PlusTen Slotte

Rebel, straatjongen, malloot, maar ook wereldster met een ongekend charisma

Met Diego Maradona stierf niet alleen de beste voetballer aller tijden, maar ook een mondiaal cultureel fenomeen. Nooit riep een sporter zoveel diepe emoties op.

Diego Armando Maradona in 1986 Beeld BSR Agency
Diego Armando Maradona in 1986Beeld BSR Agency

President Alberto Ángel Fernández kondigde meteen drie dagen van nationale rouw af in Argentinië. Op straat in Villa Fiorito, bij zijn eerste familiehuis aan 523 Azamor, verzamelden honderden mensen zich huilend voor de metalen blauwe voordeur.

In Napels wordt het oude Stadio San Paolo vermoedelijk nog vandaag officieel vernoemd naar Diego Armando Maradona, eeuwig held van Napoli.

Het nieuws over het overlijden van de vermoedelijk beste voetballer aller tijden was amper neergedaald, of de impact van zijn dood werd overal zichtbaar. Uiteraard in Napels en Buenos Aires, maar in werkelijk alle uithoeken van de wereld. Met Maradona stierf woensdagavond een icoon dat haast niemand onberoerd liet.

Eenmansleger

Dat zat hem in heel veel dingen. In zijn weergaloze voetbaltalent, natuurlijk: aan de bal was Maradona werkelijk een wonder, een voetballer die complete elftallen op zijn rug nam, en die Argentinië en Napoli ongeëvenaarde successen bezorgde. Waar wereldsterren zoals Pelé, Johan Cruijff en Lionel Messi uitblinkers waren in voortreffelijke teams, was Maradona een soort eenmansleger.

Maar Maradona was méér dan alleen een geniale voetballer. In dit fenomeen schuilden wel vijf jongensboeken, zeven thrillers en twaalf romans. Een karakter larger than life, een sporter waarin haast alle denkbare extremen samenkwamen. Zijn levensverhaal kan haast niet klassieker, compleet met opkomst en ondergang, maar tegelijk voltrok het zich zestig jaar lang grillig en totaal onnavolgbaar.

Zijn straatarme afkomst alleen al. Het maakte hem niet alleen tot een nationaal symbool van Argentinië, maar ook tot een mondiaal idool van de armen. Dat bleef altijd zo, tot zijn dood. Maradona werd nooit een jetsetberoemdheid, hij bleef een volksjongen in de letterlijke zin van het woord. Aanraakbaar, open, emotioneel, extravert, impulsief.

Alcohol en drugs

Toen hij vorig jaar terugkeerde in Argentinië als trainer van middenmoter Gimnasia y Esgrima La Plata, werd hij op een soort koninklijke troon door het land gedragen. In elk stadion, in elke stad werd Maradona haast ceremonieel onthaald door uitzinnige fans. Burgemeesters en clubbestuurders overlaadden hem iedere week met cadeaus. Fans zongen en huilden van geluk.

Maradona op Cuba, 2000. Beeld REUTERS
Maradona op Cuba, 2000.Beeld REUTERS

De gezondheid van Maradona was toen al uiterst kwetsbaar. Na verschillende drugsverslavingen had hij inmiddels een zwaar alcoholprobleem. Hij liep als een oude man. Praten ging nog uiterst moeizaam. Een paar weken geleden werd hij nog opgenomen in een ziekenhuis in La Plata met een herseninfarct – en moest hij acuut geopereerd worden.

Als een kat met negen levens leek hij ook nu te overleven, maar gisteren kwam er alsnog een einde aan zijn onnavolgbare levensverhaal. Slechts een paar weken na zijn groots gevierde 60ste verjaardag, stierf Maradona woensdagmiddag in een Argentijnse kliniek, volgens de officiële lezing aan een hartstilstand.

Extreem in alles

Maradona was extreem in alles. Een rebel, een straatjongen, een vechter, een boef, een magneet voor halve en hele criminelen. Een malloot soms met de gekste fratsen. Maar ook: een bijna aandoenlijk krullenjoch met schitterende bruine ogen. Een wereldster met een ongekend charisma.

Juist al die contrasten maakten hem zo immens populair; de Argentijnse en Napolitaanse volksaard deden de rest. Maradona werd een leven lang op bijna religieuze wijze aanbeden. Zijn moeder was er al bij zijn geboorte van overtuigd dat Dieguito door God was gezonden. Bij zijn debuut als 15-jarige werd hij bij Argentinos Juniors meteen omhelsd door duizend armen.

Zo meeslepend vielen tijd en plaats vaak samen met zijn successen, dat je soms zou vermoeden dat zijn leven werd gescript. Toen hij Argentinië in 1986 wereldkampioen maakte, verloste hij Argentinië meteen van een nationaal minderwaardigheidscomplex, een paar jaar na de Falklandoorlog. Bij Napoli maakte hij niet zomaar een club dolgelukkig, hij deed dat in een van de armste, vuigste en emotioneelste steden van Europa.

Altaar met plukje haar

Zijn impact is navenant. Maradona verdween in Buenos Aires en Napels nooit uit het straatbeeld. Hij werd vereeuwigd op flatgebouwen, op muren in de oude Spaanse wijk van Napels, op viaducten in alle uithoeken van Argentinië. In de wijk La Paternal in Buenos Aires werd een museum geopend in het huis waar hij in zijn tienerjaren woonde. In Napels opende de zoon van Maradona’s oude huishoudster een huis vol Maradonasouvenirs. Tegenover koffiebar Nilo in de Zuid-Italiaanse stad hangt een altaartje met een plukje haar van de voetballer.

De waanzinnige adoratie die hem ten deel viel, werd ook zijn ondergang. Maradona zocht zelf de rafelranden van het leven op, maar werd tegelijk op hysterische, bijna onmenselijke wijze geleefd. In de jaren 80 werd voetbal definitief een wereldsport die een enorme media-aandacht genereerde. Maradona werd daarin amper beschermd of begeleid. Fans, journalisten, foute vrienden: ze konden allemaal in zijn buurt komen. Maradona werd letterlijk publiek bezit, op een manier die nooit is vertoond.

Hij ging daar onvermijdelijk aan ten onder. Al in zijn jonge jaren bij Barcelona gebruikte hij voor het eerst cocaïne, in Napels zou hij in handen vallen van de Gomorra, de plaatselijke maffia. Op het WK van 1994 werd hij betrapt op dopinggebruik - en al kort na zijn carrière werd hij met zware gezondheidsproblemen opgenomen in een kliniek op Cuba.

Diepe val

Zijn diepe val leverde hem kritiek op, zelfs Argentijnen verfoeiden hem soms, maar zijn populariteit leed er in breder perspectief amper onder. Misschien wel integendeel: juist de diepe tragiek maakt het leven van Maradona ook zo fascinerend en meeslepend. Zanger Manu Chao wijdde het lied La Vida Tombola aan Maradona: ‘Het leven is als een tombola’. In het geval van El Pibe d’Oro is dat een understatement. Geen sporter ter wereld had ooit een grotere impact.

Geen voetballer werd ooit zo intens geliefd én gehaat. Om geen voetballer zal ooit zo intens en massaal worden gehuild als nu om Diego Armando Maradona, het Jongetje van Goud, de populairste – en volgens velen de beste – aller tijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden