PlusDa's logisch

Zo kwam Ajax dit seizoen aan al die doelpunten

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor de manieren waarop Ajax dit jaar de vele doelpunten maakte.

Ajax scoorde 5 goals tegen ADO Den haag. Beeld ANP
Ajax scoorde 5 goals tegen ADO Den haag.Beeld ANP

Het is dat er aanzienlijk gas werd teruggenomen na rust, anders was de teller tegen ADO den Haag waarschijnlijk niet blijven steken op ‘maar’ vijf doelpunten. Daarmee kwam het totaal van dit seizoen op 110 goals in 40 duels en staat vast: Ajax scoort makkelijk.

Maar op de vraag hoe het team dit jaar zo makkelijk tot scoren komt, is het antwoord ingewikkelder. Immers, dan zou je alle 110 doelpunten (en de aanloop naar elk van deze treffers) moeten terugkijken en analyseren…

...en dat is precies wat we deze week hebben gedaan.

Modern balbezitvoetbal

Ajax is een ploeg van balbezit. In de eredivisie heeft geen club de bal vaker in bezit dan de Amsterdammers (gemiddeld 60,4 procent per wedstrijd). In de Europa League laten alleen Arsenal en Villarreal een hoger balbezitgemiddelde noteren.

Bij Ajax staat er dan ook op vrijwel elke positie een speler die in de eerste plaats technisch een goede voetballer is. Toch is het aantal doelpunten dat de Amsterdammers scoren na een grote ‘rondo’ binnen het team gering. Van de 84 goals die Ajax dit seizoen uit open spel scoorde (dus exclusief penalty’s en dode spelmomenten), gingen er maar 8 keer meer dan 10 ononderbroken passes vooraf.

Bij liefst 39 treffers was er juist sprake van ‘direct voetbal’: goals waar minder dan vijf passes aan vooraf gingen. In dat opzicht is Ajax een moderne topploeg: het team van Erik ten Hag omarmt de chaos van het moderne spel, middels automatismen die erop gericht zijn zo snel mogelijk van A (de bal veroveren) naar B (een scoringskans) te komen.

De situatie die voorafgaat aan de 1-0 tegen ADO den Haag van Devyne Rensch is hier een perfect voorbeeld van. Slechts 12 seconden voordat de 18-jarige rechtsback zijn eerste Ajaxgoal maakt, heeft ADO de bal nog op de Amsterdamse helft.

Ajax Beeld Screenshot
AjaxBeeld Screenshot

Maar na één onnodige terugwaartse pass van de bezoekers zien we een strak automatisme bij Ajax terug: de vier voorste Amsterdammers zetten meteen een-op-een druk op de opbouw van ADO. Een slechte pass van voorstopper Dario del Fabro is daarom genoeg om een snelle Ajaxuitbraak in te leiden, die Rensch hard binnen schiet.

Houd het laag

Met pure spitsen als Klaas Jan Huntelaar (voor de winterstop) en Sébastien Haller (na de winterstop) in de ploeg, zou je geneigd zijn te denken dat Ajax vaak uit een klassiek hoge voorzet scoort. Het tegendeel is waar. Slechts 10 van de 110 Ajaxtreffers dit jaar zijn kopdoelpunten, nog geen 10 procent van het totaal.

Ook in dit opzicht toont de ploeg van Ten Hag zich een team dat met de tijd is meegegaan. Hoge, verre voorzetten vanaf de zijlijn blijken uit analytisch oogpunt niet al te effectief: meer kansrijke doelpogingen ontstaan als je de bal laag houdt, ook bij het voorgeven.

Maar de goals waar Ajax wél uit een hoge voorzet scoort, zijn doorgaans ook tactisch verantwoord. Geen opportunistische ballen voor de pot, maar het gevolg van keurig opgezette een-op-eensituaties, waarbij er voldoende tijd is om de bal strak voor te geven.

Ajax Beeld Screenshot
AjaxBeeld Screenshot

Neem bovenstaande assist van Antony, in het bekerduel met sc Heerenveen. De Braziliaanse buitenspeler kan een indraaiende voorzet richting doelmond geven, omdat een diepe loopactie aan de binnenkant van back Jurriën Timber hem in een een-op-eenduel met de kwetsbare Heerenveenverdediger Rami Kaib heeft gebracht.

Ajax heeft nooit twee spelers in de buitenste strook lopen, omdat er qua doelgevaar en combineren meer te halen valt in de middelste zones. Als de buitenspeler dus voor de verandering traditioneel wijd blijft staan, is het de back die aan de binnenkant komt te spelen. Wanneer de situatie aan de buitenkant gunstig is, zoals hierboven, kan een voorzet volgen. Ditmaal bereikt de bal van Antony ploeggenoot Davy Klaassen, die een van zijn acht openingstreffers dit seizoen maakt (het meeste van alle Ajacieden).

Verbeterpunt

Ondanks 110 goals in 40 duels is er ruimte voor verbetering in het aanvalsspel van Ajax.

Zoals te concluderen valt uit bovenstaande cijfers, scoort Ajax bijzonder weinig uit dode spelmomenten. Slechts 12 van de 110 goals vielen dit seizoen uit corners en vrije trappen. En dat, terwijl de meeste teams in het topvoetbal zich voornemen om minstens een kwart van de doelpuntenproductie uit dit soort standaardsituaties te putten.

Tegen ADO den Haag is het eindelijk weer eens raak uit een dood spelmoment. Na raar uitverdedigen van de bezoekers, is het Edson Álvarez die de bal binnenwerkt uit een corner in derde instantie.

Ajax Beeld Screenshot
AjaxBeeld Screenshot

Als we kijken naar hoe Ajax staat opgesteld voorafgaand aan deze cornergoal, zien we de Amsterdammers tegen het nietige ADO flink wat risico nemen. Met Ryan Gravenberch en David Neres (hierboven omlijnd) heeft cornernemer Dusan Tadic zowel een korte als medium-korte optie. Alsnog staan er vijf Ajacieden in het Haagse strafschopgebied opgesteld als potentiële koppers. Dat betekent dat er maar twee veldspelers achterin blijven bij deze hoekschop.

De (relatieve) doelpuntendroogte van Ajax bij corners en vrije trappen lijkt meer het gevolg van het spelersmateriaal, dan van het niveau van de ingestudeerde tactieken en looppatronen. Met Álvarez en Nicolás Tagliafico bevat het beoogde basiselftal voor Europese wedstrijden slechts twee bovengemiddeld goede koppers, waarvan laatstgenoemde ook nog eens maar 1 meter 72 lang is.

Ajax’ keuze voor technisch sterke spelers op elke positie heeft dus ook een keerzijde. Toch heeft de ploeg uit Amsterdam met 110 goals in 40 wedstrijden dit seizoen niet veel te klagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden