PlusDa's Logisch

Positiewisselingen Schreuder lossen structurele problemen van Ajax niet op

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor de nieuwe rolverdeling in het uitduel met FC Volendam (2-4).

Sam Planting
null Beeld ANP
Beeld ANP

Het lek is nog niet boven bij Ajax. Op bezoek bij FC Volendam heeft de ploeg van Alfred Schreuder het niet allleen lastig in de slotfase, waar het nog bijna een 0-3 voorsprong uit handen geeft, maar geven de Amsterdammers überhaupt veel kansen weg. De Volendammers komen tot een kansentotaal dat qua kwaliteit meer dan twee keer zo groot is als de gemiddelde kansenkwaliteit die Ajax dit Eredivisieseizoen per wedstrijd toestond.

Gemiddelde kansenkwaliteit die Ajax per duel toestaat, Eredivisie 2022/23. Beeld Opta Sports
Gemiddelde kansenkwaliteit die Ajax per duel toestaat, Eredivisie 2022/23.Beeld Opta Sports

Ondanks het feit dat liefst vijf spelers in de basiself van Schreuder op een andere positie starten, zijn dezelfde vijf tactische problemen zichtbaar die Ajax totaal opbraken tegen Napoli.

1. Pasveer gaat (te) snel diep

Bij Ajax is tegenhouden niet het enige waarin een keeper moet uitblinken. Bij het verzorgde balbezitsvoetbal dat in Amsterdam sinds jaar en dag de huisstijl is, geeft het meevoetballend vermogen vaak de doorslag welke doelman de voorkeur krijgt.

Momenteel is dat niet het geval. Waar Remko Pasveer vorig seizoen bijzonder waardevol was met zijn reddingen, is zijn nervositeit aan de bal dit seizoen meermaals een probleem gebleken. Ook tegen FC Volendam is er weinig voor nodig om de veterane goalie tot een ineffectieve lange haal naar voren te dwingen. Net als bij Napoli hoeft alleen de spits door te lopen op de Ajax-keeper, om een lange bal te forceren.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Dit seizoen, Champions League meegerekend, gaan liefst 43 procent van de ballen lang bij Pasveer. Ter vergelijking: bij Manchester City gaat goalie Ederson slechts 26 procent op de lange optie over.

2. Gravenberch blijkt speciaal

Kenneth Taylor is een van de meest constante uitblinkers bij Ajax dit seizoen. Maar hoe veelzijdig de jonge middenvelder ook is, momenteel wordt er te veel van hem gevraagd in de spelopbouw. Waar zijn voorganger Ryan Gravenberch uitblonk op momenten waar hij onder de hoge druk van de tegenstander uit kon dribbelen, prefereert Taylor doorgaans een oplossing in de passing.

In de 26ste minuut tegen Volendam kost een dergelijke voorkeur voor de pass Ajax bijna een treffer. Een late overtreding van rechtsbuiten Achraf Douiri zorgt ervoor dat Volendam niet ongehinderd richting het Amsterdamse doel komt in de tegenstoot.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Het wedstrijdplan van Napoli, met een pressing die vooral in centrale zones erg assertief was, bleek dit gebrek aan dribbelend vermogen in de Amsterdamse opbouw als zwakke plek te hebben geïdentificeerd. Nu Gravenberch en Noussair Mazraoui in München spelen, heeft Ajax geen speler die in de opbouw consistent met individuele acties onder hoge druk uit kan komen.

3. Gouden connectie opgebroken

De data kunnen welhaast niet duidelijker: sinds de start van vorig seizoen is Ajax ronduit sterker wanneer het met Daley Blind en Dusan Tadic tezamen op links speelt. Niet alleen heeft de ploeg meer vastigheid in balbezit, door de beste passer op dezelfde flank te gebruiken als de beste ontvanger, maar ook blijkt Ajax defensief stabieler in deze samenstelling.

Gemiddelde prrestaties Ajax per duel met Blind en Tadic startend op links, vergeleken met Ajax in andere opstellingsvarianten. Beeld Opta Sports
Gemiddelde prrestaties Ajax per duel met Blind en Tadic startend op links, vergeleken met Ajax in andere opstellingsvarianten.Beeld Opta Sports

Met de strakke passing van Lisandro Martínez, de dribbels van Gravenberch, de dynamiek van Mazraoui en Antony op rechts en de duelkracht van Sébastien Haller zijn de Amsterdammers veel van hun vastigheiden van vorig seizoen kwijt. Hoewel er ook zeker argumenten te maken zijn om Blind voortaan op te stellen in het centrum, lijkt de connectie tussen de twee veteranen op links wat nodige stabiliteit te bieden.

4. Mandekking standaardsituaties blijft kwetsbaar

De kostbare goal uit een vrije trap die Ajax in eigen huis tegen Benfica incasseerde, heeft de Amsterdamse aanpak bij het verdedigen van dode spelmomenten niet veranderd. Nog altijd hanteert Ajax voornamelijk mandekking bij standaardsituaties. En nog altijd is Ajax opvallend kwetsbaar bij standaardsituaties.

Nadat Napoli eerder in de week al de 1-2 had mogen maken uit een hoekschop waaraan een rits aan communicatiefouten aan Amsterdamse zijde vooraf ging, krijgt Volendam zaterdag ook de grootste kans uit de eerste helft via een hoekschop.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Gaetano Oristanio kan zaterdag in de 29ste minuut vrijkomen voor een doelpoging van dichtbij, omdat hij met een loopactie vanuit de rug van zijn ploeggenoten bij de tweede paal vrijkomt. Zijn bewaker Taylor is hem gaandeweg dit loopje kwijtgeraakt, omdat hij een andere rennende Volendammer moet ontwijken.

Mandekking bij hoekschoppen is een prima idee, wanneer een ploeg een grote hoeveelheid goede koppers heeft. Bij Ajax, dat als vanouds meer inzet op techniek dan op lengte en (kop)kracht, lijkt dit ronduit te risicovol.

5. Restverdediging blijft verbeterpunt

Na de ene na de andere snelle tegenaanval te hebben geïncasseerd van Napoli, komt ook Volendam een paar keer tot kansrijke counters op momenten dat Ajax balverlies leidt met te veel spelers voor de bal.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

FC Volendam kan zaterdag de rust in met goede hoop op een tweede helft waar nog iets te halen valt, omdat het Ajax in de 45ste minuut op een slordige restverdediging betrapt. Bij balverlies op de rechterflank is er niemand uitgestapt om de opengevallen ruimte te vullen die Devyne Rensch in zijn rug heeft, wanneer de back tot diep op de Volendamse helft is meegekomen. Edson Álvarez staat daardoor tegenover drie man rond de middenlijn. Slordig buitenspel voorkomt dat de daaropvolgende counter een grote kans oplevert.

In Volendam komt een einde aan de zegeloze reeks van Ajax, maar blijven de tactische kopzorgen voor Schreuder en consorten onverminderd groot.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden