PlusAchtergrond

Profvoetbal na corona: de herstart zit vol valkuilen

Het is een grote bedreiging voor profvoetballers: de kans op een blessure na een lange periode van inactiviteit of eenzijdige trainingsarbeid. ‘Niet iedereen is even sterk als Luis Suárez.’

Edwin Goedhart, teamarts van het Nederlands elftal.Beeld Sanne Zurne

Hoe lang hebben de spelers in de eredivisie en eerste divisie geen wedstrijden gespeeld?

De laatste wedstrijden waren het weekeinde van 7 maart: bijna vier maanden geleden. Het is de bedoeling dat het nieuwe seizoen in het weekeinde van 11 september ­begint. Op 4 en 7 september speelt het Nederlands elftal eerst nog tegen Polen en Italië voor de Nations League. Sinds woensdag mogen de Nederlandse clubs weer ‘full contact’ trainen. In de maand augustus kunnen er oefenwedstrijden worden gespeeld.

Is die aanloop lang genoeg?

Dat zal moeten blijken. Het belang van een degelijk voorseizoen is glashelder, volgens bewegingswetenschapper Tom Stevens, die promoveerde met een proefschrift over de trainingsbelasting van voetballers. Stevens deed daarvoor tussen 2011 en 2017 onderzoek bij Ajax. Hij is nu verantwoordelijk voor de fysieke analyse in het voetbalanalysebedrijf Sci­Sports. In de recente publicatie Return to competition stelt hij: ‘De voorbereiding op het seizoen duurt doorgaans zes tot zeven weken, en volgt op een zomerstop van drie tot vier weken. Meer trainingen in het voorseizoen lijken te zorgen voor minder blessures tijdens de competitie.’ Stel­regel: hoe langer de competitie heeft stilgelegen, hoe langer de aanloop naar een nieuw seizoen zou moeten zijn.

Is het voor de voetballers in Nederland dus gunstig dat de competitie niet is afgemaakt?

In Duitsland gebeurde dat wel en de cijfers zijn weinig bemoedigend. De Bundesliga werd hervat nadat de spelers ruim twee maanden aangepast hadden getraind en slechts tien dagen in groepsverband met volledig contact. Het speelschema was krap. Bayer Leverkusen, getraind door ­Peter Bosz, speelde na de coronastop vier duels in elf dagen. De belangrijkste speler, Kai Havertz, raakte geblesseerd. Leverkusen kwalificeerde zich niet voor de Champions League. Stevens: ‘Het was geen incident. In de eerste zes duels na de hervatting van het seizoen in Duitsland steeg het aantal wedstrijdblessures met 140 procent.’

Dat kan ook toeval zijn.

Maar ook in Spanje en Italië wijzen de eerste statistieken op een toename van het aantal blessures na de coronabreak. Niet vreemd, vindt Stevens. “Die competities hebben langer stilgelegen en bij de hervatting was het speelschema nog intensiever dan in de Bundesliga.” Edwin Goedhart, medisch manager van de KNVB en teamarts van het Nederlands elftal: “In 2011 hebben we hetzelfde gezien na een staking in het American Football. Er werd vier maanden niet getraind, spelers moesten zichzelf fit houden. Daarna werd binnen vier ­weken het seizoen hervat. Het gevolg: alleen in de eerste twee weken van de voorbereiding al meer gescheurde achillespezen dan anders in een heel seizoen. En vooral ook bij jonge spelers.”

Wat doet zo’n lange periode zonder wedstrijden met het lichaam van een topsporter?

“Sporters zijn geboren aanpassers,” zegt René Wormhoudt, kracht- en conditietrainer van het Nederlands elftal. “Daar is de hele trainingsleer op gebaseerd. Op aanpassen, sterker worden. Bij een lange periode van inactiviteit gebeurt dat omgekeerd ook. De spieren, celletjes, bindweefsels passen zich aan een ander inspanningsniveau aan.”

Goedhart benadrukt dat dat ook geldt voor de aansturing. “Neuromusculair verandert er ook iets. Explosiviteit in voetbal­situaties kun je niet nabootsen zonder partijspel en zonder contact tussen spelers. Het korte wegdraaien, opspringen, plotseling versnellen of vertragen, anticiperen op je omgeving, het timen van een bal in de beweging, proberen controle te houden terwijl je een duw krijgt. Dat luistert heel nauw, die dubbeltaken. Ga maar eens op één been staan en som de ­tafel van vier achterstevoren op. Dan ga je wankelen.”

Je kunt ook zeggen: voetballers zijn doorgaans overbelast, zij hebben nu enkele maanden de rust gekregen die ze misschien nodig hadden.

“Het gaat vooral om de rust en de hersteltijd die voetballers de komende weken en maanden krijgen, in een ­periode van veel inspanning,” stelt Wormhoudt. “Rust is de silent work-out. Als je niet voldoende rust creëert, krijg je ergens de rekening gepresenteerd.”

René Wormhoudt. De kracht- en conditie­trainer van het Nederlands elftal ziet dat spieren en cellen zich aanpassen aan een lange periode van inactiviteit.Beeld ANP

Goedhart: “De rust die voetballers nu hebben gekregen, is niet de goede rust, want de inspanning is niet geleverd. Bovendien is het een lange onderbreking geweest van het monomane leven dat een topsporter leidt: het leven in een tunnel, met weinig tijd voor relativering. ­Deze periode zal voor sommigen dus ook iets hebben gedaan met de geest. Dat is aan de clubs om te monitoren. De ene speler kan de knop meteen omzetten, de ander is een slow starter.”

Wormhoudt herinnert zich Luis Suárez als voetballer van Ajax. “Die speelde twee interlands met Uruguay en stapte na een vliegreis van zestien uur bij ons zo het veld weer op. Dat kon hij aan, geestelijk en lichamelijk. Maar niet iedereen is even sterk als Suárez.”

Hoe zullen de internationals ervoor staan die zich voor de interlands op 4 en 7 september in het Oranjekamp melden?

Goedhart en Wormhoudt gaan ervan uit dat de internationals voetbal­fysiek goed zijn getraind. “Maar die verantwoordelijkheid ligt bij clubs,” zegt Wormhoudt, “daar bemoeien wij ons niet mee. De spelers zijn de Ferrari’s van de clubs, die wij even te leen krijgen. We krijgen van de clubs wel alle technische en medische info over het ‘instapniveau’ van de speler.” Die spelers komen dit keer heel verschillend binnen. De één heeft in korte tijd de competitie afgemaakt en in augustus, de heetste maand van het jaar, nog gespeeld in de Champions League of de Europa League. De ander staat al sinds 7 maart stil. Goedhart: “En wie stel je dan op?”

Peter Bosz, die met Bayer Leverkusen volgende maand ook nog in de Europa League uitkomt, waarschuwt voor roofbouw op een grote groep voetballers. Stevens analyseerde dat in een periode van zes weken in Italië en Spanje de clubs elke 3,6 dagen een wedstrijd moesten spelen. De aan­gegeven hersteltijd is vier dagen. Goedhart: “Het is moeilijk doseren. De onevenwichtige belasting en belastbaarheid gaat door het seizoen nog blessures opleveren. Dat is een van de valkuilen.”

Welke valkuilen zijn er nog meer?

Goedhart: “Dat we denken dat het ­virus voorbij is, terwijl we er rekening mee moeten houden dat er in het najaar weer een uitbraakje kan ­komen en dat we teruggaan in de mogelijkheden. Waar we voor moeten zorgen, is dat we niet helemaal teruggaan naar af, dat we niet moeten stoppen. Daarvoor is het belangrijk dat profvoetbal wordt erkend als een beroep met maatschappelijke relevantie.”

“Aan de voorkant moeten wij preventief te werk gaan: tijdens trainingen rekening houden met contacttijden tussen spelers, niet beginnen met een rondo van vijftien minuten, waarbij spelers dicht op ­elkaar staan, of langdurig corners oefenen. We moeten beseffen dat er beperkingen zijn en logisch blijven nadenken.”

Wat nu als straks toch meerdere spelers van één club besmet raken?

“Ik sluit niet uit dat dat gebeurt,” zegt Goedhart, “maar een club kan net zo goed meerdere spelers missen vanwege de griep of een blessure. Er wordt nu uiteraard wel nagedacht en gesproken over eventuele consequenties van een uitbraak. Aan de andere kant vergaren we de laatste tijd steeds meer kennis over het besmettingsgevaar. Dat delen we met de clubs. Nogmaals: het vraagt ook iets van het gedrag van trainers en spelers.”

De coronamaatregelen verschillen per land. Hoe gaat de KNVB om met de teams die ook in het buitenland actief zijn?

Goedhart: “De onzekerheid is lastig. Je moet een planning maken, maar op basis waarvan? De planning van twee weken geleden kan nu alweer de prullenbak in. Ons nationale vrouwenelftal speelt de eerste wedstrijd in Rusland. Stel dat daar één speelster positief test: wat dan? Wat zijn de regels ter plekke? Moet het hele team dan in quarantaine?”

“Dat is een vraag waar ook de Uefa mee worstelt. Er wordt straks weer gevoetbald in de Champions League en de Europa League, er wordt volop gereisd. Bij de Uefa zijn 55 landen aangesloten en overal gelden andere regels. De gezondheidsorganisaties gaan daarover. Je kunt inhoudelijk misschien vragen zetten bij bepaalde maatregelen, maar je hebt ermee te dealen. Daarom moeten we er alles aan doen om een nieuwe uitbraak te voorkomen.”

Tom Stevens. Hoe langer alles heeft stilgelegen, hoe langer de aanloop naar een nieuw seizoen zou moeten zijn, vindt de bewegingswetenschapper.Beeld ajax TV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden