Plus

Toussaint: 'Ik wist: die test klopt gewoon niet'

Zwemster Kira Toussaint presteerde dit najaar op de toppen van haar kunnen, tot ze positief testte op een verboden middel. Ze werd vrijgepleit, maar de WK, waar ze kans op medailles maakte, had ze toen al gemist. 'Die gedachte is misschien wel het ergst.'

Kira Toussaint: 'Ik weet nooit wat ik in een finale had gedaan, maar er lagen grote kansen voor mij.' Beeld foto Lars Moeller/EPA

Ze wist niet waar ze het zoeken moest. Zwemster Kira Toussaint lag op haar hotelkamer in het Chinese Hangzhou. Het was midden in de nacht, maar de jetlag hield haar wakker. Na een uur woelen besloot ze haar mail te openen. Wat ze las, greep haar bij de keel. Ze voelde paniek.

Ze sloop de gang op om kamergenoot Femke Heemskerk niet wakker te maken. Het zweet stond op haar rug. Het was nog een paar dagen voor de WK kortebaan en Toussaint was in bloedvorm. Medailles lagen voor het grijpen.

Het was een mail van wereldzwembond Fina. Daarin stond dat ze begin november positief was getest op tulobuterol, een verboden astmamedicijn. "Ik schrok me helemaal de pleuris," vertelt Toussaint drie maanden later. "Ik dacht: what the fuck? Ik kende het middel niet eens. Dit was crisis."

Omdat de gevonden concentratie tulobuterol zo klein was - ongeveer een theelepel in een heel zwembad - werd ze niet direct geschorst.

Toch achtte het begeleidingsteam het verstandig hun pupil voorlopig buiten competitie te houden. Meteen de volgende dag zat ze in het vliegtuig naar huis. Aan de buitenwereld werd verteld dat ze ziek was. In haar omgeving begreep niemand er iets van. Ze zwom al weken kerngezond rond. Iemand appte haar zelfs om te vragen of ze kanker had.

Als een kano
Terug in Amsterdam, waar ze normaal gesproken vrijwel dagelijks traint in het Sloterparkbad, begon een maand van diep verdriet. 's Nachts staarde ze naar haar plafond, ze huilde bijna onafgebroken, zwom nauwelijks en zocht afleiding door te klussen in huis.

Hoe anders was ze er een week eerder aan toe geweest. Ze barstte van de energie, de lach was niet van haar gezicht te krijgen. Zelfs op drukke trainingsdagen stuiterde ze na afloop door de kantine van het Sloterparkbad.

Tijdens een interview, slechts een paar dagen voor het nieuws van de dopingtest, had ze zich nog herhaaldelijk geëxcuseerd. "Sorry, ik zeg wel heel vaak 'leuk'." "Sorry, ik ben meestal heel erg druk." "Sorry, wat was de vraag ook alweer? Mijn verhalen schieten alle kanten op."

Ze vond inderdaad veel dingen leuk, ze was druk en ja, soms was er geen touw aan vast te knopen. Maar zodra het over de rugslag ging, haar specialisme, kalmeerde ze.

Zittend op een rode bank sloot ze haar ogen, ze rechtte haar rug en imiteerde met de armen recht boven haar hoofd de slag waar ze uitsluitend in liefdevolle bewoordingen over kon spreken.

Tijdens dat interview blikte ze vooruit op de naderende WK kortebaan. Ze was klaar voor de strijd om de medailles. De basis had ze gelegd in Amerika, waar ze vier jaar had gewoond. Daar had ze zich ontwikkeld tot wereldtopper op de 50 en 100 meter rugslag, de afstanden waarop ze deze winter op de WK in China wilde pieken.

"In Nederland dacht ik al voor mijn twintigste aan stoppen," vertelde ze. "Het plezier was weg. Ik zwom als tiener tussen te veel oudere zwemmers. Ik was een buitenbeentje, voelde me niet op mijn plek en vertrok. In Amerika werd ik een betere zwemmer met een andere techniek."

Die techniek, die ze zelf als 'de kano' omschrijft, had haar in 2016 al naar de Olympische Spelen gebracht. "Ik leerde met mijn hoofd en schouders omhoog te zwemmen," vertelde ze, terwijl ze de vorm van een kano probeerde aan te nemen.

"Kijk. Zo ben ik hol en kan iemand als het ware droog op mij zitten als ik zwem."

"Door die 'kano' lig ik gestroomlijnder in het water. Het duurde vier maanden voor ik het ­onder de knie had. Lang dacht ik: waar ben ik mee bezig? Ik kwam tijdens de eerste periode in Amerika amper vooruit. Het is eng iets te veranderen wat je al goed kan. Uiteindelijk redde de nieuwe techniek mijn zwemcarrière; ik zwom opeens persoonlijke records."

Niets verkeerd gedaan
En toen was er die positieve test. Ook de contra-expertise viel slecht uit, terwijl Toussaint zeker wist dat ze niets fout had gedaan. Ze liet zich voorlichten bij de Dopingautoriteit en verzamelde een team om zich heen om haar onschuld te bewijzen. Ondertussen wees haar coach Mark Faber erop dat er een dag zou komen dat ze weer zou zwemmen. "Hij heeft het wel duizend keer tegen mij gezegd voor ik het zelf ook besefte."

In februari ging ze met de nationale selectie mee naar Oman. Haar trainingsachterstand mocht niet te groot worden. In de eerste dagen worstelde ze met haar status. Wat voor zin had het om te trainen? "

Maar ja, ik was toch al helemaal naar Oman gekomen. Ik kon daar mijn tijd zitten verspillen of er toch iets van gaan maken. Ik deed dat laatste. De 4 kilo die ik door emotie-eten was aangekomen, raakte ik kwijt en ik hield mezelf voor dat er een moment zou komen dat ik weer wedstrijden mocht zwemmen. Die dopingtests klopten gewoon niet."

Het vertrouwen kreeg een impuls toen ze in Oman een trainingsrecord zwom op de 50 meter. "Die afstand zwem ik vaak in trainingen en daarom was het opmerkelijk dat ik sneller was dan ooit tevoren, in een bikini nota bene. Het was een bevestiging dat ik het nog kon, ik was nog niet afgeschreven. De maanden daarvoor twijfelde ik aan alles, zelfs aan mijn eigen zwemtalent."

Vorige week kwam er eindelijk een einde aan de onzekerheid. Er waren flinke fouten gemaakt bij de testen op tulobuterol. Haar positieve test en de positieve B-staal waren zogeheten vals-positieven.

De uitslagen gaven aan dat het astmamiddel tulobuterol in haar urine zat, maar uit hertesten met een andere methode bleek dat nooit het geval te zijn geweest. De verwarring was ontstaan in de eerste testen door een ander - legaal - medicijn dat ze gebruikt. De Fina trok daarop de zaak in.

Toussaint weigert te zeggen om welk medicijn het precies gaat, die informatie vindt ze privé, maar het gaat om toegestane medicatie.

Grote kansen
Toen het nieuws kwam van de vals-positieve test stond ze te springen van geluk. Opnieuw zat ze een hele dag te janken. Haar gedachten gingen ook meteen terug naar de WK in China, waar tijden waren gezwommen waar zij bepaald niet van was geschrokken. Voor het eerst in haar carrière had ze een WK-medaille kunnen pakken.

"Die gedachte was misschien nog wel het ergst. Ik was topfit, maar ging naar huis voor iets wat volledig buiten mij om verkeerd is gegaan. Ik weet nooit wat ik in een finale had gedaan, maar er lagen grote kansen voor mij. Dat is erg zuur."

Gisteren, bij een wedstrijd in Marseille, mocht ze eindelijk weer haar wedstrijdpak aantrekken. Met de vorm zit het wel goed: ze kwalificeerde zich direct op de 100 meter rugslag voor de wereldkampioenschappen langebaan, die in juli worden gehouden in Zuid-Korea.

Daar kan ze dan straks eindelijk proberen haar kano naar een medaille te sturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden