PlusBeschouwing

Tijd voor bezinning: waarom hebben zelfs succesvolle clubs geen financiële buffers?

De coronacrisis raakt ook het voetbal keihard. In tijden van nood is de solidariteit en het wederzijdse begrip groot. Laat dit dan ook een tijd van bezinning zijn.

Valencia en Atalanta Bergamo voetbalden vorige week in een leeg stadion. Bij Valencia hebben inmiddels zeker vijf spelers en stafleden het coronavirus.Beeld Getty Images

Wayne Rooney schreef een week geleden een woedende column in The Sunday Times. De 120-voudig Engels international haalde hard uit naar de overheid en naar de voetbalauto­riteiten in zijn land, vanwege het feit dat in de Premier League en in de lagere divisies nog zo lang werd doorgespeeld, terwijl andere sporten allang waren stilgelegd vanwege de wereldwijde corona-uitbraak.

Er veranderde pas werkelijk iets toen bekend werd dat Arsenalcoach Mikel Arteta en Chelsea-aanvaller Callum ­Hudson-Odoi waren besmet met het corona­virus. Na een spoedoverleg legde de nationale voetbalbond FA alsnog alle competities stil. Rooney: “De spelers zijn behandeld als proef­konijnen.”

Afwachten en wegkijken

Dezelfde woede wekte ook de Uefa. De Euro­pese voetbalbond blonk de afgelopen weken vooral uit in afwachten en wegkijken. Terwijl onder meer in de Serie A op last van de over­heden al wedstrijden in lege stadions werden gespeeld of werden opgeschort, weigerde de Uefa de eigen bekertoernooien stil te leggen. Valencia en Atalanta Bergamo voetbalden in een spookachtig leeg stadion, maar de Cham­pions Leaguewedstrijd Liverpool-Atlético Madrid mocht nog gewoon door tienduizenden Engelse en duizenden Spaanse supporters worden bijgewoond.

Geld regeert de voetbalwereld. Groot, groter, grootst. Meer, meer, meer. De Europese toernooien en de landentoernooien zijn de melkkoeien van de overkoepelende bonden Fifa en Uefa. Zoals de topclubs de vruchten plukken van de commerciële uitbating van hun nationale competities (met de uitzendrechten als vliegwiel) en de lucratieve Champions League.

Geen potjes of buffers

Hoe hard het profvoetbal financieel wordt geraakt door de coronacrisis becijferde accountantsbureau KPMG. De vijf grootste competities (Engeland, Spanje, Duitsland, Italië en Frankrijk) zouden zo’n 4 miljard euro kunnen mis­lopen. Volgens Paul Adriani van KPMG wordt de helft van dat verlies veroorzaakt door gemiste inkomsten uit de uitzendrechten. “Televisiestations die collectieve deals hebben met competities kunnen geld terugeisen als wedstrijden worden geannuleerd en het seizoen niet wordt afgemaakt.”

Van hoog tot – vooral – laag zijn de proble-men groot. Veel eredivisieclubs en alle clubs uit de eerste divisie hebben bij de overheid ­aangeklopt voor steun, een meerderheid van de betaald voetbalorganisaties (bvo’s) vraagt arbeidstijdverkorting aan voor werknemers. Niet alleen de voetballers en trainers, maar ook kantoorpersoneel en stadionmedewerkers zijn op dit moment werkeloos.

In de bedrijfstak gaat veel geld om, maar veel reserves hebben de meeste clubs niet. Het geld dat binnenkomt, gaat er net zo hard weer uit. Niet zelden gaat er zelfs méér uit dan er binnenkomt, in de hoop (en de overtuiging) dat dat de prestaties ten goede komt. Het is risico­management dat clubs in het verleden de kop heeft gekost, of bijna. Lokale overheden hebben veel bvo’s de afgelopen decennia op de been gehouden. Niet alleen geld regeert in het voetbal, maar ook de emotie.

Reserves, potjes, buffers; ze bestaan nauwelijks in het topvoetbal. De wereldvoetbalbond Fifa overweegt nu een noodfonds op te zetten voor clubs en bonden die lijden onder de coronacrisis. De Fifa beschikt zelf wél over enorme reserves, meer dan 2 miljard volgens het jaarverslag van 2018.

De wereldvoetbalbond stemde dinsdag ook al in met het verzoek van de Uefa om het EK te verzetten naar medio 2021. Dat heeft grote gevolgen voor het WK voor clubteams. Het ­vernieuwde toernooi zou in de zomer van 2021 in China worden gehouden.

Het WK voor clubteams, een van de paradepaardjes van de Fifa, is de tegenhanger van de Champions League, een Uefa-toernooi. Beide bonden zitten vaak in elkaars vaarwater en ­liggen ook geregeld overhoop. Ze voeren een gevecht op de vierkante centimeter, met een speelkalender die eigenlijk al volledig is dichtgetimmerd. Toch heeft ook de Uefa net weer een nieuwe loot aan de stam: de Nations League, een toernooi voor Europese landenteams, waarin Oranje in de eerste editie finalist was.

En de voetballers ondertussen maar opdraven. Zij worden als hoofdrolspelers weliswaar vorstelijk beloond voor hun talent en hun inzet, maar ook een topsporter heeft fysieke en mentale grenzen. En die worden steeds vaker overschreden. Er zijn voetballers die nu, door het stilvallen van alle competities en trainingen, voor het eerst in drie jaar langer dan tweeën­halve week ‘vrij’ zijn.

Discutabele keuzes

Laat deze periode voor het topvoetbal en de topvoetballers dan ook een tijd van bezinning zijn. Een tijd waarin wordt nagedacht over een gezondere bedrijfsvoering. Over buffers en noodfondsen voor clubs en bonden, over een speelkalender met minder in plaats van meer wedstrijden en over meer inspraak van de voetballers zelf.

Juist nu, tijdens deze wereldwijde gezondheidscrisis, waarin de Uefa onder zware druk het EK een jaar heeft moeten uitstellen, is het zinvol om stil te staan bij de discutabele keuze om dat EK in twaalf verschillende landen af te werken. Om stil te staan bij de wens van de Fifa om het deelnemersveld van het WK uit te breiden naar 48 landen. Om stil te staan bij de verdere uitbreiding van de Champions League, waaraan achter de schermen druk wordt ge­werkt door de Uefa.

Het voetbal heeft geen expansie nodig, het voetbal schreeuwt vooral om meer solidariteit en duurzaamheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden