Van Basten boekt geen progressie met Ajax

De Ajax-staf, waaronder Marco van Basten (R), kijkt toe zondag tijdens de eredivisie wedstrijd Sparta - Ajax in Rotterdam. Ajax verloor met 0-4. Foto ANP

AMSTERDAM - Marco van Basten is in zijn eerste seizoen als clubtrainer zonder prijs gebleven. De competitie eindigt desastreus, nu ook de tweede plaats in de eindrangschikking te hoog gegrepen is voor Ajax. Na de blamerende nederlaag tegen Sparta (4-0) komt zelfs de derde plaats in gevaar.

FC Twente legde gisteren met een klinkende 3-0-zege op AZ beslag op de positie die recht geeft op deelname aan de voorronden van de Champions League. En het moet gezegd: FC Twente is na kampioen AZ ook het beste elftal van de eredivisie. In Enschede wordt al jaren zorgvuldig gebouwd aan de club in het algemeen en aan het eerste elftal in het bijzonder, terwijl Ajax zich na een aantal troosteloze en succesarme jaren juist probeert op te richten.

De beginnende clubtrainer Marco van Basten moest dat proces een impuls geven. De oud-speler van de club deed vier jaar ervaring op als bondscoach van het Nederlands elftal, maar dat bleek te weinig om Ajax vooruit te kunnen helpen. Van Basten heeft zich schromelijk vergist in de klus waaraan hij in juli met vertrouwen begon.

Bij binnenkomst in de Arena bakende de nieuwe trainer onmiddellijk zijn terrein af. Hij liet de man die de jeugdopleiding wilde hervormen (Johan Cruijff) een blauwtje lopen en hij dwong contractueel af dat hij een deel van de transfergelden mocht herinvesteren. Onder het motto: kapitaal moet op het veld staan. Maar de club met de hoogste begroting van Nederland is voor de vijfde achtereenvolgende keer niet de beste.

Ruim dertig miljoen euro gaf Van Basten uit. Daar tegenover stond het vertrek uit Amsterdam van 'sterkhouders' John Heitinga en Klaas-Jan Huntelaar, die in de winterstop vertrok. Ook goed voor ruim dertig miljoen euro. Al met al is de A-selectie er kwalitatief beter op geworden, maar aan het teamspel is dat (meestal) niet te zien.

Op een zakelijke reeks van overwinningen voor de winterstop na, en een kleine opleving na het winterreces waarin Ajax ook in het Uefa-Cuptoernooi een paar maal knap overeind bleef, is het seizoen 2008/2009 op een bittere teleurstelling uitgelopen. En het kan nog erger worden, als ook PSV de Amsterdammers volgend weekeinde op de slotdag van de competitie voorbij streeft.

Excuses voor het falen van Van Basten en Ajax zijn er wel, zoals het veel te grote aantal blessures en de verkoop van Huntelaar in januari, maar feit is dat de trainer er niet in is geslaagd de selectie zijn wil op te leggen. Louis van Gaal (AZ) en Steve McClaren (FC Twente) hebben dat veel beter gedaan. De twee zijn niet voor niets genomineerd voor de verkiezing 'Coach van het Jaar'.

Kampioen AZ schaamde zich er niet voor zich counterend een weg door de competitie te banen, maar in Alkmaar wist de rechterhand altijd wat de linker deed. FC Twente voetbalt gedurfder, een beetje volgens het recept van Ajax midden jaren negentig: met een schaduwspits (Kenneth Perez), een aanspeelpunt in de spits (Blaise Nkufo) en twee vleugelspelers (Marko Arnautovic en Eljero Elia) die naar gelang de wedstrijd daarom vraagt verder naar voren of naar achteren spelen. De twee kunnen, als het moet, van achterlijn naar achterlijn pendelen.

Die duidelijkheid in het veld heeft bij Ajax te vaak ontbroken. Van Basten hamert wel op de organisatie, maar hij gunt zijn voorhoedespelers ook een bepaalde vrijheid. Vooral Luis Suarez heeft die vrijheid genoten, en Ajax heeft daar bij momenten van geprofiteerd, maar uiteindelijk is het individu nooit sterker dan het team. De beginnende clubtrainer heeft zich vergist in de sterkte van de eredivisie, en vooral in de kracht van clubs als AZ en FC Twente. En hij heeft zich vergist in de kwaliteit en de weerbaarheid van zijn eigen spelers.

In te veel wedstrijden viel Ajax uiteen in een aanvallend en een defensief deel. Van Basten heeft dat probleem - waarmee Ajax eigenlijk al jaren kampt - slechts in bepaalde fasen kunnen verbloemen, maar nooit structureel kunnen oplossen. Het zijn heel dure lessen voor de beginnende trainer, en voor de club die hem het vertrouwen heeft gegeven. De vraag is of Van Basten dat vertrouwen van de clubleiding houdt, nu Ajax strompelend en struikelend de eindstreep bereikt. (DICK SINTENIE)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden