Plus PS

Patta-oprichter krijgt de Amsterdamse jeugd aan het rennen

Het hardloopteam van sneakermerk Patta was eerst een vriendengroep van kunstenaars, rappers en dj's, maar Patta-oprichter Edson Sabajo (46) wilde meer. Nu laat hij ROC-studenten in het Patta Running Team een halve marathon rennen. 'Ik vind het tof om die kids kansen te geven.'

Het Patta Running Team, hier in het Vondelpark, traint meerdere keren per week onder leiding van Jermain Breidel (voorop) Beeld Dingena Mol

"Shit is crazy man," zegt Edson Sabajo, baas van sneakermerk Patta, ontspannen onderuitgezakt in het Nikekantoor in Londen. Hij schudt zijn hoofd en lacht. "Het gaat tegenwoordig alleen maar om hypes."

De sneakerhype is groter dan ooit. Zodra een exclusieve schoen in omloop komt, liggen mensen dagen van tevoren met slaapzakken voor de deur van zijn Pattawinkel op de Zeedijk. Soms moeten straten worden afgezet vanwege de oploop.

Sabajo heeft het van dichtbij zien ontstaan. Sterker nog: hij stond aan de basis van de gekte. Vijftien jaar geleden opende hij met vriend Guillaume 'Gee' Schmidt een kleine schoenenwinkel in Amsterdam. Ze kenden elkaar uit het nachtleven - Sabajo was dj, Schmidt was MC - en naast hun liefde voor hiphop deelden ze een passie voor sneakers. Een klassiek 'van-je-hobby-je-werk-makenverhaal'.

Patta is uitgegroeid tot het epicentrum van de Nederlandse sneakercultuur, tot een merk dat wereldwijd bekend is, tot een movement. Sabajo en Schmidt hebben een tweede winkel in Londen, kleding met het Pattalogo wordt in Tokio en Los Angeles verkocht, en Sabajo vliegt de wereld over om lezingen te geven op sneakerbeurzen.

Edson Sabajo, medeoprichter van Patta, in zijn winkel op de Zeedijk. 'Ik kan nu iets terugdoen' Beeld Dingena Mol

Of hij wordt uitgenodigd in de boardrooms van de grote sportmerken. Dan stapt hij daar binnen - petje op, gouden ringen om zijn vingers, tatoeages op zijn handen - en gaat hij mannen in pak uitleggen wat er speelt onder jongeren en hoe straatcultuur zich ontwikkelt.

Ze hangen aan zijn lippen, slaan hem op de schouder, en allemaal willen ze met hem in zee. Meestal houdt Sabajo de boot af. "Zij weten ook dat Patta de coolnessfactor heeft of what­ever. Dan willen ze ons een grote zak geld geven en bla bla bla. Maar fok dat man, wij doen gewoon wat we tof vinden."

Wat Sabajo tof vindt, is voor de buitenstaander soms moeilijk te volgen, maar voor hemzelf volkomen logisch. Zoals die samenwerking met Mephisto, de moeilijkevoetenschoen die tot voor kort alleen door aardrijkskundeleraren werd gedragen. "Niemand ­begreep het, maar voor mij heeft die schoen een soort Jamacain yachtboy-gevoel." Daarom verkoopt hij ze in de Pattawinkel op de Zeedijk, uiteraard in een gelimiteerde Pattaversie.

Nachtvlinders
Ook Nike klopte een paar jaar geleden aan bij Patta. Nike was toen nog sponsor van de Dam tot Damloop en zocht naar manieren om de rensport wat streetcredibility te geven. Of Sabajo het niet leuk zou vinden om met wat vrienden mee te doen aan de Damloop. Het leidde tot de oprichting van het Patta Running Team: een vriendengroep van kunstenaars, rappers, dj's en andere nachtvlinders.

Samen gingen ze, gesponsord door Nike, trainen voor de tien Engelse mijl.
Jermain 'Jay' Breidel (42), voormalig amateurwereldkampioen kickboksen en bevriend met Sabajo, werd de trainer. Zelfs de meest destructieve feestbeesten wist hij op zondagochtend hun bed uit te krijgen. Breidel heeft een ontwapenende lach, maar sporten is voor hem een serieuze zaak: als een drilinstructeur drijft hij zijn pupillen tot het uiterste.

"Als trainer is Jay vervelend man, hij blijft maar pushen. Maar hij haalt wel het beste bij je naar boven," zegt Sabajo. Breidel: "Als je ergens tijd in steekt, kun je net zo goed je best doen. Door het kickboksen heb ik geleerd dat hard trainen zich uitbetaalt."

Na de Dam tot Damloop volgde de halve marathon van Egmond en daarna nog meer wedstrijden.

Heilige graal
Nike bleef jaren een trouwe sponsor. Het belang was duidelijk; crews zoals het Patta Running Team vormden de ontbrekende schakel tussen de twee pijlers van het bedrijf: Nike Sportswear, sportkleding die op straat wordt gedragen, en Nike Running, Training en Football, sportkleding waarin wordt gesport. En rond Patta hangt een aureool van wat voor grote merken als Nike als de heilige graal wordt gezien: authenticiteit.

Uiteindelijk is het gewoon marketing, weet ook Breidel. "Nike wil aanhaken bij wat cool is. Maar wat wel of niet cool is, interesseert ons niet. Wij rennen omdat het lekker is. Omdat het je hoofd even leeg maakt. Het helpt je om te focussen."

Het Patta Running Team in Londen, met rechts Jermain 'Jay' Breidel Beeld John Jefferson

Precies dat plantte bij Sabajo het zaadje om meer te gaan doen met zijn hardloopteam. "Nike benaderde ons vorig jaar met de vraag of we iets wilden doen rond Air Max Day; een dag om te vieren dat die schoen dertig jaar bestond. Iets met jongeren, wilden ze. Toen zei ik: dat is cool, ik heb wel een idee voor de kids. Dan doen we het wel precies op mijn manier. En het gaat langer duren dan één dag."

Hij benaderde het ROC van Amsterdam met zijn plan om jongeren aan het rennen te krijgen. Om ze op te nemen in het Patta Running Team. "Voor kids zijn er veel verleidingen, zeker als ze het thuis niet breed hebben. Ze willen allemaal rapper worden, of belanden in de criminaliteit. Ik was vroeger ook zo, maar bevind me nu in de positie dat ik iets kan terugdoen. Ik kan ze het gevoel geven dat ze iets kunnen bereiken als ze hard werken."

En zo stonden Breidel en Sabajo ­begin vorig jaar opeens in een vol klaslokaal in Zuidoost. 'Wie wil er rennen?' vroegen zij. Geen enkele vinger ging omhoog, verbaasd werden ze aangestaard. Rennen? Waarom? Maar uiteindelijk trok de magie van Patta ze toch over de streep. Breidel: "Al die kids zijn into fashion, dus allemaal kennen ze Patta."

Nikespullen
Zo'n vijftig jongens en meisjes meldden zich in het Amsterdamse Bos om 'auditie' te doen. Een rondje om de Bosbaan moesten ze rennen, zodat de trainers konden zien wie gemotiveerd was en wie alleen maar kwam voor gratis Nikespullen.

Uiteindelijk werden 25 jongeren, met bijna evenveel verschillende culturele achtergronden, geselecteerd voor het trainingsprogramma van het Patta Running Team. Het doel: de halve marathon van Amsterdam in september. Breidel was trainer, Fysiomed gaf medische ondersteuning en Nike verzorgde de outfits.

Alleen de gemeente Amsterdam sputterde tegen toen Sabajo haar ­benaderde. "Ik zei tegen die gasten: yo, jullie willen toch de jeugd toch aan het sporten krijgen? Laat mij dat voor jullie doen, want ze luisteren niet naar jullie. Voor die kids klinkt de ­gemeente als politie. Ik weet hoe ik ze moet bereiken." Uiteindelijk zag een ambtenaar het initiatief van Patta wel zitten en regelde dat de jongeren eens per week op een atletiekbaan in Zuidoost mochten rennen.

Het team ging op trainingskamp in Drenthe, er waren tripjes naar Europese hoofdsteden en alle 25 renners verschenen na vier maanden trainingsarbeid aan de start van de halve marathon. Bijna iedereen liep de 21 kilometer uit, maar nog glorieuzer dan de finish in het Olympisch Stadion was de vertoning van de korte documentaire over het renteam op het ROC, een paar weken later.

"Die kids vonden het te gek om zichzelf terug te zien. Het allermooiste waren de reacties van de ouders. Die waren zo blij en zo trots op hun zoon of dochter."

Hijgend en puffend
Dit najaar komt een tweede lichting van ROC-studenten die met het Patta Running Team voor de halve marathon van Egmond zal trainen. Een paar jongeren die met het eerste project meededen, worden mentoren.

ROC-student Anass Ahbari helemaal rechts. Vooraan, met roze petje: Cory 'Beefy' Wharton-Malcolm van het Londense creatievelingenteam Track Mafia Beeld John Jefferson

"Er komt meer bij kijken dan alleen maar rennen. Je moet die jongeren begeleiden, met ze praten. Een beetje vadertje en moedertje spelen," zegt Sabajo. "Heet dat sociaal-maatschappelijk ondernemen? Whatever. Ik vind het tof om die kids kansen te geven. Zodat ze ergens kunnen komen, zoals nu, in Londen."

Een van die kids is Anass Ahbari (19) en waar het Patta Running Team hem heeft gebracht is hier, in downtown Londen. De pezige Ahbari was een van de ROC-studenten die in maart hijgend en puffend de Bosbaan rondrenden. Hij deed aan kickboksen en klimmen, maar meer dan vijf kilometer had hij nog nooit aan een stuk gerend. Een halfjaar later liep hij de halve marathon van Amsterdam binnen anderhalf uur. Nu loopt hij met een vanzelfsprekende bravado naast Breidel door Soho.

Volleerd acteur
Ze lopen hard. Zo hard, dat het ­camerateam ze nauwelijks kan bijhouden. Vanuit het Nikekantoor in Wardour Street gaat het naar Oxford Circus, dan bij het station met de roltrap omlaag en via eindeloze gangen richting de metro.

Zijn blik staat strak, de houding is zelfverzekerd. Als volleerd acteur speelt hij zijn rol. Was de tred niet zo ferm, dan zou dit de opname van een hiphopvideo kunnen zijn. Slechts de logo's op de kleding van Ahbari en Breidel verraden dat zij geen rapformatie, maar een hardloopteam vormen. Dan wel een hardloopteam met een edge. De hardloopschoenen die ze dragen zijn, uiteraard, van Nike.

Het Patta Running Team in Londen, met Jermain Breidel (tweede van links) en Anass Ahbari (m) Beeld John Jefferson

"Okay guys, it's a wrap!" roept de opnameleider even buiten Tottenham Station. De filmcrew - mannen met knotjes, dito zonnebrillen en vet Amerikaans accent - is uit Los Angeles ingevlogen om, in guerillastijl, beelden te maken van de nieuwe, hyperexclusieve renschoen. De schoen is ontworpen door Patta en de Londense 'Track Mafia', net als het Patta Running Team een collectief van creatievelingen dat het rennen heeft omarmd.

Het resultaat van de samenwerking is een sobere, geheel zwarte versie van de Nike Epic React Flyknit, het paradepaardje en nieuwste innovatie in de hardloopcollectie van Nike.

De enige frivoliteit op de gelimiteerde schoenen zijn twee nauwelijks zichtbare logo's op de hiel.

Maar hoe weinig spectaculair de schoen er voor de leek dan misschien mag uitzien, ook deze schoenen zijn voor sneakerverzamelaars een must have die op internet het veelvoudige waard zijn van de prijs in de winkel (€180).

"De lokale teams zijn belangrijk voor ons. Storytelling op lokaal niveau is de toekomst van online marketing," zegt de uit de VS meegereisde brandmanager van Nike. Als geen ander weet hij wat nodig is om jongeren bij het merk betrokken te houden. Liever dan een boodschap van bovenaf ('koop deze schoen!') laat Nike anderen het verhaal vertellen, waarbij de boodschap er minder dik bovenop ligt.

Gasten als Sabajo zijn voor Nike dan ook een geschenk uit de hemel: populair bij de jeugd én in de modewereld, een do-it-yourself-punkethos met een onverschillige hiphopattitude, maar vooral behept met waar het in marketing allemaal om draait: geloofwaardigheid.

Sneakerfreaks
Sabajo relativeert zijn invloed. "Ik doe nog steeds wat ik tof vind en hoef me van niemand wat aan te trekken. Ik werk voor dit project mét Nike, maar niet vóór Nike. Sneakers zijn mijn hobby en ik heb er met hard werken mijn beroep van gemaakt. Ze noemen mij een influencer, maar ik vertel niemand wat ze moeten dragen."

Het neemt soms rare vormen aan, zegt Sabajo. Laatst nog was hij op een sneakerbeurs in Indonesië en moest hij met allemaal sneakerfreaks op de foto. Eentje vroeg zelfs om een handtekening op zijn schoenen te zetten. "Crazy shit."

Hij leeft ervan, maar hij mist het houtje-touwtjeondernemerschap uit de beginjaren. Dat hij met zijn maatje 'Gee' om de paar maanden naar New York reisde om in winkeltjes in Brooklyn en Queens voor een paar tientjes per paar schoenen op de kop te tikken die in Europa niet verkrijgbaar waren. Eenmaal thuis verkochten ze die voor het dubbele van wat ze ervoor hadden betaald.

Dat staat ver af van de belangen en de bedragen die nu omgaan, van de sneakergekte. "De hypeness moet een beetje worden gesust."

Trainer Jerman 'Jay' Breidel met de schoen die Nike met Patta ontwikkelde voor het hardloopteam Beeld John Jefferson
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden