PlusInterview

Shona Shukrula is officier van justitie en scheidsrechter: ‘Ik ben de eerste en ik moet het goed doen’

Shona Shukrula begin dit jaar tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tussen Go Ahead Eagles en Borussia Dortmund II. Beeld Rico Brouwer/Getty Images
Shona Shukrula begin dit jaar tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tussen Go Ahead Eagles en Borussia Dortmund II.Beeld Rico Brouwer/Getty Images

Ze wil de eerste vrouwelijke scheidsrechter in het betaald voetbal in Nederland worden. Shona Shukrula (30) combineert het fluiten met een fulltime functie als officier van justitie en ze aast op haar debuut in de eerste divisie.

Tom Reedijk

Nog geen vijf minuten na het interview belt ze een advocaat op. “Goedemiddag, Shona Shukrula, Openbaar Ministerie.”

Welkom in de wereld van de vrouw die voorbestemd lijkt om als eerste vrouw een wedstrijd in het Nederlandse betaald voetbal te gaan leiden. Shukrula heeft een fulltimebaan als officier van justitie, werkt gestaag aan haar scheidsrechterscarrière en moet topfit blijven om aan de mannennormen te voldoen bij alle conditionele testen van de KNVB. Over hoe ze dat doet, komt donderdag de documentaire De wetten van Shona uit bij ESPN, die na de première op YouTube te zien is.

Tekst gaat verder onder video

Op de bank in het huis van haar vriend Jeff Hardeveld, verdediger van FC Emmen, zegt Shukrula: “Weet je, soms ben ik wel jaloers op Jeff. Uitslapen tot half 9, rustig naar de club. Anderhalf uur voorbereidingstijd. Infietsen, trainen, lunchen, trainen. Als hij thuis is, móét hij rusten. Hij kan naar de fysiotherapeut wanneer hij wil en is mentaal met maar één ding bezig. Als je om 7.00 uur in de trein zit naar je werk, dan heb je geen tijd voor een rustig ontbijt. Dan kom je al snel uit bij een krentenbol, een croissantje en een drinkontbijtje bij de to go.”

“Alles gaat door elkaar heen. Deze ochtend ben ik voor het Openbaar Ministerie aan het werk. Het eerste halfuur bel ik met een andere assistent-scheidsrechter, tijdens mijn buikspieroefeningen. Als ik op het vliegveld ben onderweg naar een Uefa-wedstrijd, tik ik nog mailtjes naar een advocaat om aan te geven dat ik akkoord ben met een voorstel.”

Vrijwilliger bij AFC’34

Shukrula floot op 17-jarige leeftijd als vrijwilliger voor de club eens een wedstrijd bij haar amateurvereniging AFC’34. Ze rolde in een opleidingstraject en fluit inmiddels wedstrijden in de tweede en derde divisie. In de eerste divisie fungeert ze al anderhalf jaar als vierde official. Haar grote doel is betaald voetbal fluiten, dus hoopt ze dat het snel komt tot een aanstelling in de eerste divisie.

Met de wetenschap van nu had ze eerder willen beginnen met fluiten. “Ik was 18 en ben nu 30. Ik ben twaalf jaar onderweg en begin nu dichtbij te komen. En de laatste stap is misschien wel de lastigste.”

Toch wijst veel erop dat ze voorbestemd is om de eerste vrouwelijke scheidsrechter in het betaald voetbal te worden. Haar goede vriendin Franca Overtoom werd dit seizoen al de eerste vrouwelijke grensrechter in de eredivisie bij Go Ahead Eagles - FC Groningen. Dat de KNVB mede-initiator is van de documentaire, bevestigt dat beeld alleen maar.

Voorbestemd

“Dat voorbestemde, dat herken ik wel,” vertelt Shukrula. “Maar moet je nagaan wat dat met zich meebrengt. Ik verwacht veel van mezelf, maar anderen ook van míj. Ik voel de verwachting en de teleurstelling als het niet zou lukken. Kijk, de KNVB zal me nooit iets geven. Elke promotie heb ik zelf moeten verdienen. De KNVB wil het, maar als ik het niet laat zien? Dan is het jammer. Want dan is er vast een ander die het wel laat zien. Als het niet lukt, kan ik niemand wat verwijten.”

Dan, op scherpe toon: “Ik denk dat ze me bij de KNVB júíst niet zomaar brengen. Júíst niet. Dat ze denken: als we het doen, moet ik er klaar voor zijn. Want het kan misgaan. Dat kan bij iedereen. Maar als het bij mij gebeurt, kijkt iedereen mee. Wat dat betreft heb ik een voorbeeldfunctie voor vrouwen. Doe ik het goed, dan zien andere meiden dat het kan. Dan laat ik zien dat vrouwen op deze positie kunnen leiden. Maar als het mislukt, dan weet je wel wat je gaat horen. ‘Een vrouw heeft het geprobeerd, maar ik vond het niks.’ Die druk krijg je mee. Ik ben de eerste en ik moet het goed doen.”

Vlieguren maken

Nu moet ze vlieguren maken, tot de dag komt dat ze wordt aangesteld voor een wedstrijd in het betaald voetbal. Als die dag komt, gaat dat invloed hebben op haar werk. Bij het Openbaar Ministerie houdt Shukrula zich voornamelijk bezig met drugsinvoer tot anderhalve kilo. Daarvoor is de maximale gevangenisstraf twaalf maanden. Dat is wat ze in haar huidige positie als officier van justitie maximaal mag eisen in de rechtszaal. Zwaardere vergrijpen gaan naar hogere officieren.

“Ik heb vijf jaar rechten gestudeerd en een zware sollicitatieprocedure doorlopen om officier van justitie te worden,” aldus Shukrula. “Ik ben er heel trots op dat ik die functie bekleed. Ik ben er op dit moment niet klaar voor om een dag minder te werken. Dat voelt als opgeven. Nu sta ik op vrijdagochtend in de rechtszaal, ga ik daarna naar huis om mijn spullen te pakken en ben ik die avond vierde official bij De Graafschap. Dat is geen fysieke inspanning, maar mentaal moet je er wel zijn.”

“Maar áls ik die promotie naar het betaald voetbal maak en ik die avond een wedstrijd moet leiden bij De Graafschap, dan ga ik niet ’s morgens in de rechtszaal staan. Dat heb ik voor mezelf al een tijdje duidelijk. Dan ga ik rustig uitslapen, een pastaatje eten en in alle rust met mijn vader naar de wedstrijd. Geen haast, geen stress. Dat kan ik er niet bij hebben.”

Mediastormpje

Shukrula pendelt op en neer vanuit woonplaats Alkmaar naar de rechtbanken in Noord-Holland en dan weer naar een personal training in Rotterdam. Nu werkt ze in Emmen aan de keukentafel in het huis van Hardeveld. Haar relatie met de verdediger maakte ze onlangs wereldkundig, nadat de KNVB hen had aangegeven geen problemen te voorzien.

Een mediastormpje barstte los. In Nederland werd geconstateerd dat zij ooit vierde official was bij een wedstrijd waar Hardeveld een rode kaart kreeg. De koning van de roddelbladen, The Sun in Engeland, maakte ervan dat zijzelf de rode prent trok. In Brazilië werd zelfs doodleuk gesuggereerd dat Shukrula de rode kaart trok en dat ze vervolgens bijna vechtend de catacomben inging met Hardeveld.

“Het is wel intens, hoor,” zegt Shukrula. “Staat hier de voorbeschouwing op een wedstrijd van Emmen aan, zijn ze vijf minuten aan het praten over wat ze van mijn relatie vinden. Dan vraagt iemand zich af of mijn carrière nu op een laag pitje gaat. Dan denk ik: waarom zou je dat zeggen? Zeker omdat de KNVB allang gezegd heeft geen problemen te zien.”

Licht gepikeerd: “Ik ben al twaalf jaar keihard aan het werk. Mijn carrière staat op 1. Nu besef ik ook hoe het voor spelers moet zijn.”

Mannenbolwerk

Het hoort allemaal bij haar onthaal in het mannenbolwerk dat de voetbalwereld is. “Laatst liep ik bij VVV-Venlo de trap af, samen met Ruud van Nistelrooy,” vertelt Shukrula. “Dan word ik genoemd door VVV in een verhaal op Instagram, in een filmpje waarin wij komen aanlopen. ‘Kijk eens wie we daar hebben’, stond er. ‘Samen met Ruud van Nistelrooy.’”

Ze lacht. “Wanneer hebben mensen het nu over de vierde official? Mensen vinden het klaarblijkelijk leuk, maar ik ben me ervan bewust dat het nu allemaal leuk en positief is en dat je als vierde official niet snel iets fout doet. Maar het kan zich ook tegen je keren. Kijken welke vrouwonvriendelijke spreekkoren ze gaan verzinnen die er nu nog niet zijn.”

Van de soms confronterende wetten en uitdagingen van gevulde stadions heeft ze nog geen last gehad. “Ze hebben wel eens ‘schatje, mag ik je foto?’ gezongen bij een wedstrijd van Kozakken Boys. Daar kon ik wel om lachen. Ze kunnen ook dingen roepen, of gooien, of met vrouwonvriendelijke teksten komen. Ik loop al zo lang mee, ik weet wat voetbalhumor is. Ik ken de kleedkamer- en de kantinehumor. Dat is de scene waarin we leven en daar kan ik echt om lachen. Ze kunnen ook zeggen: ‘belachelijk, wat doet die vrouw op het veld.’ Nu is het: ‘Mooi toch, ziet er leuk uit’.”

Shukrula hoopt met de documentaire een inkijkje in haar leven te geven en, uiteindelijk, jonge meiden te enthousiasmeren. “Achter Franca en mij staan er maar weinig te trappelen, daar zit een aantal lichtjaren tussen. Echt jammer. We willen laten zien wat er allemaal kan, we willen zaadjes planten bij clubs. Het mooiste is als straks een meisje een jeugdwedstrijd van haar club fluit.”

Hoe verder ze komt, hoe meer Shukrula het uithangbord van de vrouwelijke scheidsrechters wordt. Maar met een belangrijke kanttekening. “Aan het einde van de dag moet het áltijd over kwaliteit gaan en niet over vrouw-zijn. Je moet goed zijn. Als ik er klaar voor ben, dan wil ik laten zien dat het allemaal gaat om kwaliteit.”

Shona Shukrula met Yarick Dorst bij een wedstrijd tussen Rijnsburgse Boys and  ASWH in oktober vorig jaar.   Beeld Pro Shots / Toon Dompeling
Shona Shukrula met Yarick Dorst bij een wedstrijd tussen Rijnsburgse Boys and ASWH in oktober vorig jaar.Beeld Pro Shots / Toon Dompeling
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden