PS Stadsgids Bewaar

The Amsterdam Trail combineert hedendaagse kunst met mummies

Kirghiz Eaglemask van kunstenaar Andy Storchenegger
Kirghiz Eaglemask van kunstenaar Andy Storchenegger © Andy Storchenegger

Vijftien galeries spelen leentjebuur bij elkaar in The Amsterdam Trail: 5000 jaar oude Egyptische mummies zijn te zien met conceptuele kunst van nu.

"Mag ik eraan zitten?" vraagt Jan Hoek, terwijl hij het Noord-Australische Tiwibeeld al in zijn handen heeft. En ja, de kunstenaar mag overal aan zitten, met uitzondering van het beeld in de gang, want dat is de huisboeddha.

In de achterruimte van Galerie Lemaire, een van de oudste etnograficahandelaren van Amsterdam, schuift hij met houten beelden. Van kleine Indonesische figuren tot manshoge totems uit Papoea-Nieuw-Guinea.

Ze staan in een theatrale halve cirkel, een opening latend voor de toeschouwer die ze eerst van achteren ziet en dan van opzij. De blikken zijn gericht op de wand, waar een fotowerk van Hoek staat. Twee dames, verkleed als zeemeermin en kreeft.

Etnograficagaleries zijn best hoogdrempelig, zo'n route maakte het makkelijker om binnen te stappen

Finette Lemaire

"Ik heb Thaise sekswerkers geportretteerd die een tweede baan ambiëren als levende standbeelden," zegt Hoek over The Pattaya sex bubble. "Mijn werk gaat vaak over exotisme en de omkering van rollen. De beelden uit de galerie stellen meestal voorouders of geesten voor en worden als zodanig aanbeden. Dat geldt niet voor deze meisjes. Maar door deze opstellingen worden ze deel van dezelfde familie."

Kronkelige armbanden
Hoek maakte zijn opstelling op uitnodiging van galeriehouder Finette Lemaire, initiatiefnemer van The Amsterdam Trail. Deze alternatieve galerieroute is dit weekend voor de zesde keer.

"Etnograficagaleries zijn best hoogdrempelig, zo'n route maakte het makkelijker om binnen te stappen," vindt Lemaire. De eerste edities waren aangekleed met lezingen en rondleidingen. Maar regelmatig bezoek van kunstenaars als Hans van Houwelingen en Heringa van Kalsbeek, die gepassioneerde etnograficaverzamelaars zijn, zette haar op een ander spoor. "Sinds vorig jaar doen we het samen met hedendaagse kunstgaleries. Zo blijf je minder in een tribal art-clubje hangen."

Lemaire had eerder werk van Herman de Vries en Folkert de Jong 'te gast'. "Sommige bezoekers zagen geen verschil met het reguliere aanbod. Dat zal met Jan Hoek wel anders zijn. Maar wat zo leuk is: ik zie mijn eigen galerie op een andere manier. Ik heb nooit zoveel kleur hier."

Vrijwel iedere kunstenaar die we vragen, wil meedoen

Finette Lemaire

Naast Hoeks fotowerk zijn er bij Lemaire Chinees geïnspireerde stoelen van Studio Wieki Somers te zien. En achter het glas van een wandkastje liggen kronkelige armbanden van Noon Passama, gebakken klei met een gegalvaniseerd zilveren deklaag, ingebracht door Galerie Ra. Ze doen het goed tussen de Indonesische armsieraden van been.

"Vrijwel iedere kunstenaar die we vragen, wil meedoen," zegt Lemaire. "Ze willen hun werk ook eens buiten de steriel witte ruimtes van de kunstgalerie zien."

Kruisbestuiving
Andersom gedijen maskers, schilden, tooien en beelden ook goed in de 'white cube' van hedendaagse kunstgaleries. Marianne van Tilborg van Lumen Travo koos vorig jaar voor Afrikaanse objecten en gaat dit jaar voor Aziatisch.

"Ik begin met een lijstje eigen kunstenaars, soms al specifieke werken. Ik heb geen verstand van etnografica, dus ik kies heel visueel en ga dan zorgvuldig schuiven. Het is afwachten of het lukt, of alles in balans is en er een verhaal ontstaat."

Dat verhaal vond Van Tilborg dit keer in de doodshoofdjes die ze tegenkwam op een kunstig beschilderd kastje voor offergaven, en daarna op zestiende-eeuws Tibetaans tafeltje en een bijna even oude kloostertrommel. Ze gaan een bijna natuurlijk gesprek aan met de portretten van Atousa Bandeh, waarin gezichten zijn bedekt met inkt en krijt zodat ze op dodenmaskers lijken. In een andere hoek knipoogt een met inkt geschreven tekst van Monali Meher naar een miniatuur met levensverhaal van Krishna uit het Indiase Rajasthan.

Die losse, associatieve aanpak is typerend voor de kruisbestuiving die The Amsterdam Trail nastreeft. Soms is sprake van directe inspiratie. Zo werkte Jasper de Beijer voor zijn foto's en video's - nu te zien bij Tribal Design - veel met maskers. Maar Ido Vunderink kijkt naar de erfenis van Mondriaan.

Zijn schilderij Yellow sea hangt in de etalage van Jaap Polak aan de Spiegelgracht. Aan weerszijden van het gele vlak met streng grid van blauwe streepjes staat een koperen pot met even gele tulpen. Ervoor geplaatst: een modelbootje uit de Nieuw-Guinese Humboldtbaai, dat een link legt met de Aziatische schatten binnen.

The Amsterdam Trail: 5-7 mei, 12.00-18.00 uur, www.amsterdamtrail.nl