Plus

In een vuistdik voetbalboek schetst sportschrijver Erik Brouwer een geschiedenis van ‘volkssport # 1’

In het vuistdikke Voetbal in Europa schetst sportschrijver Erik Brouwer een geschiedenis van ‘volkssport # 1’. Hij reisde over het continent en groef schitterende, veelal onbekende of onderbelichte, verhalen op. De Schotten waren de Brazilianen van de 19de eeuw.

De West-Duitse spits Gerd Muller, die hier de winnende goal scoort in de WK-finale van 1974, werd begeerd door zowel topclub 1860 München als het opkomende Bayern München. Beeld AFP
De West-Duitse spits Gerd Muller, die hier de winnende goal scoort in de WK-finale van 1974, werd begeerd door zowel topclub 1860 München als het opkomende Bayern München.Beeld AFP

O, was ik maar een jongen van een jaar of veertien, vijftien (meisje is ook goed). Dan kon ik tijdens dit EK op de rustdagen heerlijk wegdromen in een dik boek over voetbal. Een echt boek over voetbal, bedoel ik dan.

In mijn jeugd moest ik het doen met Neerlands Voetbalglorie, het boek van Ir. A. Van Emmenes, met de ondertitel Alle interlands van 1905 tot heden. Toen het verscheen in 1980, was het al een ouderwets boek, vooral vanwege het wollige en oubollige taalgebruik van de ingenieur (wie zet dat nu nog op een boek?). Ik sla het even open en lees op pagina 67: ‘Het ging dus tussen Afrikanen en half-Aziaten, en er waren er bij die zo zwart zagen als schoensmeer.’ Oké… (ik verslond het boek).

Maar nu zou ik mezelf dagen opsluiten in Voetbal in Europa van (sport)schrijver Erik Brouwer (1972), die eerder mooie boeken schreef over Argentijns voetbal en de Giro, om zo de geschiedenis en de grote namen van het Europese voetbal te leren kennen (met een vleugje Messi).

Ontdekkingsreis

Even ter geruststelling: ook voor hem of haar die geen veertien of vijftien meer is, en die al het een en ander weet, is dit boek een ontdekkingsreis. Er staat heel, heel veel in dat ik niet wist – en nog veel en veel meer.

Ik sloeg meteen het hoofdstuk op over Gerd Müller. Ik dacht wel het een en ander te hebben opgestoken over de enige voetballer van wie ik, met terugwerkende kracht, een echte fan werd. Een fractie slechts, zo blijkt. Schitterend verhaal.

Brouwer maakt er zo’n mooi en goed boek van, al had het een betere redactie verdiend, omdat hij niet alleen uit geschreven bronnen of oude beelden put. Hij gaat op reis om zijn onderwerp helemaal te kunnen ontleden. Hij spreekt mensen, bezoekt plekken waar al lang niets meer is te zien, maar die toch meer dan behang zijn, want in dat huis heeft die en die gewoond.

Hij voert de gortdroge dr. Hans Woller op, type ir. A. van Emmenes, die een lezing geeft over Gerd Müller en hij staat in Müllers geboorteplaats Nördlingen voor diens geboortehuis. Hilarisch is het verstoppen van de Bayern Münchendelegatie, die hem probeert te contracteren, als tegelijkertijd ook een afvaardiging van 1860 München – toen groter dan Bayern – in Nördlingen arriveert om hem in te lijven.

Mysterie

En meteen na dit tragische verhaal nóg een tragisch verhaal, over de Poolse Stanislaw Terlecki. Nooit van gehoord, al staat hij wel in mijn voetbalplaatjesboek Argentina 78: ‘Jonge (22) centrumspits van LKS Lodz, die aan het begin lijkt te staan van een veelbelovende interlandcarrière.’ Het liep anders. Zijn plaatje, nr. 191, ontbreekt trouwens in mijn album, wat het mysterie alleen maar vergroot.

Dan liggen de eerste hoofdstukken over het prille begin van het voetbal alweer tientallen bladzijden achter me. Over de fantastische Schotse gebroeders Ross (de Schotten waren de Brazilianen van de 19de eeuw, the Welsh Wizard, William ‘Billy’ Meredith en de tragische dood van Alexander ‘Sandy’ Turnbull, een andere ‘Edwardiaanse legende’. Hij sleet zijn laatste dagen in een verpleeghuis, waar een journalist hem nog eens opzocht. ‘‘Niemand uit het voetbal heeft me de laatste jaren bezocht. Ze komen nooit. Ik wou dat ze wel kwamen.’ Een paar manden later stierf hij.’

Mooie verhalen

Juist in de verhalen om het voetbal heen blinkt Brouwer uit. De mannen zijn niet van leer, maar van vlees en bloed. Het gaat niet over tactiek, maar over de mens. Dan volgen er nog veel meer verhalen, over Guiseppe Meazza, Anatoly Strelsov, Preben Elkjaer Larsen, Johan Cruijff. Allemaal even fraai.

Vorig jaar verscheen Buiten de lijnen, ook al zo’n prachtig leesboek over voetbal, waarin Frank Heinen onbekende voetballers over wie mooie verhalen bestaan, portretteerde.

En nu dus Voetbal in Europa. Zet het op de leeslijst en het lezen zal overwinnen. De mooiste zin van het boek staat in het hoofdstuk over Gerd Müller: ‘Beckenbauer sliep met een pistool onder zijn kussen.’

Erik Brouwer: 'Voetbal in Europa'. Uitgeverij Inside, €22,99. 576 blz. Beeld -
Erik Brouwer: 'Voetbal in Europa'. Uitgeverij Inside, €22,99. 576 blz.Beeld -

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden