PlusDa’s Logisch

Hier liggen vanavond de kansen voor Ajax tegen Benfica

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke week ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor de return tegen Benfica. Een analyse aan de hand van het eerste duel.

Sam Planting
Antony duelleert met Nuñez om de bal. Beeld AFP
Antony duelleert met Nuñez om de bal.Beeld AFP

Dinsdag wordt bepaald of Ajax een écht geslaagd seizoen kan draaien dit jaar: een plek bij de beste acht van de Champions League staat op het spel. Het terugkijken van het duel met Benfica (2-2) in Lissabon levert vier tactische conclusies op.

Blijf drukzetten

Statistisch gezien zet geen ploeg op het hoogste Europese toneel beter collectief druk dan Ajax. De ploeg van Erik ten Hag leidt de Champions League dit seizoen in vrijwel elke metriek die drukzetten goed meet. De onvolprezen voetbalcijferaar Bart Frouws van Opta Sports zette de cijfers tijdens Benfica-Ajax nog eens duidelijk op een rijtje.

In Lissabon was de eerste Ajaxtreffer een direct gevolg van de gewaagde, collectieve pressing. Sébastien Haller dwong met doorlopen op keeper Odysseas Vlachodimos een gehaaste crosspass richting de linkerflank af, omdat Antony de makkelijke breedtepass naar links op Jan Vertonghen eruit haalde. Op de door Antony verlaten flank deed Noussair Mazraoui aan perfect ‘doordekken’, door precies op het juiste moment vooruit te stappen op de open gelaten linksback Grimaldo. Uit de tegenaanval die volgde uit Mazraoui’s balverovering schoot Dusan Tadic de 0-1 binnen.

Gewaagd drukzetten staat aan de basis van de 0-1 in Lissabon. Beeld Screenshot Ziggo Sport
Gewaagd drukzetten staat aan de basis van de 0-1 in Lissabon.Beeld Screenshot Ziggo Sport

Benfica heeft in drie weken tijd niet opeens andere spelers gekregen. Met veterane centrumverdedigers Nicolás Otamendi en Vertonghen en controleur Julian Weigl zijn de grootverdieners in de selectie nog altijd spelers die gedijen bij een ‘verzorgde’ opbouw, met korte passes over de grond. De Portugese formatie zal dus te pressen zijn, omdat het zich simpelweg niet meteen wil neerleggen bij lange uithalen naar voren op de spitsen.

Ajax lijkt dus ook in de return beloond te kunnen worden voor risicovol, fel drukzetten naar voren.

Verzorg diepgang

Ook in defensief opzicht heeft Benfica nog altijd dezelfde kwetsbaarheden. Met een centraal duo van gemiddeld ruim 34 jaar oud, heeft de laatste linie van de ploeg uit Lissabon moeite met het opvangen van dieptesprints.

Aanvoerder Tadic gaf in het eerste duel regelmatig het goede voorbeeld. Tijdens langduriger lopende aanvallen zocht hij regelmaat de ruimte naast of tussen het centrale verdedigingsduo op.

null Beeld

Terwijl hij ook vanuit de lange bal op Haller bewust was van Benfica’s moeizame reacties op dieptesprints.

null Beeld

Met de technische kwaliteiten van buitenspelers Tadic en Antony is het soms aanlokkelijk voor Ajax om ze met regelmaat ‘in’ de bal te laten komen. Dat een ploeg zijn beste individualisten zo vaak mogelijk aan de bal wil krijgen, is immers een logische gedachtegang. Toch lijkt Benfica het kwetsbaarst op momenten dat de Amsterdamse buitenspelers zich in dienst van anderen opstellen en de diepte zoeken zonder bal.

Iets voorzichtiger qua restverdeding

Hoewel doelman Remko Pasveer zeker niet vrijuit ging bij de tweede goal van Benfica, zal Ten Hag na afloop vooral boos zijn geweest over de spelsituatie die voorafging aan de Portugese counter.

Kijk naar onderstaand beeld. Toen Tadic de bal verspeelde, stonden er – bij een 1-2 voorsprong in het Europees uitduel, diep in de tweede helft – liefst zes (!) Ajacieden vóór de bal opgesteld.

Ajax neemt veel te veel risico in balbezit, voorafgaand aan de 2-2 van Benfica. Beeld Screenshot Ziggo Sport
Ajax neemt veel te veel risico in balbezit, voorafgaand aan de 2-2 van Benfica.Beeld Screenshot Ziggo Sport

Zelfs voor een ploeg die het moet hebben van collectieve aanvalsdrang zoals Ajax, was dit staaltje ‘restverdediging’ – dat wat een ploeg in balbezit qua positionering doet om een eventuele counter van de tegenstander op te vangen – toch wel uit de categorie ‘onvergeeflijk’.

Doordat, incluis Tadic, zeven van de tien veldspelers bij Ajax voor de bal stonden toen Benfica aan een tegenaanval begon, begaven Timber, Martínez en Álvarez zich plots in een ondertalsituatie van drie tegen vier toen de pijlsnelle Rafa de tragere Blind van zich afschudde.

null Beeld

Blind kreeg na de wedstrijd veelal de schuld voor de verloren sprint tegen Rafa. Niet geheel eerlijk, aangezien elke Ajacied op het veld weet dat het gebrek aan snelheid van de linksback collectief gecompenseerd moet worden. Dat Blind zich op de counter plots in een kale één-op-één-situatie met snelheidsspecialist Rafa begaf, was een direct gevolg van te veel aanvalsdrift in balbezit.

In aanloop naar de return zal Ten Hag daarom ongetwijfeld hameren op het belang van een goede restverdediging. Benfica is met Rafa en spits Darwin Nuñez op zijn best wanneer het vanuit de snelle omschakeling speelt. Ajax moet dus te allen tijde afdoende mensen achter de bal houden om in elk geval niet onderbemand te staan tegen zo’n gepatenteerde Benficacounter.

Plan B in de opbouw sneller van stal halen

Pieter Zwart van Voetbal International kwam na afloop met een statistiek die het gehele verhaal van Benfica-Ajax vertelde. Op basis van ‘Expected Goals’ valt te concluderen dat Benfica in het kwartier tussen de 60ste en 75ste minuut zo’n driekwart van al hun doelgevaar in de wedstrijd creëerde.

De tijdelijke dominantie van Benfica was het gevolg van een wissel waarop Ajax aanvankelijk geen antwoord wist. In de 62ste minuut bracht de thuisploeg met Roman Yaremchuk een pure spits in, in plaats van linksbuiten Everton. Schaduwspits Gonćalo Ramos ging hierna op links spelen, waardoor Benfica plots met vier echte aanvallers speelde.

Waar de defensie van Ajax zich vervolgens op de counter een paar keer onderbemand zag (zoals bij de 2-2 hierboven) tegen de vier aanvallers van Benfica, had het vooral in de spelopbouw grote moeite om met de Portugese omzetting om te gaan.

null Beeld

Doordat rechtsbuiten Rafa vanaf dat moment telkens doorliep op Martínez tijdens de Amsterdamse opbouw, had Ajax tegenover drie centraal pressende aanvallers weinig opties om door het midden tot soepele passes te komen. Het gevolg is dat Pasveer zich een paar keer tot lange ballen genoodzaakt zag, waardoor de rust nog verder uit het spel van Ajax verdween.

Ten Hag hervond na de 2-2 van Yaremchuk de stabiliteit voor zijn ploeg, door zelf een dubbele wissel toe te passen. Met Tagliafico bracht hij een snellere linksback dan Blind in het veld, terwijl Klaassen meehielp met een oplossing in de spelopbouw. Álvarez liet zich namelijk na de wissel in een veel eerder stadium van de opbouw al uitzakken tussen de twee centrumverdedigers, waarna Klaassen telkens in de door de Mexicaan opengelaten zone opdook als eerste centrale aanspeelpunt.

null Beeld

Na deze omzetting kreeg Benfica niet meer de druk erop zoals dat lukte in het stormachtige kwartier waarin de 2-2 viel.

Als de Portugezen gaandeweg het duel in Amsterdam weer tot dit directe spel met vier echte aanvallers overgaan, heeft Ajax dus een oplossing in de achterzak om eerder uit te spelen dan tijdens de eerste wedstrijd.

Luister onze Ajaxpodcast Branie:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden