Plus

Herinneringen aan Cruijff in Barcelona: 'Ik kan het nog steeds niet bevatten'

Barcelona, voetbal en lekker eten. Om Johan Cruijff te herdenken halen zijn Catalaanse vrienden, onder wie kok Fermí Puig en oud-Barça-voorzitter Joan Laporta, mooie herinneringen op.

Xavier Torres, David Torras en Joan Laporta (vlnr) bewonderen hun vriend in het Barça-zaaltjeBeeld Edwin Winkels

Ze zitten nog geen kwartier aan tafel, de eerste cava is net ingeschonken, als Joan Laporta met het servet zijn ogen droogt. "Sorry, jongens." Hij huilt niet voor het eerst dit jaar. De vroegere voorzitter van FC Barcelona, advocaat en intieme vriend van Johan Cruijff is een emotionele man. "Ik kan het nog steeds niet bevatten. We praten over Johan, maar hij is er niet bij."

"Zijn dood heeft me meer geraakt dan die van anderen die ik ben verloren," zegt David Torras, journalist, huisvriend en al bijna dertig jaar volger van FC Barcelona.

"Natuurlijk hield ik meer van mijn grootouders, bijvoorbeeld, maar dit is anders. Een maand voor zijn dood belde ik hem op. 'Ga je mee een stukje wandelen?' Hij was sterk, vrolijk. Gebruind van zijn jaarlijkse reis met Danny naar Mauritius."

Da's dus geluk
Na wat hapjes, ansjovis en Spaanse ham, komen de voorgerechten. Gebakken aardappels met butifarra negra, een Catalaanse worst.
Xavier Torres, journalist van de Catalaanse zender TV-3, wist Cruijff ooit als bondscoach te strikken, voor het symbolische Catalaanse elftal, vertelt hoe ook Johan zelf de dood niet zag komen.

"Hij merkte dat hij niet meer op zijn hakken kon lopen. Wie probeert er nou op zijn hakken te lopen, dacht ik... Johan ging naar het ziekenhuis, om de hoek. Bleek hij uitzaaiingen in het hoofd te hebben.

'Had ik geen last van mijn hakken gehad, dan hadden ze dat niet ontdekt,' zei Johan. 'Da's dus geluk.' Terwijl ik dacht: Johan, een metastase in de hersens, dat is een doodvonnis. Maar zo redeneerde hij niet."

Elk jaar, vlak voor kerst, zaten de beste vrienden in huize Cruijff in Barcelona aan het diner. Danny zorgde ervoor, meestal via een bevriende kok als Fermí Puig. "Ongetwijfeld bereidde ik ook wel eens iets wat Johan niet lekker vond, maar hij was echt een kind van na de oorlog, hè? Hij liet nooit iets op zijn bord achter."

Barça-museum
Het is de opmaat naar vrolijker herinneringen. Dat was ook de afspraak: praten over Cruijff alsof hij er nog is. Dat is hij in het restaurant van Fermí zeker. Een zaaltje achterin voor maximaal twaalf eters is een klein Barça-museum, met foto's en krantenknipsels. Aan één wand enkele foto's van Cruijff. Precies ervoor, op de grond, een biechtstoel. Laporta knielt, vouwt zijn handen, sluit zijn ogen; hij kan weer lachen.

"Johan had het vaak over Rinus Michels, die man bewonderde hij als geen ander. Over hoe Michels op de begrafenis van zijn eigen vrouw stond te zingen. En hoe Michels later zelf het moment van zijn eigen dood koos. Euthanasie... Hier is het verboden."

Het hoofdgerecht van Fermí Puig. Rijst met kreeft, en inktvis in gekonfijte ui.

Cor Coster, nóg zo'n vaderfiguur. Laporta: "Toen Coster even niet op hem lette, was Johan ineens al zijn geld kwijt, aan die varkensfokkerij. Moest hij weer gaan voetballen. Toen ze hem bij Levante niet alles betaalden, heeft Coster de voorzitter opgetild en op de tweede of derde verdieping in het open raam gezet. 'Je betaalt nu!' zei Coster hem, 'want anders...' En hij betaalde."

De lach buldert over tafel. Cruijff en geld. Hij was niet gierig, zeggen zijn vrienden; had alleen nooit geld op zak, want werd bijna overal uitgenodigd. Hij wilde dat contracten werden nageleefd. Maar zijn geld ging vooral naar anderen. "Elk jaar voor kerst koopt Danny in El Corte Inglés rekken vol nieuwe kinderkleren. Die geeft ze dan af bij weeshuizen in de stad."

Weddenschap
Ook Cruijffs vrijgevigheid kende grenzen. Xavi Torres: "Met Hristo Stojtskov sloot hij voor een wedstrijd een weddenschap: 100.000 peseta's als hij in de eerste helft twee doelpunten zou scoren. Toen Hristo zijn eerste had gemaakt, wisselde Johan hem direct, nog vóór rust. Hristo was woedend. En Johan maar lachen."

Cruijff had humor, ja. "Hij was net een klein kind," zegt Laporta. "Altijd gieren als iemand erin was getrapt." David Torras: "Maar luisde je hem erin, dan vond-ie dat niet echt leuk."

De Hollandse humor begrepen zij net zo min als het eten. Bij Cruijff thuis stonden vreemde potjes en pakjes in de keuken, vonden zij. Wie doet er nou chocoladekorrels op brood?

Goed volk
David: "Danny zei tegen mij en Xavi: hier zijn heel weinig journalisten in de keuken geweest. Dat betekent dat jullie volgens Johan goed volk zijn."

Torras en Torres hadden geen probleem met die vriendschap, als journalisten. "We hebben ook conflicten gehad met Johan, hoor. En altijd zei hij hetzelfde: 'Tú no tienes ni puta idea'." Ofwel: je hebt er de ballen verstand van.

Een bekende komt binnen. "Over God praten is altijd goed," zegt de gast. God was Cruijff voor zijn spelers, een strenge. In 1989 maakten voetballers van het latere dream team een tv-programma. Eusebio, Alexanco, Begiristian, Salinas... Cruijff vond het maar niks.

Stop daarmee, zei hij. Maar ze hadden een contract, was hun antwoord. "Nou, dan is dat vanaf nu een tv-programma met alleen maar reservespelers van Barça," zei de trainer. Fantàstic, zo heette de show, hield direct op te bestaan.

Het dessert komt. Aardbeien in vanillecrème, nog een glaasje cava.

Koopwoning
"Johan is altijd zó genereus geweest," zegt Laporta. De anderen volgen. Een vrije geest. Vriend van zijn vrienden. Rechtdoorzee. Onnavolgbaar soms. Zoals hoe hij Danny in 1968 ten huwelijk vroeg.

Ajax bood zijn spelers een koopwoning aan met belastingvoordeel. Laporta: "Johan zei tegen Danny dat hij zo'n huis kon krijgen als zij met hem trouwde. En Danny: 'Wat wil je Johan, dat huis of met me trouwen?' En Johan zei dat hij wel met haar zou willen trouwen, maar dat dat belastingvoordeel ook wel meegenomen zou zijn..."

De laatste maanden zijn niet gemakkelijk geweest voor het gezin Cruijff. Tijd voor rouw was er nauwelijks. Jordi zei het al: "We moeten accepteren dat mijn vader van iedereen is." Het is genoeg geweest na alle herdenkingen en optredens, vinden de vrienden: gun de familie tijd, rust en respect om man en vader te 'begraven'.

Fermí Puig komt vragen of het gesmaakt heeft. En of het na twee uur nog steeds over Johan Cruijff gaat. "Ja? Weet je wat het beste is dat Johan mij gegeven heeft? Met hem naar een voetbalwedstrijd kijken, en dan naar hem luisteren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden