PlusDa's logisch

Promes, Álvarez, Marin en Martínez: de grote aankopen langs de meetlat

Zonder romantiek, nostalgie, blinde loyaliteit en nog blinder optimisme heeft voetbal geen zin. Maar voetbal bevat ook logica. In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Ditmaal: een terugblik op de transferzomer van Ajax, waar een verklaring voor de recente vormcrisis te vinden is.

Edson Álvarez gold als opvolger van de naar Juventus vertrokken Matthijs de Ligt. Beeld EPA

Natuurlijk, elke weldenkende voetbalvolger wíst dat het zeer moeilijk - zo niet onmogelijk - zou worden voor Ajax om in de voorbije zomer de vertrokken sterren te vervangen. Aan de andere kant: de kassa rinkelde in Amsterdam als nooit tevoren. Voor meer dan 209 miljoen euro (!) aan transfersommen werd er verkocht dit seizoen; een totaalbedrag waar je grote-ogen-en-wiebelvingers van krijgt als Eredivisieclub, wanneer je daar ook maar een derde van mag besteden aan de komst van nieuwe spelers.

Toch kunnen we, zeker gezien de huidige ontwikkelingen in de selectie, moeilijk stellen dat de afgelopen transferzomer gunstig is verlopen voor Ajax. Hoewel het bestede bedrag aan transfersommen (zo’n zestig miljoen) in mogelijk nog wordt terugverdiend na doorverkoop - vooral afhankelijk van Lisandro Martínez - klopt de huidige selectie botweg niet. In de twaalf officiële duels na de winterstop trad Ajax met zes verschillende samenstellingen van het centrale verdedigingsduo en negen verschillende trio’s op het middenveld aan. 

Op driekwart van het seizoen is inmiddels genoeg tijd verstreken om tot een fair oordeel te komen over de zomeraankopen. Doorgaans sluiten we Da’s Logisch af met drie prijzen voor de volgende categorieën: het moment, het beeld en het cijfer die het meeste passen bij het wekelijkse onderwerp. Ditmaal doen we het anders: aan de hand van deze categorieën lopen we de seizoenen van de vier grote zomeraankopen van Ajax na.

Quincy PromesBeeld BSR Agency

QUINCY PROMES

Het moment

22 september 2019, PSV-uit. Het eerste lastige competitieduel voor Ajax. Promes is nagenoeg onzichtbaar in het duel. Totdat hij in de 63ste minuut een diagonale loopactie richting het Eindhovense strafschopgebied maakt, combineert met Dusan Tadic, en de belangrijke 0-1 voorbij doelman Jeroen Zoet rolt.

Beeld Fox Sports

Promes is vaak minder dominant aanwezig dan een aanvalsleider als Tadic of Hakim Ziyech, maar is wel in staat even dodelijk te zijn. Volgend seizoen, wanneer (tenminste) Ziyech ontbreekt op het aanvallend middenveld, zal in dat opzicht een uitdaging worden. Als een van de meest ervaren en bestbetaalde spelers in de selectie dient hij een aanwezige gangmaker in het Ajaxspel te zijn.

Het beeld

In betere tijden, toen Ajax nog nagenoeg onverslaanbaar was, vormden Hakim Ziyech en Promes een superduo. Liefst vijf keer leverde de combinatie ‘hoge krulbal Ziyech vanaf rechts - loopactie Promes bij de tweede paal’ voor de winterstop een goal op.

Beeld BSR Agency

Het cijfer

16/28. Promes is precies gebleken wat Ajax in hem zag toen hij deze zomer voor een riant bedrag (en dito salaris) werd aangetrokken: een bewezen, productieve aanvaller. De linksbuiten was in 16 van de 28 wedstrijden die hij dit seizoen speelde als afmaker of aangever betrokken bij minstens één doelpunt. Met zijn treffer van afgelopen zaterdag maakte Promes een einde aan de langste reeks van wedstrijden (drie) dit seizoen waarin hij niet betrokken was bij een goal.

Edson Alvarez Beeld BSR Agency

EDSON ÁLVAREZ

Het moment

Het verloren bekerduel met FC Utrecht (2-0) lijkt het voorlopige Waterloo te vormen voor de pittig dure zomeraankoop uit Mexico. Hoewel Álvarez ook verdedigend geen feilloos seizoen draait, lijkt zijn geweifel áán de bal hem nu op de bank te hebben beland na deze midweekse uitschakeling. Álvarez is talentvol, maar in Amsterdam wil het nog niet zo vlotten. Van een aankoop van vijftien miljoen euro mag je verwachten dat de concurrentiestrijd met Joël Veltman en Perr Schuurs geen onoverkoombare is. In Friesland verkoos trainer Erik ten Hag zelfs de achttienjarige Jurriën Timber boven een nieuwe basisplek voor Álvarez.

Het beeld

Hieronder een redelijk willekeurige spelsituatie uit het duel met FC Utrecht. De Domstedelingen doen weinig schokkends vanuit tactisch opzicht: in een ‘middelhoog’ verdedigingsblok verdedigt Utrecht vanuit een 4-4-2-formatie rondom de eigen middenlijn. Toch heeft Álvarez alle moeite om eens níét voor de simpele breedtepass te gaan, en het aan te durven het middenveld in te spelen met een voorwaartse pass.

Beeld Fox Sports

Het cijfer

5. Slechts één keer, in september, wist Álvarez vijf wedstrijden op rij zijn basisplaats te behouden.

Beeld BSR Agency

RAZVAN MARIN

Het moment

Vitesse-uit, speeldag 1, speelminuut 69. De Roemeense middenveldsdynamo van Standard was gehaald als de de facto opvolger van Frenkie de Jong op het middenrif. Een oneerlijke erfenis? Zeker. Maar de start bij Ajax kon haast niet slechter verlopen voor Marin. Op de openingsspeeldag in Arnhem leidt hij met communicatiefouten in de dekking beide Vitesse-goals in. 21 minuten voor tijd haal Ten Hag hem er vanaf. Het vertrouwen lijkt nooit meer hersteld.

Het beeld

Beeld Fox Sports

Het Eredivisie-seizoen is voor Ajax krap twaalf minuten onderweg, en de kijker krijgt een eerste voorbeeld voorgeschoteld van de onderschatte waarde die technici Frenkie de Jong en Lasse Schöne in verdedigend opzicht hadden. Zowel De Jong als Schöne is in de eerste plaats een mooie, verfijnde speler aan de bal. Daarnaast zijn beide controleurs in tactisch opzicht zeer intelligente spelers. Situaties als bovenstaande - waar Marin niet op tijd doorheeft dat Vitesse bij een omschakelingsmoment via Bryan Linssen en de naar binnen snijdende Matús Bero een overtal zal vormen tegenover het verdedigingshart van Ajax - smoorden zijn voorganger met regelmaat in de kiem. Door nèt dat beslissende stapje in de juiste richting te doen, of door nèt op tijd een teamtaak door te spelen aan een ploeggenoot.

Het cijfer

9,7 procent. Sinds 28 september speelde Ajax 29 wedstrijden. Oftewel, 2610 te maken speelminuten. Marin stond in deze periode welgeteld 253 minuten op het veld voor Ajax I, nog geen tien procent van de beschikbare speeltijd.

Beeld BSR Agency

LISANDRO MARTÍNEZ

Het moment

PAOK-thuis, minuut 26. Nadat Ajax ietwat onverwacht veel moeite had in Griekenland, in het heenduel van de derde kwalificatieronde voor de Champions League (2-2), is PAOK in de Johan Cruijff Arena al vroeg op 0-1 gekomen via ex-Feyenoorder Diego Biseswar. Een echec dreigt. De ploeg die vorig seizoen twaalf tellen verwijderd was van de Champions League-finale, kan in de tweede week van augustus, vóór het echte feest begint, al uit het miljardenbal liggen. De onrust is af te horen aan het Amsterdamse publiek.

En dan: pats.

De gedrongen Argentijnse nieuweling kegelt een PAOK-opponent in de middencirkel omver. Geel. Een eerste kennismaking met ‘Slagerij Martínez’. De linkspoot heeft de techniek en handelingssnelheid om goed mee te komen in het positiespel, maar Martínez’ taaiheid en onbevreesde benadering voor directe duels maken hem vanaf de eerste weken een belangrijke kracht.

Het beeld

Aangezien Ajax’ defensieleider, Daley Blind, óók een linkspoot is die centraal het beste uit de voeten komt, is Martínez dit seizoen veelal gedwongen als controlerende middenvelder te spelen. Een rol die hij keurig invult, maar bij tijden toch niet perfect op zijn specifieke kwaliteiten lijkt aan te sluiten.

Beeld Fox Sports

Neem bovenstaande situatie: dit is het balverlies waardoor Alen Halilovic afgelopen weekend namens SC Heerenveen een monsterkans zou krijgen. Er ligt extreem veel druk op de schouders van Martínez om - mét een jagende opponent die direct in zijn rug zit - de bal in de kleine ruimte perfect aan te nemen, aangezien er bij eventueel balverlies zeven (!) ploeggenoten vóór de bal staan geposteerd, die dus nooit op tijd terug zullen zijn om de daaropvolgende counter te smoren.

Het cijfer

1. Fortuna-thuis, op 25 september, is het enige duel waarin Ten Hag géén beroep deed op Martínez. Alleen captain Dusan Tadic (3672) maakte dit seizoen meer speelminuten dan de jonge Argentijn (3529). In het geval van Martínez mag men spreken over een ronduit geslaagde aankoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden