven op Chinese producten. Kan China dat aan?

De lijst met producten die door de tariefverhoging geraakt worden telt 196 pagina’s. Naast een lange reeks chemicaliën en grondstoffen staan er duizenden eindproducten op, variërend van parkeermeters tot stofzuigers, van borduurwerk tot vloerbedekking en van citrusvruchten tot witvis. Het kan niet anders of het raakt Chinese producenten.

Maar het handelsconflict is ook een stok achter de deur om de economie sneller te hervormen. Beijing roept bedrijven op zich meer te richten op de binnenlandse markt en om producten van een hogere kwaliteit te produceren. De Chinese regering gaat ondernemers steunen via de fiscale weg.

3 Wat is het Chinese antwoord op Trump?

Net als de vorige keren kondigde het ministerie van handel vergeldingsmaatregelen aan. Wat die worden, is nog onbekend. Mogelijk wacht Beijing af of het team van vicepremier Liu He de Amerikaanse tariefverhoging kan terugpraten.

Aan de tarievenkant is weinig ruimte meer voor vergelding. China importeert minder uit de Verenigde Staten dan andersom. Bij vorige tegenacties verhoogde Beijing al het belastingtarief over 91 procent van de Amerikaanse importproducten, met een waarde van 110 miljard dollar.

Beijing kan het ook moeilijker maken voor Amerikaanse bedrijven in China, of ‘kwalitatieve maatregelen’ nemen. Dan zou de douane Amerikaanse producten aan de grens met allerlei extra controles lang kunnen ophouden. Eerder gebeurde dat bijvoorbeeld met scheepsladingen Australische wijnen. In het uiterste geval kan de regering Chinezen oproepen niet meer bij McDonald’s te eten en geen koffie meer te kopen bij Starbucks.

4 Komt die deal er nu of niet?

Met een ‘prachtige brief’ wilde president Xi de plooien bij zijn Amerikaanse collega gladstrijken, zo twitterde Trump. Maar Liu He heeft bij zijn Amerikaanse collega’s niet veel krediet meer: de toezeggingen moeten terug in het akkoord. De Verenigde Staten willen dat China afspraken bij wet vastlegt, en neemt geen genoegen met een snoeibeurt in het woud van regelgeving.

5 Wat is Beijings strategie?

China wil de gesprekken zo lang mogelijk rekken, want tijdens zijn herverkiezingscampagne wil Trump vast wel concessies doen. De hogere tarieven op Chinese producten raken immers ook Amerikaanse consumenten. De assertieve toon van Trump wakkert bovendien het Chinese patriottisme aan en werkt goed in Xi Jinpings campagne om de positie van de Communistische Partij te versterken.

Al raken de Chinezen wel gewend aan Trump als ‘gekke oom’, meent Scott Kennedy van het Center for Strategic and International Studies. “Die driftige tweets versterken het beeld in Beijing dat deals met de VS sowieso tijdelijk zijn, en dat Washington vroeg of laat met meer eisen komt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.