Jaap de Groot Beeld Artur Krynick

Ten Hag en de mores van Ajax

Plus

Rinus Michels, Stefan Kovács, Johan Cruijff en Louis van Gaal zijn de coaches die Ajax naar internationale hoofdprijzen hebben geleid. Daarna slaagde alleen Cruijff erin om elders (Barcelona) nog een Europese clubtitel te winnen. Wat wel iets zegt over de Amsterdamse succesformule.

Op Kovács na, die voortbouwde op het door ­Michels gelegde fundament, konden de andere drie onder meer profiteren van het talent dat kant en klaar werd afgeleverd. Grote Ajacieden als Piet ­Keizer en Cruijff (Michels), Marco van Basten en Frank Rijkaard (Cruijff) en Patrick Kluivert en ­Edwin van der Sar (Van Gaal).

Voeg daarbij de efficiënte scouting (onder anderen Gerrie Mühren, Johan Neeskens, Jan Wouters, Danny Blind, Marc Overmars en Finidi George) en het wordt duidelijk dat de grote triomfen van Ajax veredelde teamprestaties zijn. Juist de synergie tussen opleiding, scouting en coaching leverde uiteindelijk een fenomenale internationale erelijst op.

Dit proces moet dan ook worden meegenomen bij de beoordeling van Ajaxtrainer Erik ten Hag, die ­alle kanten op is geschoten. Van ‘totaal ongeschikt’ tot ‘internationale top’.

De realiteit leert dat de 49-jarige coach bij zijn start meteen botste met de clubcultuur. Ten Hag, die gewend was vanuit een 5-3-2-systeem te werken, worstelde vooral met de omschakeling van het denken vanuit zekerheid naar de offensieve filosofie van Ajax. In deze fase was zijn draagvlak binnen de selectie nihil. 

Vooral de op De Toekomst gevormde talenten zagen de rode draad door hun ­opleiding vervagen. Dit werkte niet alleen het ­vertrek van Justin Kluivert in de hand, ook anderen overwogen een transfer.

Toen Ten Hag aan het begin van het afgelopen ­seizoen op twee gedachten bleef hinken en dit met puntenverlies (1-1 tegen Heracles en 3-0 verlies ­tegen PSV) moest bekopen, liep de spanning in ­zowel de spelersgroep als de trainersstaf hoog op. Want ook zijn collega-coaches konden geen grip krijgen op de onzekere Ten Hag.

De ommekeer kwam vooral rond de uitwedstrijd tegen Bayern München. De zwaar onder druk staande hoofdtrainer stelde zich eindelijk open voor de signalen die namens de spelers en trainers door Dusan Tadic en Alfred Schreuder werden afgegeven. Vervolgens kwamen de successen en werd het winnen van hoofdprijzen een gezamenlijk doel.

Dit maakt duidelijk dat Ten Hag een interessant traject heeft afgelegd. Van iemand die als een kat in een vreemd pakhuis begon tot een trainer die beter ging begrijpen dat succes bij Ajax het gevolg is van een door de clubfilosofie besprenkelde synergie tussen opleiding, scouting en coaching.

Wat duidelijk maakt dat dit voor hem geen garantie biedt voor successen elders, zoals zelfs Michels, Kovács en Van Gaal hebben ervaren. Nu een belangrijke ‘influencer’ als Alfred Schreuder vertrekt en de extra kwaliteit van Frenkie de Jong wegvalt, is de hamvraag vooral in hoeverre Erik ten Hag in staat is om Ajacied onder de Ajacieden te blijven.

Jaap de Groot schrijft wekelijks een column over sport voor Het Parool. Reageren? j.degroot@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden