PlusAchtergrond

Het leverde goud op voor Sharon van Rouwendaal. Was dat het waard?

Over olympisch zwemkampioen Sharon van Rouwendaal verscheen een boek dat vragen oproept over de menselijke grenzen in topsport.

Sharon van Rouwendaal met haar gouden medaille tijdens de Olympische Spelen van Rio.Beeld ANP

Helemaal normaal zijn ze nooit, topsporters. Sharon van Rouwendaal had bijvoorbeeld jarenlang een eend als beste vriend. De volwassen topzwemster sleept ook knuffelbeesten over de hele wereld mee, om ze in een bepaalde positie op haar bed te posteren. Uit bijgeloof. Tijdens de Spelen in Rio de Janeiro in 2016 ging dat niet goed, maar zwom ze toch naar goud op de tien kilometer.

Het is te lezen in het onlangs verschenen boek Bruut, waarin ze haar levensverhaal vertelt. Wat Van Rouwendaal nog veel meer doet afwijken van normale mensen zijn de extreme opofferingen waartoe ze bereid was en is. Haar levenswijze en trainingen spartaans noemen zou eufemistisch zijn. In dit opzicht is het boek bepaald geen promotie voor het bedrijven van topsport. Het laat zien hoe ver iemand kan gaan om een doel te bereiken.

Seksueel misbruik

Ze ging al op haar dertiende een tijd uit huis, om in te trekken bij een Franse zwemtrainer. Die trainer lag als 41-jarige in bed met een andere pupil in huis, een meisje van zeventien. Hij pleegde daarmee niet alleen ontucht met een minderjarige, hij maakte ook ernstig misbruik van zijn machtspositie.

Voor dit soort seksuele intimidatie en misbruik in de topsport is terecht veel aandacht gekomen. Deze trainer is veroordeeld tot een zware straf, maar Van Rouwendaal oordeelt vooral kritisch over het slachtoffer. Met haar (ex-)trainer bleef ze contact houden, ook toen hij in de gevangenis zat. Waarom?

Later koos Van Rouwendaal voor de even markante als beruchte trainer Philippe Lucas in Narbonne. Een bruut inderdaad, met een meedogenloze aanpak die ver afstaat van de op kwaliteit gerichte Nederlandse school.

Bij Lucas gaat het om keihard trainen en eindeloos kilometers maken. Met tien trainingen per week, vijf uur op een dag baantjes trekken. Van Rouwendaal moest er dwars door pijngrenzen, blessures en vernederingen heen zwemmen. Opnieuw de vraag: waarom, Sharon?

Bullebak

Zeker, het leverde uiteindelijk goud op. Heeft dat het allemaal waard gemaakt? Waarom wil een jonge vrouw jarenlang wonen op een piepklein kamertje in een Franse slaapstad, om elke ochtend heel vroeg soms in de vrieskou buiten te moeten trainen, daarna koud te douchen, om afgebeuld en regelmatig afgeblaft te worden door de trainer, een bullebak die over de rug van zijn topzwemmers met zijn mediagenieke voorkomen goed zijn zakken vult via televisie en reclames?

Hoe kun je zo eendimensionaal leven? Zit er een minderwaardigheidscomplex in haar? Zwemmen als een vlucht voor zichzelf, of een vlucht juist voor anderen, omdat ze als jong meisje zo weinig aansluiting vond bij andere kinderen en in de sport iets zocht én vond waarmee ze de wereld iets kon bewijzen?

Mensen als de ogenschijnlijk doodgewone Van Rouwendaal maken topsport fascinerend. Bruut, geschreven door journalist Natasja Weber, roept veel vragen op, over de drijfveren van een jonge vrouw, maar ook over de grenzen van topsport en de relatieve waarde van een medaille.

Van Rouwendaal zegt erkenning en waardering voor haar prestaties in Nederland te missen. Dat is blijkbaar haar lot, om het hoogste te bereiken in een sport die de grote massa en sponsors niet echt aanspreekt.

Natasja Weber, Sharon van Rouwendaal. Bruut, Edicola Uitgeverij, €21,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden