Erik ten Hag geeft Luke Shaw aanwijzingen bij de Premier Leaguewedstrijd Manchester United-Manchester City op Old Trafford. United won zaterdag met 2-1.

PlusExclusief

Hoe Ten Hag het monster ManUnited in bedwang kreeg: ‘Bij Erik is er geen but of why, je moet meedoen’

Erik ten Hag geeft Luke Shaw aanwijzingen bij de Premier Leaguewedstrijd Manchester United-Manchester City op Old Trafford. United won zaterdag met 2-1.Beeld Shaun Botterill/Getty Images

Aan de hand van Erik ten Hag (52) is de grootste club van de wereld overeind gekrabbeld. Het magische Manchester United leeft weer. Verslaggever Leon ten Voorde kreeg een zeldzaam inkijkje bij Old Trafford en op het trainingscomplex. ‘Het is onmogelijk om niet van hem onder de indruk te zijn.’

Leon ten Voorde

De nacht is over Manchester gevallen, het regent al uren pijpenstelen als de manager van Manchester United in het donker via een zijingang het stadion verlaat. Erik ten Hag had het al aangekondigd: na elke wedstrijd staan ze daar keurig in de rij te wachten op een krabbel, tientallen vaders en moeders met hun kinderen. Ook in ouderwets Engels hondenweer. Ten Hag stelt ze niet teleur. Voordat hij in het duister van de stad verdwijnt, zet hij zijn handtekening. “Thanks, boss.”

Niet over straat

Zo gaat het altijd en overal waar Manchester United verschijnt, de club die volgens tellingen zo’n 354 miljoen fans heeft in de wereld. “Toen wij aan het begin van de voorbereiding in Australië waren, stonden er 250 mensen 24 uur per dag voor ons hotel,” vertelt Ten Hag.

“In Melbourne konden we niet eens gewoon de straat op. En als ik dat wel deed, had ik meteen honderden mensen achter me aan. Ajax is groot, maar bij Manchester United is alles maal drie. Als je alleen al ziet hoeveel mensen er hier op allerlei afdelingen werken. Het werk is in essentie overal hetzelfde, alleen de moeilijkheidsgraad verschilt. Hoe groter de club, hoe groter de invloeden op het proces.’’

In de binnenstad van Manchester zullen ze hem ook niet snel zien. Hoe die eruitziet? Ten Hag kan het je niet zeggen. Sinds zijn komst in de zomer is hij er nog geen enkele keer geweest. De fotograaf van boulevardkrant The Sun, die in de omgeving is gaan wonen om bekendheden te spotten, heeft een slechte aan hem.

Die grootte, die aantrekkingskracht en spanwijdte merk je, voel je en proef je als je met de trein vanuit de stad richting Old Trafford gaat, het Theatre of Dreams, zoals het machtige onderkomen ook wel wordt genoemd. De aftrap van de wedstrijd tegen Bournemouth is pas over drie uur, maar bij de pub Trafford staan ze in de rij om naar binnen te mogen, omdat het bier er in goede tijden naar overwinningschampagne smaakt. De wedstrijd begint pas over drie uur, maar ze zijn al met duizenden aanwezig rond het stadion.

Ten Hag en Ronaldo

Bij de tientallen kraampjes gaan de zaken ook prima. O, prachtig toeval: één verkoper heeft de sjaals met de hoofden van de manager en de verbannen Cristiano Ronaldo naast elkaar liggen. Ten Hag en de sterspeler botsten eerder dit seizoen stevig met elkaar en dat leidde tot het veelbesproken vertrek van Ronaldo bij de club.

Voor 10 pond heb je de beeltenis van Ten Hag om je nek. “Aan het begin van het seizoen, toen de resultaten zo slecht waren, liepen die sjaals voor geen meter,” zegt de verkoper. “Maar het gaat nu met de week beter.” Een collega iets verderop moet zelfs een nee verkopen. “Ik had tot voor kort een Nederlandse vlag te koop, met het hoofd van Ten Hag erop, maar die is uitverkocht.”

Het blijft bijzonder dat een jongen uit de Reigerstraat in Haaksbergen deze wereldmacht sinds enkele maanden stevig in handen heeft. Manchester United is de club van George Best, Denis Law, Bobby Charlton, Matt Busby, Eric Cantona, Ruud van Nistelrooij, Alex Ferguson en David Beckham. En nu dus ook van Erik ten Hag.

Bijna 75.000 mensen hebben zich op deze doordeweekse avond verzameld voor een wedstrijd tegen een middenmoter. “United is een monster,” zegt een clubvertegenwoordiger in de rust. Onweerstaanbaar mooi als het goed gaat, maar duivels slecht in mindere tijden. Dan roeren al die oud-spelers, die alles hebben gewonnen met de club, zich als analyticus en sta je als manager midden in een storm.

Vergiftigd klimaat

Ook Ten Hag werd gekapitteld na de desastreuze start. Maar de laatste tijd is het beeld compleet veranderd. United won, krabbelde op en langzaam maar zeker werd het vergiftigde klimaat verdreven. De Nederlander ging als eerste de strijd aan met de onaantastbaar gewaande Ronaldo en die battle won hij. Maar nog belangrijker: hij won er het respect van alles en iedereen mee.

“Het is onmogelijk om niet van hem onder de indruk te zijn,” zegt Samuel Luckhurst, clubwatcher van de invloedrijke krant Manchester Evening News. Luckhurst volgt de club al tien jaar op de voet. Een paar dagen voor het duel met Bournemouth is er een ronkend commentaar van zijn hand in de krant verschenen. ‘Er is vaker onterecht optimisme geweest op Old Trafford en we staan nog aan het begin van de periode van Ten Hag, maar alles doet vermoeden dat de club de juiste man heeft gestrikt. Het tijdperk van player power (waarin spelers de dienst uitmaakten, red.) is duidelijk voorbij. De 52-jarige man aan de zijlijn is de belangrijkste figuur bij de club. Fluister het zachtjes, maar Manchester United heeft wellicht de beste trainer in een decennium, die bouwt aan het beste team in een decennium.’’

Wat Van Gaal niet lukte

De zestiger Tony Bugby is het daar helemaal mee eens. Hij heeft sinds 1985 bijna geen thuiswedstrijd meer gemist. “Het is het voor eerst sinds het vertrek van Alex Ferguson in 2013 (hij was 26 jaar lang zeer succesvol als manager bij United, red.) dat er weer iets wordt opgebouwd. Erik ten Hag doet wat Louis van Gaal en José Mourinho niet lukte. Bij Van Gaal was het balbezit heilig, maar viel er nauwelijks iets te genieten. En Mourinho dacht alleen maar aan overleven.”

Manchester United wint die avond rimpelloos met 3-0 van Bournemouth en de vijfde zege op rij wordt gevierd met gezang van de tribunes en bier in de pubs. “Uiteindelijk bepalen de resultaten de stemming, daarvoor verdient Erik de credits,” zegt journalist Luckhurst. “Maar er zijn bij de club ook bepaalde mensen vertrokken, wat heeft geholpen bij het verbeteren van de sfeer. Structureel hebben ze nu betere mensen, die begrijpen hoe belangrijk het is om de deuren te openen en ons te laten zien wat voor werk ze achter de schermen doen. Zo nodigde Erik de pers onlangs uit op het trainingskamp in Spanje voor een sessie van twee uur om gewoon bij te praten. Dat hadden we nog nooit meegemaakt hier.”

Het trainingscomplex

Na de drukte van Old Trafford is het trainingscomplex van Manchester United de volgende ochtend een oase van rust. Dat is ook niet zo gek. Carrington ligt diep verscholen op het platteland buiten de stad en is alleen via een soort van karrenspoor te bereiken. Je moet er geen tegenligger ontmoeten, want dat past niet.

Het is een mirakel hoe de bolides van de spelers, die trouwens meer weg hebben van ruimteschepen, elke dag ongeschonden het terrein op komen. Uiteraard staan hier ook de onvermijdelijke handtekeningenjagers langs de kant van de weg. Verder reiken ze ook niet, want het is bijna makkelijker op een militaire basis met kernkoppen te komen dan op het complex van United. Als je de eerste slagboom bent gepasseerd, volgt er nog een tweede.

Eenmaal binnen is daar het weerzien met Steve McClaren. Steve, de trainer die FC Twente in 2010 kampioen maakte. Uitbundig leidt hij rond over het prachtige complex, dat volgens Ronaldo vooral ouwe meuk was. Zo ver je kunt kijken zie je de geborstelde velden, die worden onderhouden met een nagelschaar, zo lijkt het wel. Alleen de eerste selectie heeft al vier eigen trainingsvelden. Er is geen krachthonk, maar een heuse sporthal en daarnaast ligt nog een zwembad waar je gerust een olympisch kwalificatietoernooi kunt houden.

Rollen omgedraaid

Dat Ten Hag en McClaren in Manchester weer samenwerken voelt goed, zegt de oude leermeester. Alleen zijn de rollen nu omgedraaid. In 2009 was Ten Hag bij FC Twente de assistent die McClaren de weg wees in de eredivisie. In 2023 is Ten Hag de baas, die kan leunen op de tips van zijn ervaren helper, die al eerder werkzaam was bij United.

“Ik was vorig jaar bij de wedstrijd Ajax-PSV, toen Erik na afloop bij een etentje tegen me zei: ‘Ik heb een mooie job voor je’. Ik zou normaal gesproken niet zo snel voor het assistentschap hebben gekozen, maar bij Erik is dat anders. Hij is nog steeds dezelfde persoon en trainer. Ik ben in mijn leven nooit iemand tegengekomen die zo goed een wedstrijd kan lezen en met één tactische ingreep iets kan veranderen. Het grote verschil met toen is dat hij sindsdien titels heeft gewonnen. Van titels winnen word je volwassen, rijper en je krijgt meer zelfvertrouwen en aanzien.”

Einde aan chaos

McClaren is vol lof over de manier waarop Ten Hag de vastgelopen mammoettanker United weer in beweging heeft gekregen. “Erik heeft een einde gemaakt aan de chaos. Het gedrag van spelers is totaal veranderd, de discipline is terug. Hij maakt met iedereen hier op het complex een praatje, geeft iedereen aandacht, maar is wel de boss. Bij Erik is er geen but, why of if. Grijs bestaat niet, het is zwart of wit. Je gaat mee, je gaat rennen en als je niet kunt of wilt, val je af.’’

Als de boss klaar is met allerlei gesprekken, gaat hij naar het trainingsveld waar de reserves van de avond ervoor aan het trainen zijn. “Het is wat te vroeg om te zeggen dat ik de boel op de rit heb,” zegt Ten Hag aldaar. “Maar we zijn wel op de goede weg.”

En wat die aangehaalde discipline betreft: dat moeten we niet overdrijven, vindt Ten Hag. “Ik heb helemaal niet zoveel regels en ben ook niet van de boetes. Maar ik moest de mentaliteit veranderen en mijn tanden laten zien, anders wijk ik van mijn visie en aanpak af. Kijk mijn teams maar na: overal waar ik heb getraind, hadden die teams een winnaarsmentaliteit. Goed is niet goed genoeg, het moet elke dag beter. Zeker bij United, waar gemiddeld niet bestaat.”

Hoe groot die competitie is, werd zaterdag weer eens duidelijk bij Manchester United-Manchester City (2-1). Toen Ten Hag bij Bayern München zat, werkte hij in de schaduw van Pep Guardiola. Nu zijn ze elkaars tegenstrevers, op hetzelfde podium, in dezelfde stad. In de kranten gaat het al dagen over die ene vraag: kan United serieus meedoen om de titel? Een paar maanden geleden durfde geen zinnig mens zich dat af te vragen. Na de zege op City is die vraag plots niet zo vreemd meer, schreven Engelse media zaterdagavond.

Beroemd door de Busby Babes

Manchester United dankt z’n magische status voor een groot deel aan het verhaal van de ‘Busby Babes’. Manager Matt Busby was in de jaren 50 heel succesvol met een jonge ploeg, waarmee hij twee keer op rij kampioen werd. Op de terugreis van de Europacupwedstrijd op 6 februari in 1958 tegen Rode Ster Belgrado werd een tussenstop gemaakt in München, waarna het opstijgen tot twee keer toe moest worden onderbroken.

Bij de derde keer ging het mis. Het vliegtuig raakte van de startbaan, waarna het een boom, een gebouw en een houten schuur met daarin een vrachtwagen raakte. Van de 43 inzittenden waren er 21 op slag dood. Onder de doden waren acht voetballers. Twee van de overlevenden bezweken een paar weken later alsnog. Eén van hen was het grote talent Duncan Edwards. Op Old Trafford hangt nog altijd een klok die stilstaat op het moment van de crash: 15.04 uur.

Manchester United is met twintig kampioenschappen de succesvolste club van Engeland. De club won drie keer de Europacup I/Champions League, eenmaal de wereldbeker en twaalf keer de FA-Cup. De laatste landtitel werd in 2013 gehaald.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden