Stadsgids Bewaar

Kop van het Java-eiland krijgt een nieuw stadspark

Achter het beeld Zeeman op de uitkijk blijft het leeg, als tegenwicht voor de vele hoogbouw aan het IJ
Achter het beeld Zeeman op de uitkijk blijft het leeg, als tegenwicht voor de vele hoogbouw aan het IJ © Marc Driessen

Overal in Amsterdam worden woningen gebouwd, maar een van de lucratiefste bouwlocaties blijft open: op de ruim 2 hectare op de kop van het Java-eiland moet een nieuw stadspark komen.

Dat gaat wethouder Eric van der Burg (Ruimtelijke Ordening) de gemeenteraad voorstellen, op advies van een commissie onder leiding van oud-Arcam-directeur Maarten Kloos.

"We leven op het hoogtepunt van de economische welvaart van de stad. Dat is een moment dat je niet alleen moet gaan voor kwantiteit, maar ook voor kwaliteit," aldus Van der Burg. "Het summum voor deze plek is geen woontoren, maar een hoogwaardig kwalitatief stadspark, zoals Battery Park in New York en het Millennium Park in Chicago."

Uniek karakter
Daarmee is er vijftien jaar na het afronden van de transformatie van het Oostelijk Havengebied een invulling voor de nu verwaarloosde, maar door buurtbewoners gekoesterde, lege ruimte in het hart van het IJ.

Java-eiland werd in de jaren negentig getransformeerd tot woonwijk, maar de kop van het eiland werd vanwege het unieke karakter door opeenvolgende wethouders buiten de planvorming gehouden.

'Fantastisch als deze plek open kan blijven door er een park van te maken'

In reactie op de vele ideeën voor de locatie stelde toenmalig wethouder Van Poelgeest in 2008 een commissie in die alleen aan de bel zou trekken als het 'mooiste project ter wereld' zich aandiende voor 'de spectaculaire locatie'.

Dat gebeurde nooit. In tien jaar kreeg de commissie-Kloos niets onder ogen 'van het allerhoogste niveau van internationale allure' dat bouwen op deze plek rechtvaardigde. 

Klaar in 2025
De situatie veranderde vorig jaar, toen het college van b. en w. besloot een brug tussen Centrum en Noord te gaan bouwen, waarbij de aanlanding op de Kop van Java moet komen.

Volgens de commissie was daardoor voor het eerst sprake van een 'van hogerhand ingediend voorstel' waar niets tegen in te brengen was. Dat zorgde ook voor 'momentum' voor een wens die de commissie steeds sterker had: de ruimte onbebouwd laten. 

Kloos: "De vraag of op iedere lege plek woningen moeten worden gebouwd is urgenter en scherper dan ooit. Dus als deze plek open kan blijven door er een park te maken, is het fantastisch."

Van der Burg moet nog met het plan naar de gemeenteraad, maar hij verwacht dat het 'in heel Amsterdam op grote steun kan rekenen'. Het nieuwe park moet nadrukkelijk geen evenemententerrein worden, maar 'klasse, stijl en allure' krijgen. 

Het park moet tegelijk met de opening van de brug - naar verwachting in 2025 - zijn afgerond.

De wethouder wil dat er al eerder wordt geëxperimenteerd met de inrichting 'om het nu al te kunnen laten bruisen'.

Lees verder: Ook over 40 jaar is de Kop van Java 'de mooiste plek ter wereld'

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.