Montagebedrijf: ‘Bouw AZ-stadion moest zo goedkoop mogelijk’

Jan de Roos, voormalig eigenaar van het gelijknamige staalmontagebedrijf vindt dat hij niet verantwoordelijk kan worden gesteld voor het instorten van het AZ-dak. 

Een luchtfoto van de schade aan het dak van het AFAS-stadion van AZ. Beeld ANP

Wel geeft De Roos aan dat er in Alkmaar ‘op het randje’ werd gebouwd. “Dirk Scheringa wilde het onderste uit de kan.”

De Roos en zijn mensen monteerden dertien jaar geleden de staalconstructie van het stadion. “Dat werk bestaat uit het vastdraaien van bouten en moeren, niet uit het aan elkaar lassen van staal. Wij waren een montagebedrijf en maakten geen lasverbindingen. Collega's van een staalconstructiebedrijf (het failliete Hardstaal uit Lemmer, red.) droegen zorg voor het zagen, slijpen en lassen van het staal. Daarna werd de constructie aan ons geleverd en hebben wij de boel in elkaar gezet,” aldus De Roos. 

Het stadiondak van AZ is volgens de OVV ingestort door falende lasverbindingen. Waardoor deze verbindingen zijn bezweken, is nog niet bekend. Beeld Onderzoeksraad voor Veiligheid

Uit een eerste onderzoek van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) blijkt dat falende lasverbindingen oorzaak zijn van het ingestorte dakdeel. Ook de rest van het dak is volgens de OVV niet veilig. Zaterdag werd bekend dat bij de bouw van het dak dezelfde onderaannemers betrokken waren als bij de bouw van een parkeergarage in Wormerveer, die vorig jaar deels instortte. Bij die garage zouden fouten zijn gemaakt in de berekening van de lasverbindingen en zouden de lasverbindingen dun zijn uitgevoerd.

Geen klachten

Jan de Roos heeft tijdens het monteren in Alkmaar geen klachten binnengekregen over de kwaliteit van het door Hardstaal geleverde werk. “Wij hadden niet het idee dat we met slecht materiaal moesten werken.” De Roos geeft wel aan dat er ‘op het randje’ werd gebouwd.

 “Het moest zo goedkoop mogelijk. Dirk Scheringa wilde het onderste uit de kan, een echte zakenman. Uiteindelijk kon het qua keuring en inspectie door de beugel, maar de marges waren dun. Bouwbedrijven stonden en staan behoorlijk onder druk om zo goedkoop mogelijk te leveren. Daar had ik ook last van, je moet sterk in je schoenen staan wil je ‘nee’ zeggen tegen een grote opdrachtgever. Ik had indertijd honderd man in dienst, dan pak je veel aan.” 

Financiële ellende

Het werk aan het stadion leverde De Roos naar eigen zeggen alleen maar financiële ellende op. “Door het bankroet van Hardstaal ging ook ons bedrijf voor tonnen het schip in. Ik denk dat ik na Scheringa de grootste sponsor van dat stadion ben.”

De Roos wacht uitgebreider onderzoek af voordat hij conclusies trekt over wat er allemaal is misgegaan. “Eén ding moet me wel van het hart. Als je al met zo weinig marge op materiaalkosten een stadion neerzet, vind ik het heel gek dat er jaren later 1700 zonnepanelen op het dak worden gelegd. Dat extra gewicht in combinatie met windbelasting was een groot risico. Dan kan een constructie honderd keer buigen, in dit geval werd het helaas barsten.”

Voormalige eigenaren van het failliete staalconstructiebedrijf Hardstaal, net als De Roos afkomstig uit het Friese Lemmer, zijn niet bereikbaar voor commentaar. Dirk Scheringa (oud-eigenaar van het stadion) wil pas reageren als alle onderzoeksresultaten bekend zijn.  

De geknakte stalen constructie van het dak. Beeld Onderzoeksraad voor Veiligheid

Bouwend Nederland, de vereniging van bouw- en infrabedrijven, laat weten dat de rol van opdrachtgevers in bouwprocessen onderbelicht blijft. “In Alkmaar zijn er fouten in de uitvoering gemaakt, daar moeten we met z'n allen veel aandacht voor hebben. Wat ons in bredere zin ook zorgen baart, is de rol van de opdrachtgever. Zij kunnen ondeskundig en technisch onprofessioneel zijn en mede als gevolg hiervan eenzijdig sturen op prijs”, aldus woordvoerder Niels Wensing. 

Druk

Hierdoor kan er volgens hem druk op controleurs en bouwers ontstaan om projecten uit te voeren die ten koste gaat van de kwaliteit. “Dit vergroot de kans dat er partijen zijn die toegeven aan deze druk met alle mogelijke nadelige gevolgen van dien.”

De vereniging vindt dat opdrachtgevers van bouwprojecten meer moeten investeren in (technische) kennis. “Zodat er niet alleen op prijs wordt gestuurd, maar vooral op kwaliteit.” 

Wico Ankersmit, directeur van Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland stelde zaterdag in Nieuwsuur dat er in Nederland steeds risicovoller wordt gebouwd. “Constructies worden tegenwoordig erg licht gebouwd. De trend richting lichtere en risicovollere constructies is mede mogelijk gemaakt door de opkomst van software, die nauwkeurig kan berekenen wat een constructie kan dragen. Misschien vertrouwen we te veel op die programma’s. Gezond verstand moet je niet uitschakelen.” 

Controleren

Ankersmit vindt dat gebouweigenaren en grote bouwbedrijven nu moeten controleren of hun constructies uit dezelfde fabriek komen als het AZ-dak. De eigenaar van stadion Galgenwaard (thuishonk van FC Utrecht) liet zaterdag al weten een extra onderzoek naar de constructie van het stadion uit te laten voeren. Simon Romkes was rond de eeuwwisseling als constructeur betrokken bij de vernieuwing van de Galgenwaard. 

Romkes werd door voormalig bouwbedrijf Midreth bovendien van de nieuwbouw van het Stedelijk Museum in Amsterdam afgehaald na twijfel over berekeningen van een constructie. De berekeningen van de staalconstructie van de ‘badkuip’ (het gedeelte onder de grond) van de prestigieuze nieuwbouw van het museum riepen zoveel vragen op, dat Romkes door hoofdaannemer Midreth van het project af werd gehaald. Schadepost: 3,5 miljoen euro, blijkt uit het eindrapport van de evaluatiecommissie die het bouwproces van het museum onderzocht.

Zwartepiet

Simon Romkes zei gisteren tegen het AD dat het onterecht is dat zijn bedrijf nu de zwartepiet toegespeeld krijgt. “Als je een staalbedrijf de opdracht geeft iets te lassen en ze kunnen dat niet maken, dan moeten ze mij bellen en dat vertellen. Maar als ze dat niet doen, wat kan ik daar dan nog aan doen? We zouden dat misschien moeten controleren, maar daar heb je de middelen ook niet altijd voor.” Maar, stelt Romkes. “Het zijn steeds lasfouten geweest, in al die onderzoeken ben ik nooit veroordeeld.”

Oud-eigenaar Joop Leliveld van Midreth, dat in 2011 ter ziele ging, zegt in een reactie dat alles destijds ‘gebouwd is conform afspraken’. “Ik wil de schuld niet aan anderen geven, maar volgens mij hebben wij niks fout gedaan.” 

Bij AZ houden de supporters er in ieder geval de moed in. Beeld BSR Agency
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden