Plus

Voor zijn ijshockeyteam turnt China bonkige Noord-Amerikanen om in Chinezen

Doodsbang voor een beschamende afgang maakte China snel Chinezen van een hele zwik Amerikanen en Canadezen. Een eerste pak slaag, uitgerekend tegen ‘USA’, werd er niet mee voorkomen.

Rik Spekenbrink
Ruike Wei, oftewel Ethan Werek (l) van China in gevecht om de puck met Brendan Brisson. Beeld Getty Images
Ruike Wei, oftewel Ethan Werek (l) van China in gevecht om de puck met Brendan Brisson.Beeld Getty Images

Jieke Kailiaosi kent twee Chinese woorden, hooguit drie. Eten met stokjes kan hij niet. “Ik probeer het niet eens, ik vraag altijd om een vork.” Vreemd, voor een Chinese ijshockeyer? Niet als je weet dat Jieke Kailiaosi eigenlijk Jake Chelios heet. Geboren is in Chicago. En weliswaar sinds een paar jaar in China woont, maar dag in dag uit wordt omringd door Canadezen en Amerikanen.

Chelios zag twintig jaar geleden in Salt Lake City zijn vader, viervoudig olympiër Chris, zilver winnen voor de Verenigde Staten. Er ontstond een droom bij het toen tienjarige ventje, die deze avond op een wonderlijk wijze uitkomt. In het rood-wit van China.

Beren van kerels

Chelios is één van de achttien (!) in het buitenland geboren atleten die donderdag voor het gastland begonnen aan het olympische ijshockeytoernooi. Bij een snelle blik op de deelnemerslijst zie je niet meteen iets geks, het lijken 25 Chinese namen. Maar er is weinig Chinees aan die beren van kerels op het ijs. Neem de nummer 61, Ruike Wei. Net zo breed als hij lang is, ruige baard, woeste blik. Zijn voorkomen past veel beter bij zijn echte naam, Ethan Werek, dertig jaar geleden geboren in Markham, Ontario, Canada.

China heeft totaal geen ijshockeytraditie. Om een sportieve deceptie en uiterst gevoelig gezichtsverlies te voorkomen moest iets worden verzonnen. Het land dreigde zelfs niet eens mee te mogen doen aan het olympische toernooi. Maar er kwam een oplossing. Er wonen officieel namelijk wel een stel Amerikaanse en Canadese hockeyers in Peking. Zij spelen voor Kunlun Red Star Team, een Chinese club die uitkomt in de Russische Kontinental Hockey League.

Namen in het Mandarijn

Regels van de internationale federatie schrijven voor dat wie twee jaar in een ander land woont, ook daarvoor mag uitkomen. Er kwam wat papierwerk aan te pas, maar het lukte in korte tijd om een hele trits Noord-Amerikanen te naturaliseren. En te voorzien van een nieuwe naam, die in het Mandarijn ongeveer hetzelfde zou moeten klinken. Brandon Yip werd Jinguang Ye, Ryan Sproul werd Ruian Sipulaoer, net zo makkelijk. Yip is overigens één van de spelers met Chinese roots, drie van zijn grootouders zijn er geboren.

Dat de Amerikaanse profcompetitie NHL, officieel om coronaredenen, geen spelers vrijgaf voor de Winterspelen, was een tweede meevaller voor China. Tegen landen als Amerika en Canada zouden ze niet meer als kanonnenvoer dienen, was de hoop. Toch stond er donderdag gewoon 8-0 voor ‘USA’ op het bord.

Voor wie er die avond bij was in het National Indoor Stadium, was het een surrealistische gewaarwording. Chinezen die juichen, klappen en met vlaggetjes zwaaien voor Amerikanen en Canadezen. Amper te bevatten, eigenlijk. Dat Noord-Amerikaanse ijshockeyers die net tekortkomen voor de ‘eigen’ olympische selectie kiezen voor een ander land, is niet ongebruikelijk. Maar spelen voor China, het land waarmee vooral de Verenigde Staten politiek gezien zo ongelooflijk overhoop ligt, is – zacht uitgedrukt – curieus.

Onbekend met de spelregels

In het enorme stadion, goed voor achttienduizend plekken, zitten deze avond dan ook net zo veel journalisten als toeschouwers. Dit is een politiek verhaal, veel meer dan een sportverhaal. Het Chinese publiek lijkt de sport overigens amper te begrijpen. Op goals, straffen of opstootjes wordt totaal niet gereageerd. De muziek, danseressen en enthousiaste speaker in de korte pauzes worden beter gewaardeerd. Toch is het idee dat ijshockey aan populariteit gaat winnen door deze Spelen. In het land van 1,4 miljard inwoners beoefenen nu naar schatting minder dan vijfduizend kinderen de sport.

Natuurlijk ligt de kwestie gevoelig in Noord-Amerika, online zijn wel wat vlammende opiniestukken te vinden, maar het is ook weer niet zo dat de ‘nieuwe Chinezen’ in de Verenigde Staten massaal als landverraders worden gezien. Ze zijn ook grotendeels uit de media gehouden en mochten de afgelopen weken niets zeggen over de gevoeligheid van hun overstap. Het ijshockeytoernooi leeft in Amerika sowieso veel minder als de grote namen ontbreken.

‘Respect verdienen voor China’

Chelios is wel een grote naam. “Ik belde mijn pa als eerste met dit nieuws,” zei hij. “Mijn halve familie was in de war over wat er gebeurde. Inmiddels snappen ze hoe speciaal dit is. Na drie jaar voel je enige verbondenheid met China. We eten Chinees, leven in de Chinese cultuur. Je begint te voelen dat je voor ze wil winnen. We willen het respect verdienen voor China. En dit team is zo hecht als je maar kan bedenken, omdat de meesten al een paar jaar bij dezelfde club spelen. We zijn altijd samen.”

Goalie Jeremy Smith, omgetoverd tot Shimisi Jieruimi, kwam net als Chelios korte tijd uit in de NHL. “Maar ik had nooit gedacht dat ik zo’n kans zou krijgen in mijn leven. Natuurlijk zei ik ja.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden