Stadsgids Bewaar

Succesvolle show Politieke Junkies houdt ermee op

Politieke junkies van het eerste uur: Martijn de Greve (l) en Pieter Hilhorst.
Politieke junkies van het eerste uur: Martijn de Greve (l) en Pieter Hilhorst. © Tammy van Nerum

Politieke Junkies houdt er na tien jaar mee op. De maandelijkse 'ontspinshow' in De Balie groeide uit tot dé ontmoetingsplek voor politici, spindoctors, journalisten en liefhebbers van het politieke spel, maar stopt nu op het hoogtepunt.

Een politieke show waarin het niet om inhoud, maar over de vorm gaat, dat was het idee toen Politieke Junkies tien jaar geleden begon in een klein zaaltje van Pakhuis de Zwijger.

Martijn de Greve en Pieter Hilhorst, presentatoren van het eerste uur, waren gefascineerd door de technieken en tactieken van politici om de werkelijkheid naar hun hand zetten. In jargon: spinnen en framen. Politieke Junkies noemde zichzelf dan ook 'de grote ontspinshow'.

"Bezoekers zeiden vaak dat ze na een avond  nooit meer normaal naar politiek konden kijken," zegt De Greve, die daarna Johan Cruijff aanhaalt: je ziet het pas als je het doorhebt. Hoe Ivo Opstelten heel lang kon praten en niks kon zeggen, hoe Alexander Pechtold in een moordtempo flyers uitdeelt, hoe de VVD 130 kilometer per uur rijden inzette als hét campagnethema: bij Politieke Junkies werd het ontleed.

Nooit cynisch
Het concept is door de jaren bijgeschaafd, maar in grote lijnen hetzelfde gebleven: drie Haagse journalisten die uitleggen hoe beeldvorming werkt en een Tweede Kamerlid dat als jury fungeert en de beste 'ontspinner' tot winnaar van de avond uitroept.

Politieke Junkies werd het best bezochte programma van De Balie. Iedere maand was het uitverkocht

"Het was geestig, de vorm stond centraal en we lieten zien hoe cynisch het politieke spel soms gespeeld werd, maar de show zelf was niet cynisch," zegt Hilhorst. "Iedereen in de zaal hield van politiek."

Na het eerste jaar in Pakhuis de Zwijger - er waren soms meer panelleden dan publiek - verhuisde Politieke Junkies naar De Balie. Daar werd het het best bezochte programma.

Iedere maand was de show uitverkocht, kaartjes werden op Ticketswap verhandeld en op een datingsite voor hogeropgeleiden werd Politieke Junkies aangeprezen als activiteit voor een date. Statenfracties en afdelingen woordvoering kwamen als personeelsuitje. De borrel na afloop was minstens zo belangrijk als de show zelf.

Gebroken been
Hilhorst stopte in 2012 als presentator - Wouke van Scherrenburg nam het van hem over - omdat hij wethouder in Amsterdam werd. Daar merkte hij dat het analyseren van politieke spelletjes iets anders is dan ze zelf spelen. De afloop is bekend: Hilhorst leed een smadelijke verkiezingsnederlaag en schreef over zijn mislukking als politicus een boek: De Belofte.

Op een datingsite voor hogeropgeleiden stond de show genoemd als leuke eerste date

Hilhorst: "Nadien vond ik het moeilijk om terug te keren bij Politieke Junkies, omdat ik aan den lijve had ondervonden hoe pijnlijk het kan zijn om klemgezet te worden. Dan is het geen spel meer. Ik heb ooit mijn been gebroken en als ik op televisie zie hoe een voetballer zijn been breekt voel ik diezelfde pijn." Hilhorsts liefde voor politiek is onverminderd groot, maar hij ziet het nu voornamelijk als een middel om veranderingen tot stand te brengen.

Gespined en geframed
Het belang van beeldvorming in de politiek is de laatste tien jaar toegenomen, constateren De Greve en Hilhorst. "De onbeschaamdheid waarmee nu gespind en geframed wordt, is verontrustend," zegt Hilhorst.

"Als mensen het idee krijgen dat alles wat politici zeggen bedacht is door sluwe spindoctors, dat alles wat ze doen strategie is, dan kan er een punt komen dat de waarheid er eigenlijk niet meer toe doet. Waar dat toe kan leiden zie je bij Donald Trump."

Politieke Junkies stopt op zijn hoogtepunt, zegt De Greve. "We hadden nog jaren door kunnen gaan, er was nog geen metaalmoeheid, maar het vernieuwende was er wel af, sommige items van ons kwamen letterlijk terug bij DWDD en Pauw."

Op 5 oktober is er nog een laatste best of Politieke Junkies in de Balie.