PlusAchtergrond

Jong Oranje: hoe een aanvalsmachine op het EK tot stilstand kwam

De EK-droom van Jong Oranje hangt na twee remises aan een zijden draadje. Is dit wel een ‘dreamteam’ of doen systeem, bondscoach en tegenstanders potentiële sterren in Hongarije verbleken? Hoe Jong Oranje van flitsende favoriet een ergerniswekkend elftal werd.

Dani de Wit. Beeld Pro Shots / Paul Meima
Dani de Wit.Beeld Pro Shots / Paul Meima

Wat twee jaar lang helemaal geen thema was, werd zaterdag plots een nationale ergernis toen 700.000 televisiekijkers Jong Oranje wederom de hoge verwachtingen zelden zagen waarmaken. Net als eerder tegen de Roemenen bleken de Nederlandse beloften in een 4-2-2-2-systeem ook niet in staat hun Duitse generatiegenoten kapot te spelen. Sterker nog, Jong Oranje was niet dominant en het creëerde wederom moeizaam kansen. Kop van Jut? Bondscoach Erwin van de Looi. Zijn formatie, opstelling, veldbezetting en wissels; er klopte weinig van, was de breed gedragen mening op sociale media.

Wie keuzes wil begrijpen en objectief beoordelen, moet terug naar het ontstaan van Van de Loois werkwijze. Sinds hij de huidige speelwijze introduceerde, schoot de productie van Jong Oranje door het dak. In de zeven kwalificatieduels die volgden was zijn ploeg – tegen Gibraltar, maar ook tegen Noorwegen – 36 doelpunten verder. In die campagne won Jong Oranje negen duels op rij.

Dani de Wit

Mede door tien treffers van topscorer Dani de Wit meldden Nederlandse beloften zich na acht jaar weer op een eindtoernooi. Daar ligt voor een groot deel ook de verklaring voor het opstellen van de middenvelder, die momenteel reserve is bij zijn club AZ. En wie Myron Boadu een onbekommerde indruk zag maken in de eerste groepswedstrijd tegen de Roemenen, zal ook begrijpen waarom de eerste spits van de Alkmaarders tegen Jong Duitsland juist op de bank zat.

Tussen de laatste kwalificatiewedstrijd en de aftrap van het EK zaten vier maanden en welgeteld twee volledige trainingen. Om de kans op een goede oogst zo groot mogelijk te houden, hield Van de Looi zo veel mogelijk vast aan bekende namen. Dat hij in Boedapest en Székesfehérvár in dezelfde formatie ten strijde trekt, is niet meer dan logisch. Sterker nog, als Van de Looi plots naar een ander plan was geschakeld, had een aantal spelers hem niet meer serieus genomen. “Het zou raar en opportunistisch zijn halverwege het EK alles wat je aan het doen bent overhoop te gooien,” zei hij zondag.

Dat laat onverlet dat Jong Oranje in 180 minuten voetbal in Hongarije nog nauwelijks het stempel van favoriet waarmaakte. De ploeg die eerder kansen aaneenreeg, was veel te voorspelbaar om een Roemeense muurtje te breken en kwam ook tegen de Duitsers niet tot flitsend voetbal. Tekenend is ook dat de twee doelpunten die Jong Oranje maakte tot stand kwamen uit een corner en een gigantische blunder van een doelman.

Opstomende backs

Het verval heeft ook met de opponenten te maken. Het podium weegt niet alleen zwaarder, Roemenië en Duitsland hebben de voorbije maanden overduidelijk gebruikt om een manier te vinden om de Nederlandse talenten te temmen. Bondscoach Adrian Mutu had succes met een kerstboomformatie, terwijl zijn Duitse collega Stefan Kuntz een vijfde speler posteerde in zijn Duitse defensie. Van de Looi zag het aan hun reactie. Beide opponenten voelden zich de morele winnaar na een remise tegen Nederland.

Juist dat moet hij zich aanrekenen, want mag je van een bondscoach van een talentvolle lichting niet verwachten dat hij inventief genoeg is om met omzettingen en wissels alsnog een manier te vinden om wedstrijden naar zijn hand te zetten? Waar is het aandeel van de opstomende backs? Hoeveel verrassende combinaties tussen de vele straatvoetballers die zijn selectie rijk is, heeft Jong Oranje al laten zien? Het heeft er allemaal aan ontbroken in de eerste twee EK-duels.

Teun Koopmeiners

Van de Looi wachtte lang met wisselen en toen verse krachten eenmaal het veld betraden, werd zijn elftal er eerder zwakker dan beter van. Hoe de coach dat zelf ziet? “Vooropgesteld: wij zijn ook niet tevreden met twee punten. We kijken er echt wel kritisch naar. De afstemming is niet altijd goed genoeg. Dat is wel duidelijk. We hadden zeker tegen de Roemenen gehoopt dat het wat flitsender zou lopen.”

Wat ook te denken geeft, is dat sleutelspelers als Teun Koopmeiners en Noa Lang ver verwijderd bleven van hun clubniveau. Van een ‘dreamteam’ is nog bepaald geen sprake. Wie Jong Oranje momenteel ziet worstelen, kan niemand aanwijzen die af lijkt te stevenen op tientallen interlands in het grote Nederlands elftal. En als zulke spelers er al zijn, dan wordt het hoog tijd dat de bondscoach hen van de handvatten voorziet om hun ware aard te kunnen tonen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden