PlusSport

Olympiërs zetten zich in voor inclusieve sport: ‘Roeien met kinderen uit Bussum én de Bijlmer’

Roeien is bij uitstek een sport die wordt beoefend door witte, hoogopgeleide, heteroseksuele atleten. De sport moet diverser en gastvrijer, vinden olympiërs Roos de Jong en Laila Youssifou. ‘Het aantal Duo Penotti-grappen was niet op twee handen te tellen.’

Rik Spekenbrink
Laila Youssifou (links) en Roos de Jong nadat ze op wereldbekerwedstrijd in Polen in juni van dit jaar goud hadden gewonnen. Beeld Getty
Laila Youssifou (links) en Roos de Jong nadat ze op wereldbekerwedstrijd in Polen in juni van dit jaar goud hadden gewonnen.Beeld Getty

“Of hier een machocultuur heerst?” herhaalt Laila Youssifou (26) de vraag. “Zé-ker,” zegt ze terwijl ze lachend de hal van het olympisch trainingscentrum in staart. Er lopen lange, sterke, blonde roeiers voorbij die net van de Bosbaan komen, allemaal met ontbloot bovenlijf. Her en der slingeren tassen en kledingstukken, uit het krachthonk klinken krachttermen.

Youssifou hoort en ziet vaak hoe atleten hun dominantie proberen te uiten. “Opmerkingen, gedrag, grappen, altijd een weerwoord, óp tafel gaan zitten in plaats van eraan. Een machocultuur is niet altijd storend en hoort ook een beetje bij topsport. Maar ik denk dat die ook samen kan gaan met een inclusieve, verdraagzame cultuur.”

Schokkende cijfers

Want daar valt wel wat te winnen. Roeien is bij uitstek een homogene sport. Het gros van de atleten is wit, universitair opgeleid en heteroseksueel. Wie niet tot deze groep behoort, voelt zich vaak niet thuis in de sport, bleek uit onderzoek van de roeibond onder 1300 leden.

“Een derde tot de helft van die groep roeiers heeft te maken met grappen of vooroordelen,” zegt Roos de Jong (28), die in de diversiteitscommissie zit. “Best schokkende cijfers als je ze zwart op wit ziet. Bepaalde opmerkingen en grappen waren normaal geworden. Je mag jezelf hartstikke gaaf vinden omdat je iets goed kunt, maar daar hoeft niemand voor te lijden.”

Daarom startte de bond een campagne: ‘Woorden raken. Ook die van jou.’ Met filmpjes worden drie thema’s (seksualiteit, afkomst, opleidingsniveau) belicht. Een roeier van kleur wordt bij de prijsuitreiking aangekondigd als ‘ons meest exotische lid’.

Steeds witter

“Zo treffend,” zegt Youssifou, die een Ghanese vader en Nederlandse moeder heeft. “Ik kom uit Almere, zat op een zwarte basisschool en ben opgegroeid met allerlei culturen om me heen. Op het atheneum was mijn klas ook gemengd. Maar toen ik ging studeren in Delft werd ik me ineens bewust van het feit dat een niet-witte huidskleur iets opvallends kan zijn. Ik zag er opeens anders uit dan gemiddeld en vooral het feit dat mensen de behoefte voelden om daar iets over te zeggen, vond ik supergek.”

“Meestal werd het verpakt in een soort grapje, opmerkingen die misschien niet naar bedoeld zijn. Ik ben erg van ironie, sarcasme en zelfspot. Maar dit waren grappen die iets diepers raakten. Ik voelde me ongemakkelijk en opgelaten, was bang dat als ik er een punt van zou maken, mensen het zouden afdoen met: je kan toch wel tegen een grapje?”

Bij haar studentenroeivereniging Laga liep ze er het vaakst tegenaan. “Ik roeide in tweetjes, altijd met autochtone meiden. Het aantal Duo Penotti-grappen was niet op twee handen te tellen.”

Ook De Jong zag haar omgeving langzaam steeds witter worden. “Ik kom uit Schalkwijk in Haarlem. Op de basisschool had ik een diverse vriendengroep, op de middelbare school werd het al witter en op de universiteit in Delft helemaal. Dan merk je dat je steeds meer wordt omgeven door dezelfde mensen, je leeft in een bubbel en je wereld wordt kleiner. Dat vind ik jammer, je mist daardoor andere inzichten.”

Pride

De Jong won vorig jaar op de Olympische Spelen in Tokio brons in de dubbeltwee, met Lisa Scheenaard. Sinds april vormt ze een duo met Youssifou, die in Japan uitkwam in de dubbelvier. De eerste twee wereldbekerwedstrijden werden meteen gewonnen, vanaf donderdag roeien ze op de EK in München. “Het ging vanzelf,” zegt Youssifou over de chemie in de boot.

Eenmaal op het water ligt de focus op presteren. Youssifou: “Maar door de campagne is het gesprek onder de Team NL-atleten wel op gang gekomen. In de Pridemaand hadden we bij de wereldbekerwedstrijd in Poznan allemaal onze nagels gelakt in regenboogkleuren, een laagdrempelige manier om er even mee bezig te zijn. We zetten eerst in op de roeipopulatie zelf. Welke woorden gebruik je, en komen ze even aardig over als we ze bedoelen? Je moet eerst naar jezelf kijken voordat je zegt: kom naar onze mooie sport.”

De kans dat roeien in Nederland een studentensport blijft is groot, zegt Youssifou, de universiteitscultuur in de sport is diepgeworteld. Maar idealiter voelen mensen die niet universitair zijn opgeleid zich er ook thuis. “Dat heeft als voordeel dat uit een veel grotere talentenpool kan worden gevist. In het onderwijs ligt een grote kans om de sport diverser te maken. Er zijn wel eens schoolkampioenschappen. Maar dan zien we vooral scholen uit gebieden waar veel witte en hoger opgeleide mensen wonen. Het lijkt me leuk om eens te roeien met kinderen uit Bussum én uit de Bijlmer.”

Twaalf EK’s in één stad

In München begint donderdag een ‘Super EK’ van twaalf verschillende sporten. Tot en met 21 augustus wordt in onder meer atletiek, kanoën, wielrennen en triatlon gestreden om de Europese titels. Vier jaar geleden werd de eerste editie van dit gecombineerde evenement gehouden, toen verdeeld over Berlijn en Glasgow.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden