PlusAnalyse

Waar blijft de daadkracht van de turnbond?

De aanpak van de crisis in de turnsport roept vragen op. Opereert het KNGU-bestuur niet te afwachtend? En kan Vincent Wevers gewoon blijven trainen?

Turncoach Vincent Wevers met dochter Sanne (rechts) en Naomi Visser.Beeld Piroschka van de Wouw / EPA

In een keurig maandelijks ritme geeft de turnbond KNGU een ‘persupdate over de cultuurverandering in de gymsport’. Of die verandering nu daadwerkelijk is ingezet, daar kunnen na vier maanden eerder meer dan minder vraag­tekens bij worden geplaatst.

De prangendste vraag is een die in de zomer ook al op tafel lag: kan het bestuur van de KNGU het zich permitteren om bondstrainer Vincent Wevers door te laten trainen? De beschuldigingen aan zijn adres stapelen zich op. Afgelopen zaterdag onthulde NRC Handelsblad dat ­Wevers nog altijd een nietsontziende trainer is. Na beschuldigingen van mishandeling, in de zomer door ex-pupillen geuit, beweerde de ­vader van olympisch kampioen Sanne dat hij in 2007 zijn spartaanse regime had verruild voor een menselijke stijl. Dat verweer wordt door dit onderzoek onderuit gehaald.

Geen acuut gevaar

Voor de KNGU verandert dat niets, verklaarden directeur Marieke van der Plas en technisch ­directeur Mark Meijer gisteren. Er loopt al langer een zogeheten ordemaatregel tegen Wevers, die hem verbiedt om met leden en oud-leden van de turnbond contact te hebben, met uitzondering van de vrouwen van Team NL. Zolang het Instituut Sportrechtspraak, dat meldingen tegen Wevers onderzoekt, geen acuut gevaar ziet voor de topturnsters, en zolang die zelf aangeven met hem te willen trainen, is hij wat het bestuur betreft welkom in de turnzaal van de Nederlandse selectie.

Na de stortvloed aan gemelde misstanden heeft de KNGU gekozen voor een ‘driesporenaanpak’: (na)zorg slachtoffers, onderste steen boven en het olympisch traject. Zo probeert de bond het programma van de huidige topturnsters zoveel mogelijk gescheiden te houden van de oud-turnsters met hun leed en de onderzoeken naar misstanden. Een maand voor de invoering van de driesporenaanpak, eind juli, verklaarde Meijer bij het stopzetten van het topsportprogramma voor de vrouwen: “In het belang van de sport en voor de geloofwaardigheid van het turnen was dit noodzakelijk.”

Daarmee gaf hij aan hoe verweven heden en verleden zijn, mede omdat een aantal van de ­beschuldigde trainers ook trainer is van de huidige toppers.

Sinds begin september het topsportprogramma werd hervat, balanceert het bondsbestuur tussen erkenning geven aan de slachtoffers en de leden van Team NL hun olympische droom gunnen. Een gemakkelijke opgave is dat allerminst. Wordt het niet tijd om toe te geven dat pijnlijke keuzes nodig zijn om daadwerkelijk een cultuurverandering te bewerkstelligen? Een verandering die in het belang is van de bijna 200.000 leden van de KNGU?

Zonder waarnemer

Van der Plas verklaart haar afwachtende houding door te wijzen op het wetenschappelijke onderzoek dat nu wordt uitgevoerd. Die resul­taten laten nog maanden op zich wachten. Intussen ligt het huidige bestuur onder een vergrootglas, niet alleen door de ernst en omvang van de misstanden in hun sport, maar ook door wat voorgangers keer op keer hebben nagelaten: actie ondernemen na signalen van grensoverschrijdend gedrag.

Op de persconferentie van gisteren kwamen hoopgevende initiatieven van de bestuurders ter sprake, zoals webinars voor clubcoaches over grensoverschrijdend gedrag. Er waren ook beslissingen die verbazing wekken. Zo vertrekt het centrale programma van Team NL uit Nijmegen, terwijl eerst was benadrukt hoe geschikt die plaats was vanwege het neutrale karakter. Heerenveen wordt de nieuwe plek, uitgerekend de plaats waar Wevers jarenlang trainde.

Ook opmerkelijk is het feit dat de twee minderjarige turnsters van Team NL, die bij hun eigen club in Almelo mochten blijven trainen, nog ­altijd hun uren in de sporthal doorbrengen met een vroeger zwaar bekritiseerde coach, zonder een onafhankelijk waarnemer erbij – iets wat wel is ingevoerd bij de volwassenen in Nijmegen. “Wij zijn in gesprek met Almelo,” zegt Meijer.

Het illustreert het lastige speelveld van de ­leiding van de KNGU. Daar hebben de slacht­offers echter geen boodschap aan. Die eisen een bestuur dat daadkrachtig optreedt.

Misbruikdossier dijt uit: 35 nieuwe meldingen

Het dossier turnmisbruik groeit nog steeds. De afgelopen weken is het aantal meldingen, door de turnbond ‘contacten’ genoemd, gegroeid tot 165. Dat betekent een toename van 35 in vijf weken. In totaal gaat het om 131 beschuldigden van grensoverschrijdend gedrag in 35 jaar tijd. Het merendeel betreft zaken van voor 2012. Van die meldingen zijn er 63 doorgezet naar het Instituut Sportrechtspraak (ISR). Om hoeveel beschuldigde personen het gaat, is niet duidelijk. Het ISR is in tien gevallen nader onderzoek begonnen, dat kan uitmonden in een tuchtzaak.

Aan de positie van coach Vincent Wevers is niets veranderd sinds onthullingen vorige week in NRC Handelsblad en het Noordhollands Dagblad. Daaruit blijkt dat TON Almelo de trainer in 2013 heeft ontslagen vanwege zijn spartaanse trainingsregime na klachten van turnsters en bezorgde ouders. De KNGU zou daarvan op de hoogte zijn geweest toen de bond hem in 2014 aanstelde als bondstrainer.

Wevers mag na goedkeuring door het ISR onder anderen zijn dochters Sanne en Lieke gewoon trainen bij centrale sessies in Nijmegen. “Dat verandert niet na een publicatie van journalisten,” aldus KNGU-directeur Marieke van der Plas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden