PlusAchtergrond

Hoe Memphis Depay onmisbaar werd voor Oranje

De doelpunten en assists van Memphis Depay zijn onmisbaar voor Oranje.  Beeld Getty Images
De doelpunten en assists van Memphis Depay zijn onmisbaar voor Oranje.Beeld Getty Images

Memphis Depay (27) kwam bijna acht jaar geleden binnen bij Oranje als een ongepolijste, onbegrepen puber. Hij moest scepsis en cynisme overwinnen, maar inmiddels is hij dé blikvanger van het Nederlands elftal.

De oefenwedstrijd tegen Georgië was 55 minuten oud, toen Memphis Depay collega-spits Wout Weghorst met twee handen naar de tribune duwde, richting de juichende fans, na diens eerste doelpunt ooit in Oranje. “Pak je moment,” zei Depay. “Ze juichen voor jou.”

Wie hem alleen van een afstandje kent, zal het misschien nog steeds verbazen: Depay als de leider van dit Oranje, de reserve-aanvoerder, de grote roerganger. Maar zowel Ronald Koeman als Frank de Boer herkende juist in hem een speler die mensen bindt. Een teamspeler en een voorbeeld voor anderen.

“Als je ziet hoe we met elkaar omgaan, dan zie je dat we echt een team zijn,” zei Depay deze week op een persconferentie in Zeist. De vraag was eigenlijk specifiek over hém gegaan: over zijn voortreffelijke statistieken in Oranje, met 13 goals en 14 assists in de laatste 20 wedstrijden.

Maar zonder in gekunstelde beleefdheden te vervallen, begon hij meteen te vertellen over de eendracht bij Oranje. Op zijn eigen manier: niet in majestueuze volzinnen, maar in zijn eigen mix van licht vertraagd Nederlands en blits Engels. “Ik heb altijd veel verantwoordelijkheid gevoeld bij het Nederlands elftal. Nu ik 27 ben, een van de oudere spelers, voel ik dat alleen nog maar meer.”

Op en top loyaal

Dat is niet per se nieuw. Memphis wordt vaak beschouwd als een pure individualist, altijd op zoek naar eigen succes, maar trainers en ploeggenoten zien dat doorgaans niet zo. Zij zien in hem een aanvaller die gedijt bij vrijheid, bij voetballen op intuïtie, maar ook een jongen die op en top loyaal is aan zijn elftal.

Memorabel in dat opzicht: de manier waarop Memphis eind 2019 in de bres sprong voor ploeggenoot Marcelo bij Olympique Lyon. Een Franse supporter liep na de Champions Leaguewedstrijd tegen RB Leipzig het veld op met een spandoek, gericht tegen de Braziliaanse verdediger. Memphis stormde op de man af, rukte het doek uit zijn handen en wees de harde kern van Lyon terecht in woord en gebaar. ‘Jij bent een ware leider,’ reageerden de Ultras in een open brief op de ruzie. ‘Jouw vechtersmentaliteit is een voorbeeld voor velen.’

En dat terwijl Memphis Depay vrij lang gold als het zorgenkind van het Nederlandse voetbal, als een in zichzelf gekeerde zonderling, een wat ongrijpbare einzelgänger. Het WK van 2014 was onder Louis van Gaal nog een vlammende entree geweest, als onbevangen invaller, beslissend tegen Australië en Chili.

Maar kort daarna kreeg Memphis al snel de status van een onbegrepen talent. Een jongen die zowel binnen als buiten het Nederlands elftal voortdurend frictie opriep. Zijn extravagante levensstijl, zijn zelfzuchtige manier van spelen, zijn grillige karakter: Memphis was allesbehalve een knuffelvoetballer.

Botsing met oude vedette

Ook in de boezem van Oranje niet. Eind 2015 botste hij nog met Robin van Persie, kort voor een interland tegen Kazachstan, tijdens een training op Het Kasteel van Sparta. Het jonge talent en de oude vedette: ze stonden tierend tegenover elkaar. “Denk je dat je een grote jongen bent?” zei Van Persie. Memphis reageerde: “Spelen grote jongens bij Fenerbahçe dan?”

Van Persie zou daarna niet meer worden geselecteerd door bondscoach Danny Blind, maar ook de kritiek op Memphis was scherp. Zijn mislukte transfer naar Manchester United werkte zichtbaar door in zijn prestaties bij Oranje. Hij slaagde er zelden in om het zwalkende Nederlands elftal tussen grofweg 2015 en 2017 echt bij de hand te nemen.

Er was ook nog ‘de hoed’. Memphis had het gewaagd met een modieuze hoed te arriveren bij Oranje, toen nog bij hotel Huis ter Duin in Noordwijk. Die hoed werd voor sommigen een symbool: van een jonge voetballer die uiterlijk vertoon belangrijker vond dan presteren. Analytici en fans duikelden over elkaar heen om de kwestie te duiden.

Het is nu bijna niet voor te stellen. Memphis Depay is nog steeds gek van mode, geregeld laat hij zich zien in allerlei bonte outfits, maar het is allang geen groot item meer. Tijden zijn veranderd: een jongere generatie is volledig vergroeid met uiterlijk vertoon op sociale media.

Tegelijkertijd is de aanvaller zelf veel meer in balans dan voorheen. Stilaan kreeg Memphis zijn prioriteiten op orde. Met hulp van zijn geloof en door een vaste groep van vertrouwelingen om zich heen te verzamelen. “Als voetballer en als mens ben ik gegroeid,” zegt hij er zelf over. “Niet alleen de buitenkant telt.”

Altijd een verhaal

Een gesprek met Memphis vraagt enige oefening. Hij denkt na over wat hij zeggen wil, oogt behoedzaam, zijn ogen zwenken geregeld de andere kant op. Maar eenmaal op gang heeft de voetballer altijd een verhaal. In zijn biografie Heart of a Lion vertelde hij uitgebreid over de worstelingen tijdens zijn lastige jeugd. Het leverde hem begrip en krediet op. “Ik wil jonge mensen inspireren met mijn verhaal,” zegt Memphis. “Zelfs als je het even niet meer ziet zitten, is er een uitweg. Ik hoop dat jonge mensen daar hoop uit putten.”

Zijn prestaties deden de rest. Ronald Koeman legde de hiërarchie bij Oranje in handen van de nieuwe generatie, begin 2018. Memphis nam die verantwoordelijkheid. Virgil van Dijk werd de absolute leider van het elftal, Georginio Wijnaldum de sociale verbinder, maar zeker ook Memphis liep – vaak letterlijk – voorop.

Zijn inbreng in het elftal valt niet te missen. Haal zijn doelpunten, assists en bevliegingen weg en je houdt een ronduit modaal Oranje over. Er gaat nog genoeg mis, dat wel, Memphis neemt voortdurend risico’s in zijn spel. In zijn tweede interland onder Frank de Boer, tegen Spanje (1-1), speelde de aanvaller een dramatische, haast wereldvreemde wedstrijd.

Uitzonderingen

Maar in breder perspectief zijn het uitzonderingen. Het grote publiek is bovendien gewend geraakt aan de schijnbare tegenstellingen in zijn karakter. De jeugd vindt het prachtig. Excentriek en toch ingetogen. Individualist en teamplayer. Een tikje kwetsbaar, maar ook onbevreesd en zelfbewust. Een glamourjongen aan de ene kant, maar ook een voetballer met een waanzinnig arbeidsethos.

‘Dreamchaser,’ staat er al jaren op zijn borst getatoeëerd. Dromenjager. Zijn eerste EK moet een van die grote dromen worden. “Bij een toernooi als dit gaat het niet alleen om het nu,” zegt Memphis. “Het is groter dan dat. Het zijn herinneringen die je voor altijd met je meeneemt.”

Druk lijkt hij niet te kennen. Zijn teleurstellende periode in Manchester maakte hem even tot een twijfelaar, maar mentaal werd hij juist sterker. Het resulteerde mede in zijn karakteristieke juichgebaar, met twee vingers in de oren. Geen vertoon van ‘schijt aan iedereen’, verklaarde hij zelf. “Het laat zien dat ik me af kan sluiten, dat de buitenwereld geen invloed meer op me heeft.” Meteen na de vingers in zijn oren kijkt hij steevast naar de hemel. “Omdat ik Jezus wil bedanken voor de kracht die hij me geeft.”

Zijn prominente rol bij Oranje is nooit een last, zegt Memphis nu, ook niet aan de vooravond van het eerste eindtoernooi in zeven jaar. “Druk voel ik eigenlijk nooit als ik voor Oranje speel. Ik zie het altijd als een kans, als een uitdaging. Tegen de andere jongens zeg ik dat ook vaak. Geniet van wat je meemaakt. Geniet van elk moment. Het kan morgen voorbij zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden