Plus Achtergrond

Kan de eredivisie meeliften op het succes van de Oranjevrouwen?

Ajacied Marjolijn van den Bighelaar tijdens een oefenwed­strijd in duel met Abbey Stringer van Everton. Beeld Remko Kool

Tilt het WK-succes van de Oranjevrouwen de eredivisie naar een hoger niveau? Aan de vooravond van het nieuwe voetbal­seizoen delen niet alle clubs het optimisme van Ajax. ‘Op een gegeven moment zeggen ouders: nu moet je je eigen broek ophouden.’

Wie naar de situatie van de voetbalsters van Heerenveen kijkt, ziet meteen de twee gezichten van de eredivisie. Dit voorjaar leek het doek voor het vrouwenteam te vallen vanwege financiële problemen. Tot de gemeenteraad instemde met een lening van anderhalve ton, waarmee het voortbestaan voorlopig is verzekerd.

Het bijspringen door de lokale politiek – schering en inslag in de eredivisie van de mannen – illustreert de opmars van het vrouwenvoetbal. Het is inmiddels belangrijk genoeg om de portemonnee voor te trekken. Tegelijkertijd is het ternauwernood afgewende faillissement exemplarisch voor veel clubs. Dat het Nederlands elftal deze zomer doordrong tot de WK-finale, verandert daar weinig aan.

“Het succes van Oranje is prachtig, maar de eredivisie is gewoon nog niet zo ver,” zegt Patrick Tenthof, manager van VV Alkmaar – een van de acht eredivisieclubs van dit seizoen, dat vrijdagavond officieel begint.

Dat blijkt ook uit een recent persbericht van de club. Daarin legt de net van ADO Den Haag overgekomen verdediger Sabine Kuilenburg uit dat ze op 20-jarige leeftijd stopt met voetbal. Haar studie gaat voor. Kuilenburg is geen uitzondering, al haken de meeste speelsters op iets latere leeftijd af. Tenthof: “Als ze 22, 23 zijn, moeten ze een keuze maken. Op een gegeven moment zeggen hun ouders: nu moet je je eigen broek ­ophouden. Niet voor niets is 19 jaar bij ons de ­gemiddelde leeftijd.”

Met een begroting van rond de twee ton, waarvan het merendeel naar de jeugdopleiding gaat, kan VV Alkmaar niet veel meer bieden dan een onkostenvergoeding.

Kloof

Zelfs bij FC Twente – de huidige kampioen, dit jaar werkend met een begroting van 750.000 ­euro – is dat niet heel anders. “We hebben vooral vrouwen van 19, 20 jaar,” zegt voorzitter Hans Siers. “Wij mikken vooral op jongere speelsters en realiseren ons dat zij weer doorstromen naar buitenland. De meesten volgen een opleiding. Misschien één of twee leven als een soort fullprof, maar de betaling is er niet naar. Bij ons zijn de meiden intern gehuisvest, in vijf huizen.”

Serieuzere salarissen, met een bovengrens van zo’n 50.000 euro, zijn alleen te vinden bij Ajax en PSV. Net als bij de mannen steken de Amsterdammers met een begroting van 1,5 miljoen er met kop en schouders bovenuit. Met zo’n 850.000 euro volgt PSV op ruime afstand.

Ajaxmanager Daphne Koster maakt zich geen zorgen over de kloof met de rest van de eredivisie. “In het buitenland heb je ook voorlopers als Olympique Lyon en Barcelona. Het is aan de rest van de clubs om aan te haken. De tijd is ernaar. Er dient zich een nieuwe doelgroep aan, dat heeft de grote belangstelling voor het WK wel aangetoond. Op Instagram hebben we ruim 82.000 volgers, meer dan menig eredivisieclub bij de mannen.”

De professionaliseringsslag bij de Amsterdammers gaat in stevig tempo. Met de introductie van een cao kan de club langdurige contracten afsluiten. Met vacatures voor een marketeer en een social-mediaredacteur timmert de vrouwentak verder aan de weg.

Scheefgroei

Dat sluit aan bij de ambities van de KNVB. De aanstaande benoeming van een ‘accountmanager Eredivisie Vrouwen’ onderstreept dat het de bond ernst is. Net als vorig jaar krijgen alle eredivisieclubs 50.000 euro, wat voor een groot aantal een voornaam deel van de begroting vormt. Met ingang van dit seizoen koppelt de bond eisen aan het incasseren van dat geld. Die liggen onder meer op het gebied van de kwaliteit van de begeleiders en trainers en de opleiding.

Dat Feyenoord, dat aanvankelijk niets zag in vrouwenvoetbal, vanaf volgend seizoen meedoet met een beloftenteam, stemt ook hoopvol. Twentevoorzitter Siers: “Een club met zo’n ­uitstraling, dat zal effect hebben.”

Toch is er nog missiewerk te verrichten binnen het betaald voetbal. Als clubs al een vrouwelijke tak hebben, dan is de band daarmee vaak kwetsbaar. “Het is nu niet ideaal,” zegt Kees Punt, voorzitter van ADO Den Haag Vrouwen. Toen ADO zeven jaar geleden het vrouwenteam wilde opdoeken, volgde een afsplitsing. “We benaderen nu bij wijze van spreken dezelfde sponsors. Wij hebben iemand voor de website, zij ook. Wij hebben iemand voor de pr, zij ook. Dat is niet efficiënt. We zijn in gesprek over samenwerking.”

Kip-en-eidiscussie

Een ander pijnpunt is het ontbreken van een hoofdsponsor voor de eredivisie. Het is een kip-en-eidiscussie. Vrijwel alle internationals spelen in het buitenland; met weinig toeschouwers per wedstrijd oogt de eredivisie niet erg aantrekkelijk voor grote sponsors. En zonder sponsors kunnen de clubs hun beste speelsters niet behouden.

“Er zal een groot bedrijf moeten instappen,” zegt Paul ten Hag, die de afgelopen twee jaar leiding gaf aan een inmiddels opgedoekte belangenvereniging van vrouwelijke eredivisieteams. “Om tien clubs goed te laten functioneren heb je wel een miljoen euro nodig. Sommigen zeggen zelfs twee miljoen.”

Zo’n injectie kan voorkomen dat de verhoudingen tussen de clubs te scheef groeien. “Ajax, Twente en PSV kunnen niet zonder ons,” zegt Niels Redert. Hij is bestuurslid van Excelsior Barendrecht, met een begroting van minder dan 150.000 euro de financiële hekkensluiter. “Met z’n drieën heb je geen volwaardige competitie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden