PlusAchtergrond

Zinédine Zidane: de koning Midas van Madrid

Vraag naar succesvolle voetbaltrainers en men noemt mannen als Jürgen Klopp, Pep Guardiola of José Mourinho. Zinédine Zidane wordt zelden genoemd, terwijl hij donderdagavond Real Madrid opnieuw kampioen kan ­maken, zijn elfde prijs in vier jaar. Wat is zijn geheim?

Zinédine Zidane in een onderonsje met Toni Kroos en Sergio Ramos, tijdens de met 1-0 gewonnen wedstrijd tegen Getafe.Beeld Getty Images

3 x Champions League.
1 x landstitel Spanje.
2 x wereldbeker voor clubs.
2 x Europese Supercup.
2 x Supercup Spanje.

Nee, dit is niet de prijzenkast van een topcoach aan het einde van zijn loopbaan. Het is wat Zinédine Zidane won als trainer in zijn eerste tweeënhalf jaar. Aan de telefoon komt jour­nalist ­Frédéric Hermel, die in 2019 over Zidane een boek uitbracht, meteen tot de essentie. ­“Zidanes naam wordt zelden genoemd, want hij maakt nooit reclame voor zichzelf of zijn werk.”

Mourinho is voortdurend zichtbaar in de ­media, net als Klopp, die steeds wordt gevraagd zijn specifieke spelfilosofie uit te leggen. De afgelopen weken was ook Guardiola veel in het nieuws met Manchester City, maar waar was de berichtgeving over Zidane, die sinds de hervatting van de competitie met Real alle wedstrijden heeft gewonnen en Barcelona inmiddels heeft achterhaald? Donderdagavond kan Real, als het wint van Villareal, de titel grijpen. Zidane blijft er koel onder, pragmaticus die hij is. “De spelers zijn het belangrijkst”, zegt hij altijd. Hij is er niet om ‘het voetbal uit te vinden, want alles is al uitgevonden.’ Zijn ambitie als coach kan in één zin: alle voorwaarden scheppen om een team aan succes te helpen. Dat is geen quote voor ronkende verhalen.”

Als Real wint van Villareal, pakt ­Zidane meteen een prijs in zijn tweede periode aan het roer bij ’s werelds grootste en moeilijkste club. Toen hij in januari 2016 trainer werd in Bernabéu, nam hij een bolwerk in chaos over van Rafael Benítez. Bij zijn rentree in maart 2019, na acht maanden rust, was de kleedkamer weer net zo verdeeld. De 4-1 afstraffing door Ajax in de Champions League was net een week oud.

Dat Zidane (48) trainer zou worden, daar hield nooit iemand rekening mee. Te introvert. Te ­intuïtief. Misschien ook wel te dom, dachten ­vele Fransen, want veel schoolopleiding brengt de Algerijnse migrantenzoon uit Marseille niet mee. Tussen 2011 en 2013 haalde hij echter eerst het diploma van sportmanager en daarna zijn trainerspapieren. Jean-Pierre Karaquillo, zijn docent op de managerscursus in Limoges, vertelde in Franse media eens over het intake­gesprek. “Ik zei: ‘Oké, jij bent een ster, maar mij interesseert dat niet’. Dan kom je meteen bij ­iemands drijfveren. Hij had op allerlei manieren kunnen reageren, maar Zidane zei: ‘Ik ben niet lang naar school geweest, heb de middelbare school niet afgemaakt, maar ik wil vooruit’.”

Intuïtie en improvisatietalent

In die jaren in Limoges miste cursist Zidane slechts één les, omdat hij aanwezig moest zijn bij een Clásico tussen Real en Barcelona. Nog diezelfde avond belde hij op wanneer hij de les kon inhalen. Hij is nu nog steeds geen spraakwaterval. Intuïtie en gevoel blijven belangrijk, net als zijn improvisatietalent. Toch werkt hij als trainer heel georganiseerd. In het boek dat Frédéric Hermel uitbracht en in zijn artikelen voor de krant L’Équipe schetst hij de werkdagen van Zidane op Valdebebas, het trainings­centrum van Real.

In het begin was het: 7.30 uur aankomen en in de avonduren pas naar huis. Inmiddels mag ­Zidane van zichzelf om 8.30 uur beginnen, maar nog steeds duurt een werkdag vaak twaalf uur. Hermel: “Vanaf 7.00 uur beantwoordt hij al appjes waar hij de vorige dag niet meer aan toe was gekomen. Zijn motto: de wedstrijd op zondag is eigenlijk niet belangrijk. Het echte werk gebeurt dagelijks op het trainingsveld. Dáár heb je ­invloed.”

In zijn staf is David Bettoni, vertrouwensman en ex-ploeggenoot, de chef-planning en organisatie. Grégory Dupont, de fysioloog van het Franse team dat in 2018 het WK won, maakt de spelers topfit. En met Hamidou Msaidié koos ­Zidane iemand die fysieke, medische en tech­nische zaken met elkaar verbindt. ‘Zwitsers zakmes’ is de bijnaam van Msaidié, doctor in de neurowetenschap, die met Zidane aan yoga doet. Hermel: “Zidane delegeert veel aan experts, maar hij wil wel de controle houden. Zelfs over welke olie in de salade gaat bij de dagelijkse teamlunch.”

Drie op een rij

Bij alles wat hij doet, profiteert Zidane van zijn scherpe antenne voor wat er in de kleedkamer leeft en broeit. Hij praat over die kleedkamer zoals Bert van Marwijk vaak doet. “Ik wil dat spelers begrijpen dat ik hen begrijp,” aldus Zidane. “Als je zelf achttien jaar in kleedkamers hebt gezeten, ken je de mores en alle trucs. Je weet ook dat voetballers alles zien en onderling soms ­lachen om hun trainer. Bij mij kan dat alleen al om mijn Spaanse accent. Prima! Zolang maar duidelijk is wat ik van ze verlang.”

Met Cristiano Ronaldo zocht en vond hij een manier om diens enorme eerzucht wat te beteugelen. Net als Messi wil Ronaldo altijd spelen. Een wissel, zelfs bij 5-0 voor, voelt als gezichtsverlies. Zidane overtuigde Ronaldo om zijn jacht op goals soms ondergeschikt te maken aan zijn fitheid. Als Real naar Las Palmas moest, bijna drie uur vliegen, bleef Ronaldo thuis.

Met resultaat: samen wonnen ze drie keer de Champions League in tweeënhalf jaar. Geen trainer in de geschiedenis lukte eerder zo’n ‘drie-op-een-rij’. Drie dagen na de laatste finale in 2018 stapte Zidane op. Waarom keerde hij nu terug, terwijl hij bij Real alles al gewonnen heeft?

“Om vier redenen,” zegt zijn biograaf Hermel. “Het is een vriendendienst aan voorzitter ­Florentino Perez. Twee: Real is zijn club. Drie: hij leeft graag in Madrid, net als zijn vrouw. En vier: De winnaar Zidane wil altijd de strijd aan met zichzelf.”

Daarmee zijn we terug bij het begin van dit stuk: voor Zidane is een systeem of speelwijze niet belangrijk. Zijn drive is niet om overal ­‘Zidanevoetbal’ te laten zien. Hermel: “Coach van Juventus zou kunnen, en op termijn wordt hij zeker bondscoach van Frankrijk, maar Engeland trekt hem totaal niet. Wel is het een uit­daging om de beste van Spanje en Europa te worden met Real, maar zónder Ronaldo. Guardiola won veel, maar nooit de Cham­pions League met een ploeg zonder Messi.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden