PlusDa’s Logisch

Nieuwe achilleshiel: hoe Ajax plots kwetsbaar is in de lucht

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor de vele kopgoals die Ajax om de oren krijgt dit seizoen.

Sam Planting
null Beeld ANP
Beeld ANP

Het gebeurde liefst vijf keer in de laatste vier Champions League-wedstrijden, waaronder drie keer uit een hoekschop: een opponent die met het hoofd tot scoren komt tegen Ajax. De Amsterdamse teller staat bij het ingaan van november al op acht tegengoals vanuit de lucht. Kortom, een probleem is geboren voor de ploeg van Alfred Schreuder.

Wat gaat er mis? Om een antwoord op die vraag te krijgen, is het analyseren van de acht kopgoals vereist. Een analyse waaruit blijkt dat het luchtprobleem bij Ajax niet alleen bestaat uit een gebrek aan goede koppers.

1. Til klopt Wijndal

In een kwartier tijd krijgt Ajax in de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal de eerste twee kopgoals van het seizoen om de oren. Beide keren is het aanvallende middenvelder Guus Til die binnen werkt.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Bij de eerste kopgoal die Ajax tegen krijgt, gaat er weinig structureel mis. Dusan Tadic is op tijd met de hulpverdediging bij zijn rechtsback Devyne Rensch, maar Cody Gakpo verschaft zich net genoeg ruimte voor een gepatenteerde voorzet met een knappe kapbeweging. Til (1 meter 86) is niet alleen een stuk langer dan bewaker Owen Wijndal (1 meter 76), maar timet zijn sprong richting bal ook net wat beter.

2. Til straft ‘bal kijken’ af

Waar de eerste kopgoal van Til een rechttoe-rechtaan verloren persoonlijk duel is, gaat er bij zijn tweede treffer met het hoofd tactisch flink wat mis bij Ajax.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Jurriën Timber laat zich verleiden om net iets te lang te kijken naar een-tweetje tussen PSV-middenvelders Joey Veerman en Ibrahim Sangaré. Hetgeen ook het geval is bij Kenneth Taylor. Hierdoor kan Til stilletjes wegsluipen in de rug van Timber, en de minder atletische Daley Blind in de lucht kloppen voor de 1-2.

3. Matip legt achilleshiel van mandekking bloot

Waar de meeste topteams ofwel totale zonedekking hanteren bij het verdedigen, ofwel voor een hybride vorm kiezen waar zonedekking leidend is, hanteert Ajax in de eerste plaats mandekking bij corners die het tegen krijgt.

Dat de Amsterdammers ook dit seizoen voor een cornerdefensie kiezen waar mandekking leidend is, mag op zijn minst opmerkelijk worden genoemd. Met Lisandro Martínez, Nico Tagliafico en Sébastien Haller vertrokken de drie beste koppers van de voorbije jaren, terwijl er geen sterke luchtduelspecialisten bijkwamen.

Daarnaast is pure mandekking bij een corner makkelijker te manipuleren door de tegenstander. Dat laat de winnende treffer van Joël Matip bij Liverpool-Ajax zien. De Amsterdammers, ondanks een trits aan kopkansen uit corners eerder in het duel, opteren steeds voor dezelfde aanpak. Met Steven Berghuis (omcirkeld) voor de afvallende bal op rand zestien en twee man op de rand van het vijfmetergebied verdedigen drie Ajacieden een zone in hun eigen strafschopgebied. De vijf koppers van Liverpool worden door vijf mandekkers opgevangen.

null Beeld

Door Matip en Virgil van Dijk – de twee beste koppers op het veld – achterlangs te laten kruisen bij ploegmaat Roberto Firmino, creëert Liverpool een natuurlijk blok op de mandekking van Ajax.

null Beeld

Kijk op bovenstaand beeld naar Edson Álvarez, de oorspronkelijke bewaker van Matip. Er is simpelweg geen route voor de Mexicaan om terug bij zijn man te komen, omdat Firmino met zijn bewaker Timber een obstakel vormt waar Álvarez niet meer langs kan.

4. Bassey anticipeert niet (deel 1)

Gezien zijn extreme fysieke kracht en bonkige bouw werd er bij de komst van Calvin Bassey van uitgegaan dat hij een bovengemiddeld goede kopper zou zijn. Dit is vooralsnog niet het geval geweest. Sterker, van alle Ajacieden die meer dan 35 luchtduels aangingen dit seizoen, wint de jonge verdediger er relatief de minste.

De meest bedrijvige koppers bij Ajax, 2022/23 (alle competities). Beeld Opta Sports
De meest bedrijvige koppers bij Ajax, 2022/23 (alle competities).Beeld Opta Sports

Ook bij het voorwerk dat komt kijken bij het verwerken van voorzetten, worstelt Bassey zichtbaar. Zo snelt hij bij de 1-1 van Napoli in het heenduel terug richting eigen zestien, om een dieptesprint van Hirving Lozano op te vangen.

null Beeld

Dat zijn oorspronkelijke man, Giacomo Raspadori, vervolgens achterlangs kan kruisen, geeft hij niet aan bij verdedigingspartner Blind. Het zal niet de laatste keer zijn dat een miscommunicatie van Bassey richting Blind een tegengoal tot gevolg heeft.

5. Horrorcorner tegen Napoli

Napoli komt in Amsterdam op voorsprong doordat vrijwel alles wat er mis kan gaan bij Ajax bij het verdedigen van een corner, faliekant misgaat.

null Beeld

Álvarez en Bassey (vierkant omlijnd) zijn nog aan het overleggen, terwijl Napoli de corner al kort genomen heeft. Steven Berghuis gebaart hevig naar Dusan Tadic om te komen helpen bij de korte optie, maar vergeet hierbij zelf uit te stappen op de man met de bal. Vervolgens klopt Giovanni Di Lorenzo zijn bewaker Timber: 1-2.

6. Bassey anticipeert niet (deel 2)

Dat Lozano in Napels al in de vierde minuut mag binnen knikken, komt op het conto van Bassey. De Nigeriaanse Engelsman start dit keer als linksback, en moet meteen een flinke dribbel van de Mexicaanse rechtsbuiten achtervolgen. Wanneer Lozano na deze solo richting spelmaker Piotr Zielinski aflegt, beent Bassey de snelheidsduivel nog bij.

null Beeld

Maar na Lozano’s pass op Zielinski kapt Bassey zijn defensieve werk plots af.

null Beeld

Hij loopt niet meer met de Mexicaan mee, en gebaart ook niet naar Blind om over te nemen. Een beginnersfout.

7. Passiviteit levert eretreffer op

Dat Ajax ook bij een 7-0 voorsprong op Excelsior in eigen huis geen clean sheet over de streep trekt, is aan soortgelijke passiviteit te danken. Wanneer Davy Klaassen de soepel dribbelende Marouan Azarkan aan ploegmaat Owen Wijndal wil overgeven, pakt de ingevallen linksback de Excelsioraanvaller niet van dichtbij op.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Het gebrek aan druk op de bal vanuit Wijndal geeft Azarkan alle tijd om de bal in het strafschopgebied te krullen, waar Nikolas Agrafiotis de eretreffer achter Remko Pasveer kopt.

8. Cornerprobleem nog niet opgelost

Op persconferenties benadrukt Schreuder meermaals dat de manier waarop Ajax nu corners verdedigt, gewijzigd is sinds het eerste duel met Liverpool.

In de praktijk valt dit alleszins mee, zoals voorafgaand aan de 0-2 van Darwin Nuñez te zien is. Ajax posteert nu één extra mannetje in de zonedekking op de rand van het vijfmetergebied, maar de koppers worden nog altijd in man-op-manvorm opgevangen.

null Beeld

Jorge Sánchez, een 71 kilo wegende back, wordt door de oersterke kopspecialist Nuñez doodsimpel weggezet, met een vrij loopje tot aan de rand van het vijfmetergebied tot gevolg.

null Beeld

Dat Nuñez, de spits die Ajax in 2021/22 al uit de Champions League kopte, met zo weinig moeite tot zo’n gevaarlijke kopkans mag komen, vertelt het hele verhaal. Ajax is momenteel een ronduit kwetsbare ploeg in luchtduels, en doet in tactisch opzicht te weinig om dit te compenseren.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden