Plus

Ronald Koeman: 'In 2019 gaat het pas echt beginnen'

Voor Ronald Koeman was 2018 het jaar van de wederopstanding van Oranje. De bondscoach blikt terug en vast vooruit. 'Door mijn kinderen snap ik hoe spelers van deze leeftijd de wereld zien.'

Ronald Komen: 'Trainer zijn is een ervaringsvak. Ik heb geleerd me meer te verplaatsen in de ­belevingswereld van jonge mensen, niet te snel te oordelen' Beeld ANP

Op tafel in Zeist ligt een sprekende foto vol ­lachende voetballers in het shirt van Oranje, ­gemaakt vlak na de 2-0 van Memphis Depay ­tegen Frankrijk. De doelpuntenmaker vormt het stralende middelpunt, om hem heen ­Frenkie de Jong, Tonny Vilhena, Virgil van Dijk en Daley Blind. Op de achtergrond is ook Matthijs de Ligt zichtbaar.

Ronald Koeman (55) kijkt naar de foto met een milde glimlach. "Dit was wat we voor ogen hadden toen we begonnen," zegt de bondscoach. "Plezier hebben, gretig zijn, uitstralen dat het een eer is voor Oranje te mogen spelen. Eens­gezindheid, teamgeest. Dat zie je hier allemaal in terug."

De foto vat het interlandjaar 2018 mooi ­samen. Het jaar van de wederopstanding, van nieuw elan. Vier overwinningen, vier gelijke spelen en slechts twee nederlagen, in wedstrijden tegen vrijwel uitsluitend toplanden. "Dat had ik vooraf ook niet gedacht," zegt Koeman. "Als we zes keer hadden verloren, was dat helemaal niet raar geweest."

Rondom wedstrijden van het Nederlands ­elftal is hij dagelijks in Zeist: Oranje heeft zijn thuisbasis tegenwoordig in het nabijgelegen hotel Woudschoten.

"Als jochie van dertien kwam ik hier al om ­selectiewedstrijden te spelen met de regio-­afdeling Noord," vertelt Koeman. "En later met het grote Oranje. Voor mij is deze plek, Zeist, ­altijd echt 'voetbal' geweest. Daarom vond ik het meteen een goed idee om hier terug te ­keren met het Nederlands elftal, na al die jaren in Noordwijk. Hier liggen de kamers vlak bij ­elkaar. De jongens zitten vrijwel voortdurend bij elkaar, te praten over voetbal, samen spelletjes te spelen."

Hoe kijkt u naar Memphis, de hoofdpersoon op deze foto?
"Het beeld dat veel mensen van Memphis hadden, had ik in eerste instantie ook. Als trainer van Everton heb ik ooit thuis met hem gesproken, in een poging hem te huren van Manchester United. Sinds dat moment hebben we een goede klik."

"Als ik zie dat hij een Instagram­filmpje post, denk ik nu: laat hem. Voetballers van nu mogen nog zo weinig. Als ze ergens wat gaan eten of drinken, staat het meteen op sociale media. Dan mag zo'n filmpje van mij best."

Spreekt hier ook de meer ervaren trainer ­Koeman? In uw beginjaren botste u weleens met jonge spelers als Wesley Sneijder en ­Rafael van der Vaart.
"Toen wilde ik mijn eigen normen op jonge ­spelers projecteren. Daar was ik soms wat ­rigoureus in. Trainer zijn is een ervaringsvak. Ik heb geleerd me meer te verplaatsen in de ­belevingswereld van jonge mensen, niet te snel te oordelen."

De jongens op de foto hebben de leeftijd van uw eigen kinderen. Helpt dat ook mee?
"Zeker. Als zij zo'n filmpje van Memphis zien, vinden ze dat prachtig. Voor hen hoort het erbij om jezelf te laten zien op sociale media. Ik toets weleens dingen bij mijn kinderen,ik snap inmiddels hoe mensen van hun leeftijd de wereld zien."

Als bondscoach is Koeman ook boegbeeld van het Nederlandse voetbal in brede zin. Laatst hield hij een voordracht bij NL Coach, op een congres voor coaches uit allerlei takken van sport.

"Ik haalde daar een voorbeeld aan uit de thuiswedstrijd van Ajax tegen Bayern München. Twee ervaren internationals liepen warm bij Bayern, Mats Hummels en Javi Martínez. Toen de trainer zijn derde en laatste speler wilde laten invallen, haalde hij jonkie Renato Sanches van de bank. Hummels en Martínez zag ik een beetje ­lacherig en verbaasd naar elkaar kijken."

"Het is een interpretatie van afstand, maar vaak zegt zo'n reactie wel iets. Over hoe een coach wordt bekeken vanuit de groep. Ik zou me dan niet senang hebben gevoeld. Coaching is ook: hoe ga je om met de hiërarchie, met ­individuele karakters en verhoudingen."

Wat hebt u gedaan om de pikorde van dit Oranje vorm te geven?
"Deels ontstaat die op een natuurlijke manier. Memphis wil geen uitgesproken leider zijn, maar is dat in zijn spel wel. Virgil van Dijk is door zijn leeftijd, uitstraling en ervaring een ­natuurlijke leider. Ook spelers zoals Gini ­Wijnaldum, Kevin Strootman en Jasper ­Cillessen hebben hun rol in de groep. Ze spelen bij grote clubs en delen hun ervaringen."


Met talenten als Frenkie de Jong en Matthijs de Ligt erbij viel alles dit jaar perfect in elkaar. Is dat ook een kwestie van geluk?
Met een grijns: "Deze bondscoach heeft een gouden pik, las ik ergens. Tuurlijk, deze jongens zijn uitzonderlijk goed voor hun leeftijd. Over De Jong en De Ligt had ik het een tijd ge­leden al met Pep Guardiola. Die is helemaal wild van het type middenvelder dat Frenkie is, hij wilde alles over hem weten."

"Bij Oranje heeft Frenkie echt iets toegevoegd. Zijn grootste ­kwaliteit is dat hij in veel situaties een beslissing aan de bal nog even kan uitstellen, om ­vervolgens een pass te geven waarbij iedereen denkt: goed gezien, zo simpel kan het zijn."

Waren we de afgelopen jaren wel zo slecht?
"Ik denk wel degelijk dat er iets moest gebeuren. Vooral in het algemene besef dat we meer moeten doen om aan te haken bij de top. In ­Nederland zijn we lang blijven hangen in de ­gedachte dat 'lekker voetballen' genoeg is om te kunnen winnen. Maar de concurrentie is sterker geworden. Het is moeilijker geworden om een toernooi te halen, om Europees kampioen te worden."

"In die zin was België op het WK een mooie ­inspiratiebron. Wat ons vooral beviel: dat zij ­iedere tegenstander konden bespelen, of die nu met twee of drie aanvallers kwam. Flexibel zijn binnen een vaste speelwijze, ik ben een trainer die ook zo denkt. En wij hebben er net als de Belgen de spelers voor."

"De hamvraag voor 2019 is: hoe kunnen wij straks Duitsland het beste bespelen, als we ze tijdens de EK-kwalificatie voor de derde en vierde keer in korte tijd tegenkomen?"

Komend jaar is er een ander verwachtings­patroon rond Oranje. Van underdog naar ­favoriet in veel wedstrijden.
"We beginnen in maart tegen Wit-Rusland. Kunnen we Memphis als spits net zo beslissend laten zijn tegen een verdedigende ploeg? Ik denk dat het kan, maar misschien ook door het in de EK-kwalificatie soms iets anders neer te zetten. Met Luuk de Jong erbij. Of op nog een andere manier."

"Tot nu toe hoefden we dat niet te doen, omdat we bijna alleen maar sterke landen troffen. We konden meer vanuit de counter spelen. Ik besef goed: in 2019 begint het pas echt. Met het oog op de EK-kwalificatie had ik dit jaar al graag een keer tegen de categorie Noord-Ierland ­gespeeld."

Er zijn ook spelers die dit jaar zijn gedaald in de ­pikorde bij Oranje. Hoe gaat u als coach om met een ervaren speler als Kevin Strootman, die nu niet in de basis staat?
"Als ik zie dat hij onderdeel van het team wil zijn en zich ook zo gedraagt, dan blijft Kevin ­erbij. Hij is nog steeds belangrijk voor de groep, zit in de spelersraad. Ik gaf het voorbeeld van wat me opviel bij Bayern tegen Ajax, zo kijk ik bij wedstrijden altijd naar de dynamiek op de bank. Een bank die collectief een doelpunt of zege meeviert, dat vind ik belangrijk bij mijn teams. Op zulk gedrag baseer ik mede het ­selectiebeleid."

U hebt al eens verteld hoe Rinus Michels in 1988 zijn EK-selectie samenstelde. Hij koos bewust ook jongens als Krüzen van Den Bosch en Suvrijn van Roda, die als reserves ­alles ­gaven op de trainingen. Heeft dat invloed op hoe u nu denkt?
"Absoluut. Ik kijk ook naar karakters, naar een mix die past. Een toernooi heeft zijn eigen ­dynamiek, je bent een aantal weken bij elkaar. Kom je ook weer bij België en het WK: waarom was Nainggolan er niet bij? Ik denk, zeg ik van een afstandje, dat hij te veel moeite had met een reserverol."

"Bij ons is het EK nog een eind weg, er zal eerst nog van alles gebeuren rond spelers. Transfers, blessures, ontwikkeling van jongens. Quincy Promes startte laatst bijvoorbeeld voor het eerst als offensieve back bij Sevilla. Wie weet wordt dat ook een rol waarvoor wij hem in de gaten moeten houden."

Hebt u spelers weleens niet opgeroepen als signaal, om te laten zien wat u eist?
"Ja. Neem Steven Berghuis van Feyenoord, ­geweldige speler. Aan de bal. Maar hij moet meer brengen dan dat alleen. Ik word blij zoals hij laatst tekeerging tegen PSV, maar zo moet het altijd om interessant te zijn voor Oranje. Hij weet ook dat ik dit vind."

Na een aantal jaar Engeland woont u weer in Nederland. Wat valt u dan weer op aan 'ons' voetbal?
"Nederland blijft altijd het land van 'talent brengen'. Laatst weer Kökcü bij Feyenoord, 17 jaar. In Engeland hadden wij bij Southampton James Ward-Prowse. Die was al iets ouder, maar de clubleiding zei dat hij dat jaar niet meer dan tien duels in de Premier League kon spelen."

"Misschien was hij dan na drie à vier jaar klaar voor meer. Zo denken zij. Wij denken anders, vinden niet snel iets te risicovol. Dat vind ik mooi. En ik weet ook zeker: over tien jaar hebben we weer de volgende Matthijs de Ligt en Frenkie de Jong voortgebracht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden