Wiedergutmachung lag gevoelig

PRONKSTUK

Elke club heeft ze. Prominent boven de bar of in de bestuurskamer. Verscholen in een hoekje van de kantine, of achter de struiken rond veld twee. Pronkstukken. Ze vormen de schatkamer van het amateurvoetbal. Deze week: Het Tegeltje van De Germaan.

Amsterdam-West. De stad is overgegaan in rijtjeshuizen. De polder is niet ver weg. Op de grens, achter hoge bomen ligt sportpark de Eendracht. In de verte trekt een bescheiden witte muur met een blauwe schildering direct de aandacht. Dichterbij worden de contouren van een woeste strijder te paard duidelijk. Met helm en lange manen. De Germaan.

Voorzitter Rein Slemmer (50) pakt het kartonnen doosje uit de linker benedenhoek van de prijzenkast. Het lag daar verborgen achter het blinkende eremetaal van internationale jeugdtoernooien. ''Dit ken ik niet,'' zegt Slemmer terwijl hij als bij een kistje wijn de deksel van het doosje schuift. Een mintgroen tegeltje verschijnt met daarop geschilderd een kerk in de kleuren van de stad Amsterdam. De Westertoren heeft als inspiratie gediend. In de top wappert een Duitse wimpel van de voetbalclub VFB Lechenich. Het opschrift luidt: 'Zum andenken an das Internationale Jugendturnier 1958'.

Frans Smidt (64) heeft zijn erelidmaatschap op zijn blauwe colbert gespeld. Hij herinnert zich de eerste naoorlogse reizen naar Duitsland. ''Euskirchen, Lechenich. Het was net over de grens, maar toch het buitenland.'' En Duitsland. Een logische trip voor De Germaan, maar in die tijd? Smidt: ''Ja, dat lag wel gevoelig. Niet zozeer bij de club, maar wel in de buurt.'' Zelfs in 2007 wil hij er niet teveel over zeggen. ''Je weet nooit wat het weer losmaakt.''

De Germaan heeft zijn wortels in de Spaarndammerbuurt. De velden lagen aan de Spaarndammerdijk naast de revisieloods van de Spoorwegen. Smidt: ''DWS was onze grote broer. Als je niet goed genoeg was voor DWS, ging je naar De Germaan. Nu was je al snel niet goed genoeg voor DWS. Als je je schoenen niet had gepoetst, kon je meteen vertrekken. Voor De Germaan was DWS al elitair.''

In de buurt heerste veel armoede. ''We speelden altijd op het Zaanhof,'' zegt Smidt. ''De schutting van de melkboer en de vroedvrouw stonden tegenover elkaar. Dat waren de goals. Schoot je een raam kapot dan kreeg je een paar kletsen. En thuis van je vader nog een paar.'' Een rijke club is De Germaan dus nooit geweest. ''De contributie is hier nog altijd één van de laagste in Amsterdam,'' zegt Slemmer trots.

De prijzenkast geeft een ander beeld. Bekers herinneren aan internationale jeugdtoernooien in Frankrijk, Zwitserland of Italië. Een stenen bal komt van SV Trieben uit Oostenrijk. Achter de bekers pronken affiches uit Spanje.

In koor eren Smidt en Slemmer de man die deze reizen mogelijk heeft gemaakt: oud-voorzitter 'Ome' Bart van de Linden. Slemmer: ''Daar zijn we heel Europa mee overgezworven. 'Ome' Bart had overal contacten.'' Smidt: ''In 1968 was er een trip naar Tsjechië gepland. Maar de Russen waren daar net binnengevallen. Geen reden voor 'Ome' Bart om de reis af te gelasten.Wij gingen gewoon voetballen achter het IJzeren Gordijn.''

''Hij was een welbespraakte man met een bevlogenheid die kenmerkend was voor de bestuurders van die tijd. Hij wilde de arbeidersjeugd op een hoger plan trekken.'' Smidt kijkt Slemmer aan. ''Hij heeft dat in zekere zin ook, want dankzij Rein is de jeugd weer terug bij De Germaan.'' Slemmer: ''Jij zegt het.''

Met Pinksteren kwamen de buitenlandse clubs naar De Germaan. Smidt: ''Blauw-Wit had de grote namen, maar het Germaan-toernooi was ook bekend.'' Slemmer was begin jaren zeventig A-junior. ''De Italiaanse ploegen zagen er altijd prachtig uit. Op de een of andere manier vergaten zij altijd hun shirtjes.'' Gastgezinnen waren niet nodig. Ome Bart zorgde ervoor dat de spelers in het Patronaatsgebouw aan de Spaarndammerstraat konden slapen. Of in de kazerne aan de Sarphatistraat. Contacten. Smidt: ''Wij hielpen mee de bedden uitklappen.''

Het begon met een reis naar Duitsland in 1958. Voor veel mensen in de Spaarndammerbuurt was het nog te vroeg. De wond van de oorlog was te diep. Smidt: ''Het was een eerste stap op weg naar Wiedergutmachung.'' De herinnering aan die stap wordt zelfs nu nog verborgen gehouden.' (STEVEN VAN DER GAAG)

Voorzitter Rein Slemmer (links) en erelid Frans Smidt met het Wiedergutmachungstegeltje uit 1958. Foto Edwin Schoon.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden