Plus Interview

Herman van der Zandt de nieuwe Mart? 'Ik dacht het niet'

Herman van der Zandt (41) vouwde als jongetje zijn fietsstuur om tot ossenkopstuur en klokte zijn rondjes om het huizenblok. De 'wielergek' verslaat deze zomer de Tour de France. "Dat gevoel erbij te mogen zijn!"

Herman van der Zandt Beeld ANP

Lange tijd was de Wikipediapagina van presentator Herman van der Zandt een biografie barstensvol fouten. Hij zou de School voor de Journalistiek hebben gevolgd (nooit op gezeten), er werd te vroeg gemeld dat hij was getrouwd (moest zijn samenwonend) en dat hij twee dochters (correctie: zoon en dochter) had. Die fouten zijn eruit, maar niet dankzij Van der Zandt. Die is verre van scheutig met mede­delingen over zijn privéleven.

"Mensen kennen mij door mijn werk en ik snap dat interviews daarover soms noodzakelijk zijn. Af en toe zeg ik wat over mijn bestaan buiten de NOS, daar lig ik niet als een brullende leeuw voor. Maar ik roep niet: kom binnen, kijk hoe ik leef."

Voor de gelegenheid - hij doet deze sportzomer verslag van de Tour de France - praat hij ons bij. Hij is inmiddels getrouwd, met Jozephine Trehy, radioverslaggever bij de NOS, en heeft, zoals gezegd, twee kinderen. "Een dochter van acht, Liz, en een zoon van zes, Kees. Met z'n allen wonen we gezellig in een huisje in Utrecht."

De kinderen, vindt hij, moeten vooral 'zonder alle sores van pa' hun gang kunnen gaan. "Ze groeien op met een bekende vader en vinden het inmiddels normaal dat ik af en toe word aangesproken en op de foto moet. Ze zien het gebeuren, maar zijn er geen onderdeel van."

Wielergek
Herman van der Zandt is deze middag in zijn element. De 'wielergek' die hij is mag volop over zijn diepgewortelde passie praten, tussen de andere NOS sportkopstukken Henry Schut en Dione de Graaff.

Als 'Herman de Schermman' gaf hij verkiezingsavonden een prettige lichtvoetigheid mee, met zijn soepele swipe op het touchscreen. En Van der Zandt bracht een vleug humor tussen alle ernst van opkomstpercentages en staafgrafieken.''50Plus, ja dat is Henkie weer' en 'De Piratenpartij, ja, wat wil je op Urk'.

"Ik had nooit vermoed dat mijn presentatie zo zou inslaan. Al maanden voor de verkiezing hunkerden mensen naar 'de schermman.' Dat was de reden ermee te stoppen. Ik wilde niet dat het aan me ging kleven."

"Ik hoop dat mensen als ze mij op tv zien beseffen dat ik ook zo bén. Ontspannen, flegmatiek, ja. Ik had het er met Twan Huys over. Tv vergroot uit, maar tegelijk liegt beeld niet. Mensen zien het als je jezelf niet bent."

Erbij zijn
Voor Van der Zandt staat deze zomer onder meer de verslaggeving rond de Tour de France op het programma. Hij staat te popelen.

"Dat gevoel erbij te mogen zijn voert me terug naar mijn jeugd. Naar zomers die voor een puber vervelend lang duren. Je moeder die de kamer schoonmaakt en alle meubels aan de kant heeft gezet. Behalve de bank waar jij op ligt, de benen lekker lui omhoog. De dag is helemaal leeg en de televisie staat aan: Tour de France. De ochtenddoorkomst op de Tourmalet. Een mystieke berg, ver weg. Wielerromantiek op z'n mooist."

"Die fascinatie begon vroeger op straat, als je het stuur van je fiets omvouwde tot ossenkopstuur. En je met vriendjes, stopwatch bij de hand, rondjes om het blok fietste. Om de hoek werd de Ronde van het Spinveld gereden. Met Jan Raas, Zoetemelk en De Kneet. Je kon met hen op de foto, was een handdruk van ze vandaan."

Radio
Van der Zandt werd geboren in Breda, in de wijk Boeimeer. "Hollandse rijtjeshuizen met rode dakpannen, overal speeltuintjes en brandgangetjes. In bomen klimmen, appels jatten. Alle ingrediënten voor een heerlijke jeugd."

De eerste schreden op het mediapad zette hij met zijn broer Casper. "We hadden we een radioprogramma bij de ziekenomroep. Ik zal dertien zijn geweest, Casper vijftien. We zaten in de kelder van een verpleeghuis en we heetten Zwamneus & Co., onze dj-namen. Ik geef toe, dat kon beter."

"Echte radiofanaten waren we: pielen met cassettebandjes, mixtapejes maken. Altijd luisteren naar Hilversum 3 met Curry en Van Inkel op vrijdag. Fantastisch, die twee gasten deden alles anders dan de rest. Probeerden wij ook op onze tienerkneuterige manier."

"Wij draaiden veel te heftige platen, maakten grappen die niet waren afgestemd op mensen die net geopereerd waren. In elk geval hadden wij enorme lol. Wij waren bovenal onze eigen luisteraars."

Op school, vertelt hij, ging het soepel. Hij zat aanvankelijk op het gymnasium, maar had geen zin in de extra moeite voor Grieks en Latijn. "Ik viel in de categorie studiebol, maar wilde ook een stoere gozer zijn. Lastige spagaat, hoor. Je ging met de ene groep de strijd aan voor het hoogste cijfer, met de andere groep deed je wie het langst relaxed bleef in spannende situaties. Hoe cool je kunt zijn tijdens het stappen."

Geschiedenis
Als jongen werd hij gegrepen door geschiedenis. "Mijn vader had in de kast zo'n Readers Digest-uitgave over de Tweede Wereldoorlog. De veldtochten van maarschalk Rommel in Afrika, die verslond ik."

Toch ging Van der Zandt geen geschiedenis studeren. "Mijn idee was dat je dan docent zou worden. Als je net van school komt, is het niet je eerste gedachte om weer terug te gaan." Hij koos voor fysische geografie in Utrecht, de opleiding die natuurkundige processen van het landschap bestudeert.

"Waarom loopt de Rijn zoals hij loopt. Ik had er niks mee, bleek snel. Voor het eerst wist ik: ik kan iets niet. Dat was wel een realitycheck. Ik had het gevoel dat ik de wereld aankon, nog steeds trouwens, maar moest toen concluderen dat ik er een zootje van had gemaakt. Fysische geografie duurde nog geen jaar. Ik had niet eens voldoen­de studiepunten om mee te gaan op veldwerk, het afsluitende vak dat jaar."

Herman van der Zandt met Mart Smeets Beeld ANP

Zijn overstap naar geschiedenis was, zegt hij, een schot in de roos. Bovendien stimuleerde historie van der Zandts interesse in de wereld om hem heen en zijn latere hartstocht er verslag van te doen.

Reagan en Thatcher
"Ik groeide op met Reagan en Thatcher, en met de grafieken in de kranten dat wij in West-Europa zo veel SS-20 raketten hadden staan en zij in het Oosten zo veel. Het Jeugdjournaal legde me uit dat er gif in de grond in Lekkerkerk zat. Er was aids. En er was almaar honger in Ethiopië."

"De grote drama's waren de ontploffing van de Space Shuttle in 1986 en vijf jaar later de dood van Freddie Mercury. Daar was ik kapot van - ik vond Queen een geweldige band. Ik weet nog dat ik helemaal stuk op de bank zat."

Hij schreef zich in op een stageacademie en werd uitgenodigd om een internetsite voor een tuinprogramma op te zetten. "Bij de Tros, geloof ik. Als ik destijds ergens geen zin in had, deed ik het niet. 'Jongens,' zei ik, 'ik heb geen groene vingers.'

Brandend lichtje
Toen een stagiair afviel bij het Radio 1 Journaal werd hij benaderd. "De stagiaires waren daar al een week volop bezig toen meneer om de hoek kwam kijken. Ik was gewoon nog een weekje op vakantie gegaan." Als het even kon, meldde Van der Zandt zich in de regiekamer om door het glas naar presentatoren als Clairy Polak en Pieter Jan Hagens te staren.

"Die spanning voor een live-uitzending, het teamwerk van de redactie dat jij afmaakt, het lichtje dat brandt... dat wilde ik."

"Ik gaf mezelf een halfjaar om op zender te komen en verbaas me er nog altijd over dat ik dat zo met mezelf afsprak. Ik stel nooit duidelijke doelen. Heb nooit het idee: daar hangt de grote prijs of op die stoel wil ik belanden."

Het is de bedoeling dat Herman van der Zandt deze sportzomer Mart Smeets doet vergeten. De oudgediende zelf noemde Van der Zandt als een van zijn opvolgers. "Ik de nieuwe Mart? Ik dacht het niet. Ik voel me vereerd dat hij mij noemde, maar hij is zo'n unieke figuur. En tegelijk: wat moet en kan ik ermee? Hoewel... ik ben inmiddels wel Noorse truien aan het passen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden