PlusDa's Logisch

Waarom Ajax de grip op de Klassieker verloor

Zonder romantiek, nostalgie, blinde loyaliteit en nog blinder optimisme heeft voetbal geen zin. Maar voetbal bevat ook logica. In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met vandaag een analyse van Ajax-Feyenoord. Waarom de Amsterdammers gaandeweg de Klassieker de grip op het duel verloren.

 Lutsharel Geertruida in duel met Dusan Tadic. Beeld BSR Agency
Lutsharel Geertruida in duel met Dusan Tadic.Beeld BSR Agency

1. Koerswijziging Feyenoord

Hoezeer Dick Advocaat zich na afloop ook beklaagt over de pech die zijn ploeg heeft gekend in het topduel, dankt Ajax de overwinning toch voor een deel aan de conservatieve start van de Feyenoord-trainer. In de openingsfase zien we telkens onderstaand beeld terugkeren.

- Beeld ESPN
-Beeld ESPN

Bij balbezit van Ajax zakken Feyenoords buitenspelers, Steven Berghuis en Ridgeciano Haps, ver terug op eigen helft. De twee voorste middenvelders, Jens Toornstra en Mark Diemers, verlenen mandekking op Davy Klaassen en Ryan Gravenberch. De controlerende middenvelder, Leroy Fer, bewaakt daarachter de zone tussen zijn middenveld en defensie.

Van druk zetten op de Ajax-opbouw is geen enkele sprake. De Amsterdammers mogen zonder tegenstribbeling de Rotterdamse helft van het speelveld bereiken in het eerste halfuur. Wanneer Gravenberch in de 22ste minuut de 1-0 binnen schiet, heeft Feyenoord een schamele 20,4 procent van het balbezit gehad. Het duurt tot de 32ste minuut voordat de Rotterdammers voor het eerst tot een doelpoging komen.

Dat de bezoekers vanaf dat moment de bovenliggende partij zijn, is te danken aan een tactische koerswijziging na de 1-0. Via het doorschuiven van controleur Fer zetten de Rotterdammers plots wel druk op Ajax.

- Beeld ESPN
-Beeld ESPN

Op de momenten dat balans-bewaker Fer voorin opduikt naast zijn spits Nicolai Jorgensen om druk te zetten op de Ajax-opbouw, zien we de centrale verdedigers van Feyenoord (in bovenstaand voorbeeld Marcos Senesi) ‘doordekken’ op de in Fers rug vrijgekomen Quincy Promes. Ajax slaagt er tijdens de Klassieker niet in om onder deze drukmomenten uit te voetballen, en Feyenoords genomen risico’s om te zetten in grote kansen.

2. Creatief afhankelijk van Gravenberch

In het eerste halfuur valt de schotenbalans zwaar in Amsterdams voordeel uit: 5-0. Feyenoord komt daarentegen in het laatste uur tot het merendeel van de doelpogingen in het topduel (9 om 6).

Aan Amsterdamse zijde is er na rust nog maar weinig creativiteit te ontdekken in balbezit. Dit heeft vooral te maken met het geblesseerd uitvallen van Gravenberch. Zonder het 18-jarig toptalent (en de geblesseerde Mohammed Kudus) ontbreekt de individuele kwaliteit in de as van het veld. Promes (13) en Klaassen (9) kwamen dit eredivisieseizoen op het Ajax-middenveld tezamen tot evenveel geslaagde dribbelacties als Gravenberch (22).

3. Onverwachte uitblinkers

Voorafgaand aan de clash met Feyenoord waren Dusan Tadic en Antony dit seizoen respectievelijk gemiddeld eens per 94 en 64 speelminuten betrokken bij een competitiedoelpunt van Ajax.

Maar tijdens de Klassieker zijn de buitenspelers nagenoeg onzichtbaar. Beide vleugelaanvallers komen slechts tot één doelpoging. Antony schiet voor rust van een ruime afstand over, Tadic ziet in de tweede helft een schot geblokt. Het is voor het eerst dit seizoen dat de Servische aanvoerder 90 minuten op het veld staat, en geen enkele geslaagde dribbelactie laat noteren. Antony is voor het eerst sinds de nederlaag bij Groningen (4 oktober) bij de totstandkoming van slechts één kans betrokken.

Voor de teleurstellende optredens van Tadic en Antony verdienen Feyenoord-backs Lutsharel Geertruida en Tyrell Malacia dan ook de complimenten. Zowel Geertruida (20 jaar) als Malacia (21) blinken zelden uit in aanvallend opzicht – iets waar we vleugelverdedigers vaak op beoordelen. Allebei zijn ze niet terug te vinden in de top-10 van eredivisie-backs met de meeste gecreëerde kansen dit seizoen. Maar in het topduel met Ajax laten Geertruida en Malacia zien wanneer zij op hun best zijn: in één-op-één-duels met de vleugelspitsen blinken zij verdedigend uit.

4. Worsteling op 10 duurt voort

Quincy Promes speelde dit eredivisieseizoen 772 minuten op 10 bij Ajax. Hierin kwam de aanvaller tot 4 doelpunten, 0 assists en 19 gecreëerde kansen. Oftewel: gemiddeld is Promes als schaduwspits eens per 193 speelminuten bij een goal betrokken, en creëert hij per 90 speelminuten 2,2 kansen voor ploeggenoten.

Cijfers die voor een voorhoedespeler bij het aanvallend sterke Ajax ondermaats zijn. Promes maakt veel nuttige meters, zowel bij de collectieve pressing tijdens het verdedigen als bij het vrijlopen in de aanval. Maar qua aanvallende productiviteit wordt er bij Ajax meer verwacht van een speler op de bewierookte ‘10’-positie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden