Plus

Sjoelen op het ijs, wie wil dat niet?

Curling wint aan terrein, vooral als ludiek vrijetijdsspel, en het Nederlandse curlingteam presteert goed op internationaal niveau. Toch blijft het aantal aanmeldingen voor curling in clubverband nog achter.

De curlingclinics op de Jaap Edenbaan zijn populair, onder meer bij studenten Beeld Dingena Mol

Curling was in Nederland lange tijd behept met het lastige imago dat sporten als sjoelen en jeu de boules ook maar niet van zich af kunnen schudden. Bezigheden die tussen sport en spel in hangen, die technieken en wedstrijdtenue's vereisen die wat tuttig aan doen.

En eerlijk is eerlijk: voor een leek ziet curling er een tikje belachelijk uit. De spelers schuiven, diep door het voorste been gezakt, grote stenen voorzien van een handvat - een soort fluitketels - over de ijsbaan. De andere deelnemers boenen en vegen driftig met bezempjes over het ijs om die steen vervolgens in de juiste richting te krijgen.

Vooral dat vegen is vaak bron van hilariteit. Toch wordt de eeuwenoude sport in Canada al jaren fanatiek beoefend zonder dat daar om gegniffeld wordt. Het is daar na ijshockey de grootste sport. Op Eurosport wordt regelmatig bloedserieus verslag gedaan van belangrijke curlingwedstrijden. En het is al bijna twintig jaar een bekende olympische ­wintersport.

In lingerie
Langzamerhand wint curling ook in Nederland aan ­populariteit. Wat hielp om het lullige imago een beetje te verzachten, is dat het sexy Russisch vrouwencurlingteam zich voorafgaand aan de Olympische Spelen van 2014 in lingerie liet fotograferen. De Noorse curlingmannen verschijnen tegenwoordig met enige zelfspot in gekke clownsbroeken op de curlingbaan. Tijdens een toernooi in Las Vegas lieten ze die ook nog eens op hun enkels zakken.

Dat het Nederlands curlingteam vorig jaar verrassend Europees kampioen werd in Glasgow, heeft de ­sport bij Nederlanders een zetje in de goede richting gegeven. Ze rennen nog niet massaal naar een curlingvereniging, maar als vrijetijdsspel bij bedrijfs,- vrijgezellen of vriendenuitjes is ­curling wél populair.

Zo heeft Floor17 Rooftop Winter Terrace van het Ramada Apollohotel tot 31 januari een curlingbaan op het dak geopend. Belangstellenden kunnen daar op twee curlingbanen de technieken en het spel ­leren.

Sjoelen op ijs
De Schaatsschool op de Jaap Edenbaan biedt sinds vier jaar curlingclinics aan. "Mensen vinden het leuk als winteruitje. We hebben nu honderdvijftig boekingen per jaar en dat aantal groeit nog steeds," zegt instructeur Gert-Jan Veenstra. Het gaat dan om een eenvoudigere variant van het echte curling: het ijsstokschieten.

Op bevroren meren in Europa, zoals de Weissensee in Oostenrijk, wordt dit traditiegetrouw veel ­gespeeld. De spelers moeten zware stenen ­binnen een cirkel op het ijs schuiven. "Het is een soort sjoelen op het ijs. De baan is minder lang en de regels zijn iets anders. Zo spelen we met minder stenen en mogen de deelnemers vaker gooien. Ook dragen wij spikes en geen glij- en afzetschoen, zoals bij curling gebruikelijk is."

Een twintigtal studentes van het dispuut Damesvloot Fock van zeilvereniging Orionis maakt zich gereed voor een vrijdagavondje curling op de Jaap Edenbaan. Ze ­binden de spikes onder hun schoenen en inspecteren de ­bezempjes, die tot teleurstelling van sommigen 'gewone ­bezems' zijn die je ook bij de Action kunt kopen.

Maartje Weekers (24) en Manon Verberne (19) organiseerden dit groepsuitje voor hun dispuut. "Schaatsen wilden we niet, omdat niet iedereen dat kan. Dit is een spel voor iedereen en tegelijkertijd een clinic, dus je leert ook nog wat."

Ironie
Veenstra geeft een korte uitleg over de spelregels. "Je moet de stenen dus zo dicht mogelijk bij de cirkel zien te krijgen. Elk team mag acht keer gooien." Koortsachtig fluistert een groepje over de bezempjes. "Komen die nog wel aan bod?" Veenstra heeft het gehoord. "De bezem is altijd het eerste waar mensen naar vragen als ze komen curlen. En vaak zijn dat degenen die nooit iets in huis doen," grapt hij.

"Er ligt nu nog te veel water op het ijs. Als het straks aanvriest, komt de bezem van pas. Met het vegen kun je de richting van de steen beïnvloeden." Tot slot geeft hij nog wat veiligheidsinstructies: "Let op dat je de stenen na het ophalen niet teruggooit. Als zo'n zwaar ding tegen je hiel komt, doet dat veel pijn. En niets is lulliger dan op een verjaardag te moeten zeggen dat je geblesseerd bent geraakt bij curling! Want laten we eerlijk zijn: curling komt voor velen toch net na kantklossen in de rangorde van sporten."

Een voor een gooien de deelnemers een steen in de richting van de cirkel. Als die niet verder dan anderhalve ­meter komt, roept Veentra: "Nog één local rule: wie niet verder gooit dan een meisje van acht, mag nog een keer." Ironie voert steeds de boventoon. "Crisisberaad!" roept Maartje Weekers als geen enkele steen de cirkel bereikt.

Tegen een ander die woest met een bezempje op het ijs boent: "Lieke, you go girl! Lekker bezemen! Harder vegen!" Veenstra houdt aan de zijlijn de stand bij op een kladblok: "Je ziet: het gaat nergens over, maar ze hebben wel veel lol. Het plezier spat ervan af. En als ze de smaak eenmaal te pakken hebben, worden ze nog fanatiek ook."

Jaap Edentrofee
Ook andere ijsbanen en evenementenbureaus hebben curling inmiddels vrijwel allemaal in hun pakket opgenomen en prijzen de activiteit aan als 'ludiek!' en 'fun'. Opvallend is dat steeds het lollige aspect van dat 'malle curlen' wordt benadrukt. Leuk voor een avondje, maar toch liever niet voor een langere ­verbintenis.

Beeld Dingena Mol

Norberth Korsmit van de Nederlandse Curling Bond vindt het een positieve ontwikkeling dat zo veel mensen met curling in de weer zijn, ook al is dat vooralsnog niet in clubverband. Met slechts 150 leden en vier verenigingen in Tilburg, Utrecht, Heerenveen en Zoetermeer is curling nog altijd een kleine sport. Als vrijblijvend spel wordt het volgens Korsmit echter des te meer beoefend.

"Uit een recent marktonderzoek weten we dat ongeveer 11.000 mensen curling spelen op allerlei banen in Nederland. Niet in clubverband, maar gewoon onderling georganiseerd in groepjes. Ook daar zijn we blij mee. Het brengt curling dichter bij het grote publiek."

De bond streeft ernaar zoveel mogelijk curlinglocaties in Nederland te openen. "Dat kan bijvoorbeeld op al bestaande binnenbanen en aangelegde ijsbaantjes op dorps-en stadspleinen." Ook met technische universiteiten gaat Korsmit contacten leggen, omdat curling juist bij deze studenten goed blijkt aan te slaan. "Dat komt omdat het soms wat op schaken lijkt."

Tv-sport
Dat er ­weleens lacherig over curling wordt gedaan, is volgens Korsmit ten onrechte. "Curling is een zware en moeilijke sport. Het Nederlandse team traint meer dan dertig uur per week. Die jongens zijn beresterk. Ze vegen vier kilometer op een dag weg. Dat is natuurlijk mega! Als er raar tegen curling wordt aangekeken, komt dat doordat mensen de sport niet goed kennen. Iedereen die het ooit gespeeld heeft, is razend enthousiast. Ik hoor van veel jongeren dat ze het megacool vinden."

Op de Jaap Edenbaan spelen twee studententeams inmiddels onder luid gejoel en gelach de finale. "Kom op! Vegen, meid! Je kan het! Harder vegen, harder!" Mannen die zijn uitgeschaatst hangen over de ­reling en kijken toe. Op hun gezicht een vage twijfel: moet dit serieus genomen worden? Voor de zekerheid lachen ze niet. Het winnende team van het ijsstokschieten krijgt een Jaap Edentrofee.

Maartje Weekers is enthousiast over het curlingavontuur: "Het was echt lachen! Een ­onverwacht leuk en grappig spel. Iets wat je normaal gesproken niet doet." Daar mag van Korsmit verandering in komen. Curling moet normaal worden. Hij heeft ambitieuze plannen.

"Eerst moet curling voor iedereen op een korte afstand beschikbaar worden. Van daaruit gaan we de sport groter maken. Curling is ook echt een tv-sport het heeft de potentie van darten. Doorslaggevend zijn de resultaten van het Nederlandse curlingteam. Zij doen in 2017 voor het eerst in twintig jaar mee aan het WK curling. Historisch! Als zij dit jaar doorbreken, kan het snel gaan."'

De spelregels

Curling is in de zestiende eeuw in Schotland ontstaan. Ook op oude ­Nederlandse schilderijen zoals ­Jagers in de sneeuw van Pieter Bruegel de Oudere uit 1565 zijn al Nederlandse boeren te zien die het spel spelen.
Een curlingwedstrijd wordt gespeeld door twee ploegen van vier spelers.
Een curlingbaan is een ijsbaan van ­ongeveer 42,5 meter lang en 4,3 meter breed. Een wedstrijd bestaat uit 8 tot 10 ends en duurt 2 à 3 uur.

Waar is de bezem voor nodig? Voor de wedstrijd worden op het ijs waterdruppels gespoten die meteen aanvriezen. Dat maakt de loop van de steen makkelijker. Door te vegen, wordt het ijs vlak voor de steen gladder en vochtiger. Daardoor gaat de steen rechter en sneller. Ook kun je de richting beïnvloeden door ­bijvoorbeeld maar aan één zijkant te vegen of juist langzamer te poetsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden