PlusOp routine

Yilmaz leeft voor het maken van goals

Ze zijn oud, maar nog niet versleten. Voetballers die in de nadagen van hun loopbaan op het EK willen schitteren – misschien wel voor de laatste keer. Aflevering 6 (slot): Burak Yilmaz (35).

Burak Yilmaz, 35 jaar, 67 interlands voor Turkije, 29 doelpunten. Beeld Murad Sezer/AP
Burak Yilmaz, 35 jaar, 67 interlands voor Turkije, 29 doelpunten.Beeld Murad Sezer/AP

Er is geen speler die het Nederlands elftal vaker pijn heeft gedaan dan Burak Yilmaz. De Turkse spits ­scoorde in zijn loopbaan vijf keer tegen Oranje – meer dan Cristiano Ronaldo (4) en de Tsjechische reus Jan Koller (4).

In de laatste confrontatie met ­Oranje, op 24 maart van dit jaar, maakte Yilmaz een hattrick, en hij bezorgde Nederland daarmee een valse start (4-2) in de kwalificatie voor het WK van volgend jaar in Qatar. Het was 41 jaar geleden dat het een voetballer was gelukt om drie keer te scoren tegen Oranje: de Duitser Klaus Allofs ging Yilmaz voor op het EK van 1980.

Burak Yilmaz, geboren in Antalya, debuteerde op 12 april 2006 in het ­elftal van Turkije. Het duurde vijf jaar voordat hij zijn eerste treffer maakte. Tegen België, in een kwalificatie­wedstrijd voor het EK, werd het 1-1. Guus Hiddink was bondscoach van de Turken, Pierre van Hooijdonk zijn assistent.

Levensgevaarlijk

Van Hooijdonk, zelf twee seizoenen spits van Fenerbahçe, gaf ooit een heldere analyse over Yilmaz: “Hij leeft voor het maken van goals, is enorm doelgericht. Een grote jongen ook, nergens bang voor. Zoals de Engelsen het zeggen: ‘He goes where it hurts’. Bij een voorzet durft hij overal zijn kop voor te steken, zolang het hem maar een doelpunt kan op­leveren. Hij is een spits die de bal het liefst in de ruimte achter de verde­digers wil hebben. Loert op steekballen, staat altijd opengedraaid met zijn gezicht richting het doel. De ­centrale verdedigers zullen de ruimtes tussen hen en de backs in de gaten moeten houden. Dat is waar hij opereert. Levensgevaarlijk.”

Yilmaz tekende in augustus vorig jaar een contract bij Lille OSC, omdat zijn Turkse werkgever Besiktas zijn salaris niet meer kon betalen. Met 16 goals werd hij topscorer van Lille, dat Paris Saint-Germain als kampioen onttroonde en voor de vierde keer in de geschiedenis de Franse titel pakte. Cruciaal was de uitwedstrijd tegen Olympique Lyon op 25 april. Lille kwam met 2-0 achter, maar won met 3-2 dankzij twee doelpunten van ­Yilmaz, die daarmee de kampioensdroom van Memphis Depay aan ­gruzelementen schoot.

Kalm

Op de slotdag van de competitie had Lille aan de 2-1 zege op Angers genoeg voor het kampioenschap. ‘Dankzij de goals van Jonathan David en Burak Yilmaz won Lille, zonder ook maar te knipperen met de ogen’, schreef L’Équipe lovend.

De jonge Canadees Jonathan David is blij met zijn Turkse ploeggenoot: “Hij is ervaren, kalm, kiest geweldig positie en kan met zijn sterke lijf zowel over de grond als in de lucht veel duels winnen. En hij geeft veel advies. Ik leer elke dag van hem.”

Turkije trapt vrijdagavond het EK af in Rome, met de poulewedstrijd tegen Italië. Twee krasse knarren nemen het tegen elkaar op: Burak Yilmaz (35) versus Giorgio Chiellini (36). Gaat dat zien.

Een geslepen vos met hoog aaibaarheidsgehalte

Wie Goran Pandev (Noord-Macedonië)
Leeftijd 37 jaar
Interlands: 117
Doelpunten 36

Goran Pandev, 37 jaar oud, 117 interlands voor Noord-Macedonië, 36 doelpunten. Beeld Getty Images
Goran Pandev, 37 jaar oud, 117 interlands voor Noord-Macedonië, 36 doelpunten.Beeld Getty Images

Ryan Giggs en Jari Litmanen. Het waren grootheden in het Europese clubvoetbal, maar ze speelden nooit op een eindtoernooi. Ze voetbalden in een tijd waarin het voor Wales en Finland nagenoeg onmogelijk was om zich te kwalificeren voor een EK of WK.

De toernooien zijn echter fors uitgebreid en de plaatsingsmogelijkheden zijn versoepeld. Vijf jaar geleden, op het EK in Frankrijk, maakten liefst vijf landen hun debuut: Albanië, Noord-Ierland, Slowakije, Wales en IJsland. Dit EK zijn Finland en Noord-Macedonië er voor het eerst bij.

Vooral Noord-Macedonië is een verrassing. Het kleine land uit de Balkan (twee miljoen inwoners) bewandelde de langste weg om zich te kwalificeren, via de Nations League en de play-offs. In de finale werd afgerekend met Georgië. Het enige doelpunt werd gemaakt door Goran Pandev. De oude vos ging na afloop op de schouders bij zijn medespelers en hij hield het niet droog. “Twee momenten in mijn carrière zijn mij het dierbaarst: het winnen van de Champions League met Internazionale in 2010 en de kwalificatie met Macedonië voor het EK.”

Pandev groeide op in Strumica, niet ver van de grens met Griekenland en Bulgarije. Zijn moeder werkte in een textielfabriek, zijn vader in de horeca. Hij was nog maar 18 jaar toen hij zijn debuut maakte als international en werd opgepikt door Inter. In Milaan brak de aanvaller in eerste instantie niet door, maar bij Lazio Roma vestigde hij in de vijf jaar daarna zijn naam.

Weinig geblesseerd

Het Italiaanse voetbal is hem op het lijf geschreven. Na Lazio en Inter was Pandev actief voor Spezia, Ancona, Napoli en – zijn huidige club – Genoa. Pandev hoort bij de 35 voetballers met de meeste wedstrijden in de Serie A. Het verbaast hem zelf. “Niet dat ik op mijn 37ste nog zo fit ben, want ik heb daar altijd naar geleefd en ik ben weinig geblesseerd geweest. Maar het is ongelofelijk dat ik zoveel impact heb gehad in een van de sterkste competities in de wereld. In het begin wisten mijn ploeggenoten niet eens waar Macedonië ligt en nu praten ze allemaal met respect over ons.”

In 2010 keerde Pandev terug bij Inter. Hij maakte deel uit van de ploeg die werd gecoacht door José Mourinho, met Wesley Sneijder, Diego Milito en Samuel Eto’o als blikvangers. Inter werd kampioen en won de Champions League.

Pandev heeft een hoog aaibaarheidsgehalte. Hij is de antiheld; klein van stuk, met de licht gekromde rug en het linkerbeen waarmee hij ineens kan toveren. Buiten het veld is hij de toegewijde echtgenoot en vader van drie kinderen (Filipo, Ana en Sofia), die zich zelden of nooit inlaat met politieke of maatschappelijke discussies. Dat hij tussen 2013 en 2015 weigerde voor de nationale ploeg te spelen – vanwege de bestuurlijke janboel en slechte organisatie rondom interlands – is hem in eigen land allang vergeven.

Noord-Macedonië mag spelen op het EK. Tegen Oekraïne, Oostenrijk en Nederland. “We vrezen niemand,” zegt Pandev. Het is geen bluf. We schrijven 31 maart 2021. De WK-kwalificatiewedstrijd Duitsland-Noord-Macedonië eindigt in 1-2. Maker van de 0-1: Goran Pandev.

Recordverzamelaar Ronaldo kijkt alweer verder dan dit EK

Wie Cristiano Ronaldo (Portugal)
Leeftijd 36 jaar
Interlands 174
Doelpunten 103

Cristiano Ronaldo, 36 jaar, 174 interlands voor Portugal, 103 doelpunten. Beeld EPA
Cristiano Ronaldo, 36 jaar, 174 interlands voor Portugal, 103 doelpunten.Beeld EPA

Laat de ironie maar aan de Engelsen over. Billboards van de BBC prijken door het hele Verenigd Koninkrijk om de aandacht te vestigen op het EK 2020, dat met een jaar moest worden uitgesteld. Met de nodige zelfspot: ‘At least we’ve had an extra year of penalty practice.’

Sinds het WK 1990 is Engeland zes keer vanaf de strafschopstip uitgeschakeld op een eindtoernooi. Twee keer (EK 2004, WK 2006) was Portugal de beul – ook daarom krijgt sterspeler Cristiano Ronaldo waarschijnlijk een kleine sneer. ‘We’ve waited an extra year, but England are better and Ronaldo is older.

Ronaldo zal er minzaam om lachen. Hij is nog niet bezig met zijn afscheid en kijkt zelfs al over dit EK heen naar het WK 2022 in Qatar. Bovendien: hij is niet eens de oudste in de nationale ploeg. De centrale verdedigers Pepe (38) en José Fonte (37) zijn ouder dan de aanvoerder, terwijl ook João Moutinho (34) op leeftijd begint te raken. Liefst zeven spelers in de huidige selectie stonden vijf jaar geleden in de basis van Portugal in de EK-finale, die in de extra tijd met 1-0 werd gewonnen van Frankrijk.

Die Europese titel was de kroon op het werk van Cristiano Ronaldo, maar het werd wel een hoogtepunt met een rouwrand. Na 25 minuten moest hij geblesseerd het veld af van het Stade de France na een tackle van Dimitri Payet. De tranen rolden over zijn wangen. “Ik ben de wedstrijd op televisie gaan kijken. Ik sprong rond in de kleedkamer, omdat ik de spanning niet aan kon, toen ben ik teruggegaan naar het veld.” Ronaldo kon zich niet beheersen; hij ijsbeerde langs de lijn, aanwijzingen schreeuwend en druk gebarend. “Ik ben daar een grens over gegaan,” vertelde hij later, “in de goede zin van het woord. Ik moedigde mijn ploeggenoten aan, alsof ik de trainer was. Ik wist dat het nuttig was, omdat mijn ploeggenoten me respecteren.”

Hallucinante cijfers

Het respect in eigen land is groot voor CR7. Daarbuiten valt hem veel hoon ten deel, vanwege zijn maniertjes en zijn hooghartige gedrag in het veld. Hij is in veel opzichten de tegenpool van Lionel Messi. De Portugees en de Argentijn ‘vechten’ al ruim een decennium om de officieuze titel ‘beste voetballer van de wereld’. De tussenstand in de Gouden Balcompetitie: 6-5 voor Messi.

De statistieken van Ronaldo zijn ongekend, met 103 doelpunten in 174 interlands. Met zijn club Juventus beleefde hij een sportief teleurstellend seizoen, maar hij werd met 29 goals wel ‘gewoon’ topscorer van de Serie A. In clubververband (Sporting Portugal, Manchester United, Real Madrid en Juventus) speelde hij nu bijna 900 wedstrijden op het hoogste niveau, waarin hij 674 doelpunten maakte. Het zijn hallucinante cijfers.

In zijn persoonlijke strijd met Messi kan Ronaldo volgend jaar de genadeklap uitdelen door in Qatar de wereldtitel te winnen. De selectie van Portugal moet ertoe in staat worden geacht. Ronaldo kan rekenen op de steun van onder anderen Bruno Fernandes (Manchester United), Bernardo Silva en Ruben Días (Manchester City), Paris Saint-Germain-middenvelder Danilo Pereira en de aanvallers João Felix (Atlético Madrid) en Diogo Jota (Liverpool).

Chiellini is een mastodont in een rijke traditie

Wie Giorgio Chiellini (Italië)
Leeftijd 36 jaar
Interlands 107
Doelpunten 8

Giorgio Chiellini, 36 jaar, 107 interlands voor Italië, 8 goals. Beeld Getty Images
Giorgio Chiellini, 36 jaar, 107 interlands voor Italië, 8 goals.Beeld Getty Images

Wat nou uitzwaaiwedstrijdje? De selectie van Italië werd afgelopen week live in een uren durende televisieshow uitgeluid – een spektakel vol zang en dans. Bondscoach Roberto Mancini gooide de handjes ook even de lucht in en de spelers Ciro Immobile, Lorenzo Insigne en Gianluigi Donnarumma fungeerden als achtergrondkoortje bij een optreden van de Napolitaanse rapper Clementino. Daarna zong de voltallige EK-selectie uit volle borst het volkslied mee.

Het hart van die selectie wordt gevormd door twee mastodonten: centrale verdedigers Leonardo Bonucci (34) en de twee jaar oudere Giorgio Chiellini. Vanaf 2010 zijn ze ook bij hun club Juventus een (bijna) onafscheidelijk duo. Juve werd tussen 2011 en 2020 negen keer op rij kampioen van Italië. Bonucci miste slechts één van die titels, vanwege een kortstondig uitstapje naar AC Milan.

Kwelgeest en houwdegen

Chiellini en Bonucci zijn verdedigers van het vurigste soort. Kwelgeesten voor spitsen, houwdegens als het moet. Italië heeft er al decennia patent op: van Giacinto Facchetti tot Fabio Cannavaro en van Giuseppe Bergomi tot Marco Materazzi.

“Ik denk dat er geen voetballer in de wereld is die graag tegen Chiellini speelt,” zegt Matthijs de Ligt. “Hij ziet er niet uit als de meest verfijnde voetballer, maar als spits heb je een lastige avond tegen hem. Zijn uitstraling, die wil je als verdediger ook creëren denk ik. Dat grote spitsen bang zijn om tegen je te spelen.”

In Italië is verdedigen een vak apart. De Ligt: “Kunst wil ik het niet noemen, maar het wordt wel hogelijk gewaardeerd.” Hij ging zelf in de leer bij Chiellini en Bonucci en ontdekte dat er een verschil bestaat met de Nederlandse manier van verdedigen. “Bij Ajax was de focus meer gericht op de bal. Bij Juventus moet ik ook de hele zone in de gaten houden, en de aanvaller zonder bal die de ruimte in rent om vrij voor het doel te komen.”

Voor Chiellini is het gesneden koek, hoewel de jaren voor hem gaan tellen. Bij Juventus is de linksbenige verdediger ook niet altijd meer zeker van zijn plek, hoewel de nieuwe trainer Massimiliano Allegri nog een jaar met hem door wil.

Master bedrijfskunde

Juventus snakt naar Europees succes: na 1996 heeft de club de Champions League niet meer kunnen winnen. Het is een obsessie geworden, en een bron van leedvermaak voor de rest van het land. Vijf keer haalde de club nadien de finale, maar Borussia Dortmund (1997), Real Madrid (1998), AC Milan (2003), FC Barcelona (2015) en weer Real (2017) waren daarin te sterk.

Met Italië lukte het Chiellini evenmin een Europese prijs in de wacht te slepen. Tijdens het EK 2012 bereikte de Squadra Azzurra wel de finale, maar daarin maakte Spanje gehakt (4-0) van de Italianen. Op het WK 2018 ontbrak Italië, nadat het in de play-offs was uitgeschakeld door Zweden.

De lange verdediger (1,87 meter) werd geboren op 14 augustus 1984 in Pisa, maar groeide op in Livorno. Studeren ging hem goed af. Hij haalde een bachelor in bedrijfskunde aan de universiteit van Turijn en in 2017 ook een master. Tijdens de diploma-uitreiking presenteerde Chiellini zijn masterscriptie: The Business Model of Juventus Football Club in an International Context.

Het is niet duidelijk of deelname aan de Super League deel uitmaakte van zijn onderzoek. En ook niet of hij in de toekomst een directionele rol voor zichzelf ziet weggelegd bij de club die hij al zestien jaar dient.

Kroatisch oorlogskind Luka Modric werd veldheer zonder weerga

Wie Luka Modric (Kroatië)
Leeftijd 35 jaar
Interlands 138
Doelpunten 17

Luka Modric, 35 jaar, 138 interlands voor Kroatië, 17 doelpunten. Beeld AFP
Luka Modric, 35 jaar, 138 interlands voor Kroatië, 17 doelpunten.Beeld AFP

Daar zat hij dan, op zijn bips, op het gras van Estadio Bernabéu. Gefopt. Verslagen. Voor zijn neus was de jeugd met de bal aan de haal gegaan. De foto die Gettyfotograaf Etsuo Hara maakte van het tafereel was hét beeld van de wedstrijd Real Madrid-Ajax (1-4). Frenkie de Jong die heupwiegend tussen de witte shirts slalomde en de ontgoocheling op het gezicht van routinier Luka Modric.

Dat was in het voorjaar van 2019. Een paar maanden na het beste en mooiste jaar uit zijn carrière. Modric won met Real in 2018 de Champions League en met Kroatië werd hij tweede op het WK in Rusland. De middenvelder zelf werd overladen met prijzen: beste speler van het WK, Kroatisch sportman van het jaar én de Ballon ‘d’Or.

Voor het eerst sinds 2007, toen de Braziliaan Kaká de prijs won, werd de Gouden Bal voor de beste voetballer van de wereld niet uitgereikt aan Lionel Messi of Cristiano Ronaldo. “Die twee waren de laatste tien jaar ook van een uitzonderlijk hoog niveau,” zei Modric bescheiden na de prijsuitreiking in Parijs.

Modric, sinds 2012 in Spaanse dienst, won vier keer de Champions League. Hij was de stille motor van Real Madrid. Een stilist met een enorm duurvermogen, de bal altijd aan een touwtje; lichtvoetige dribbelaar en messcherpe passer ineen. Cristiano Ronaldo heeft veel te danken gehad aan de onbaatzuchtige Kroatische kilometervreter, met dat spitse hoofd en de ogen diep teruggetrokken in de kassen. Ogen die tijdens de wedstrijd voortdurend rondgaan en niets missen van de essentie.

Die ogen zagen ook de verschrikkingen van een oorlog. In Modric’ biografie Son of War vertelt zijn jeugdvriend Bosko Balaban daarover. “Luka is een vluchteling. Hij is opgegroeid tussen de bommen en de granaten tijdens de onafhankelijkheidsoorlog.”

In 1991, toen Luka Modric 6 jaar was, vermoordden Servische militanten zijn geliefde grootvader Luka, naar wie hij is vernoemd. Met zijn ouders sloeg hij op de vlucht en leefde hij maandenlang in een hotel in Zadar zonder elektriciteit en stromend water. Balaban: “Luka praat weinig over die periode in zijn leven.”

Hij zocht zijn toevlucht in het voetbal. In zijn tienerjaren mijmerde Modric over een heldenrol als international. “Tijdens een jeugdtoernooi in Iz keken we met het team naar alle wedstrijden van Kroatië op het WK van 1998 in Frankrijk. Ik was zo trots toen die fantastische generatie brons won. Ik dacht vaak: wat als ik op een dag zélf Kroatië naar een WK-finale zou kunnen leiden?”

Op 15 juli 2018, in stadion Luzhniki in Moskou, verwezenlijkte Modric zijn jongensdroom. Frankrijk won de eindstrijd weliswaar met 4-2, maar ook de Kroaten schreven geschiedenis. Van de gouden generatie van Kroatië zijn Ivan Rakitic en Mario Mandzukic inmiddels afgezwaaid. Bondscoach Dalic kan op het EK – Kroatië zit in een poule met Engeland, Tsjechië en Schotland – wel beschikken over ervaren spelers als Dejan Lovren, Ivan Perisic en Mateo Kovacic, die met Chelsea de Champions League won. Modric, die een moeizaam seizoen doormaakte met Real Madrid, is de leider van de ploeg. Hij is inmiddels recordinternational van zijn land.

Stekelenburg had Van der Sar kunnen evenaren

Wie Maarten Stekelenburg (Nederland)
Leeftijd 38 jaar
Interlands 58
Doelpunten
0

Maarten Stekelenburg: 38 jaar, 58 interlands, 0 doelpunten. Beeld  Jean Catuffe/Getty Images
Maarten Stekelenburg: 38 jaar, 58 interlands, 0 doelpunten.Beeld Jean Catuffe/Getty Images

Een carrière hangt soms van toevalligheden aan elkaar. Als het EK vanwege de coronapandemie niet met een jaar was uitgesteld, en als Ajax-collega Andre Onana niet had misgegrepen in zijn medicijnkastje, dan was Maarten Stekelenburg nooit teruggekeerd in de boezem van Oranje. En nu schrijft hij historie, als oudste speler van dit toernooi.

Stekelenburg neemt het stokje over van Gábor Király, die in zijn grijze joggingbroek op het vorige EK, in 2016, het doel verdedigde van Hongarije. De naam van Király prijkt met 40 jaar en 96 dagen zelfs bovenaan de lijst met oudste EK-deelnemers ooit.

Die lijst telt illustere namen. Lothar Matthäus was 39 jaar toen hij met Duitsland aan Euro 2000 begon. Morten Olsen (Denemarken, 38) en Ajacied Arnold Mühren (37) hoorden tot de oudjes op het EK ’88. Mühren werd zelfs een winnaar-op-leeftijd. Net als Ricardo Carvalho; hij was met zijn 38 jaar vijf jaar geleden in Frankrijk de oudste veldspeler van Europees kampioen Portugal, hoewel de granieten verdediger dat toernooi sporadisch in actie kwam.

In datzelfde jaar speelde Maarten Stekelenburg zijn voorlopig laatste interland voor Oranje. Na Luxemburg-Nederland (1-3), op 13 november, raakte de keeper uit beeld bij de nationale ploeg. Bij zijn clubs Southampton en Everton was hij meestal reserve. Zijn carrière was bezig als een nachtkaars uit te gaan, totdat hij afgelopen zomer besloot terug te keren naar Ajax. Als tweede keeper.

Vijf jaar vakantie

Op 5 februari nam zijn sportleven een drastische wending, toen eerste keeper Onana een dopingschorsing aan zijn broek kreeg. Stekelenburg maakte een glorieuze comeback. Hij won de beker, werd kampioen en kreeg alom complimenten voor zijn spel. Ook van algemeen directeur (en oud-topkeeper) Edwin van de Sar: “Maarten is aan zijn tweede leven begonnen. Hij heeft iets van vijf jaar vakantie gehad, op allerlei bankies in Europa. Maar hij staat er nu weer en laat een ongelooflijk hoog niveau zien.”

Frank de Boer haalde Stekelenburg terug bij Oranje. Zondag staat hij tegen Georgië tussen de palen in de laatste oefenwedstrijd voor het EK. Hij draagt het nummer 1, dat al min of meer was vergeven aan Jasper Cillessen, Maar Cillessen is na een positieve coronatest door De Boer afgeserveerd. Tot woede van de doelman van Valencia, die zich niet ziek voelt en zich deze week weer bij de EK-selectie had willen voegen.

Stekelenburg zal niet in de war raken van de discussies over wie tijdens het EK op doel moet staan van het Nederlands elftal: hij of Tim Krul. Stekelenburg is stoïcijns, op het veld en daarbuiten. De doelman van Ajax is het meest ervaren. Hij maakte twee EK’s (2008 en 2012) en twee WK’s mee: in 2006 en 2010. Op dat laatste toernooi – waarop hij excelleerde – haalde Oranje de finale, die met 1-0 verloren ging tegen Spanje.

Andere mentaliteit

De Haarlemmer debuteerde al in 2004 in het Nederlands elftal, maar hij zat nog vier jaar op de bank achter Van der Sar. Toch had Stekelenburg veel meer interlands moeten keepen dan hij nu heeft gedaan: 58. Van der Sar zwaaide af met 130 interlands.

Volgens Rafael van der Vaart had Stekelenburg met een andere mentaliteit Van der Sar kunnen evenaren. “Maarten heeft in mijn ogen te weinig gedaan met zijn enorme talent,” vertelde hij aan Voetbal International. “Hij was qua aanleg, voetballend vermogen en qua trap, echt by far de beste waarmee ik heb gespeeld.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden