Plus

Heeft herverdeling tv-gelden eredivisie kans van slagen?

Wel of geen kunstgras? De discussie is een splijtzwam in de eredivisie, waar niet elke club zich het kostbare onderhoud van natuurgras kan veroorloven. Wellicht zou een 'eerlijkere' verdeling van de televisiegelden uitkomst bieden. Heeft zo'n voorstel kans van slagen?

27 augustus 2017: Matthijs de Ligt maakt een sliding op het kunstgrasveld van VVV. Ajax won de wedstrijd met 2-0Beeld Stanley Gontha/Pro Shots

Toon Gerbrands zucht. "Ik werk nu al zestien jaar in het betaald voetbal en deze discussie laait steeds weer op," zegt de PSV-directeur. "Je kunt eindeloos discussiëren over wat eerlijk is."

De clubs uit het 'rechterrijtje' van de eredivisie weten het wel. VVV-voorzitter Hai Berden, lid van de onlangs ingestelde werkgroep kunstgras, wierp het nog maar eens op, net als Adriaan Visser van PEC Zwolle. "Als we een sterkere competitie willen, moeten we het geld eerlijker verdelen," aldus Berden. "Daar wordt de hele eredivisie weerbaarder van. En dan krijg je betere, spannendere wedstrijden."

Meer geld
Meer clubs zien dat zo. Maar is het een reële gedachte? De topclubs Ajax, PSV en Feyenoord zien het sportieve en financiële gat met de rest van Europa almaar groeien.

Bovendien trekken zij significant meer televisiekijkers dan alle andere clubs. Indien zij individueel hun wedstrijden vermarkten, dan halen ze beduidend meer geld op dan ze nu vanuit de collectieve Eredivisie NV-pot doen.

"De vraag is: kies je voor marktwerking of voor solidariteit?" aldus Gerbrands. "In Nederland doen we het allebei. Sinds de deal met FOX Sports is een afgewogen verdeelsleutel gemaakt, op basis van prestaties in de laatste tien jaar én met een solidariteitsprincipe. Elke club, ook aan de onderkant, krijgt sinds die deal uit 2012 ongeveer twee keer zoveel televisiegeld als voorheen."

De achttien eredivisieclubs verdelen zo'n 70 miljoen euro per jaar uit het contract met FOX Sports. Ajax pakt dit seizoen met 9 miljoen euro het meest, VVV krijgt 1,7 miljoen euro.

Niet extreem
"In Nederland is de verhouding tussen top en onderkant ongeveer één staat tot vijf," aldus sportmarketeer Chris Woerts. "Dat is niet extreem. In Engeland krijgt Manchester United drie keer zoveel als de hekkensluiter, maar daar is de totale pot vele malen groter. In Duitsland verdelen ze het geld vergelijkbaar met Nederland, in Spanje krijgen topclubs Real Madrid en Barcelona verhoudingsgewijs nog veel meer."

Klopt de theorie dat de eredivisie sterker wordt van een gelijkmatigere verdeling van televisiegeld? De gedachte van de kleinere clubs is: maak de financiële verschillen kleiner, dan krijg je meer tegenstand.

"Sinds alle clubs twee keer zoveel televisiegeld krijgen," zegt Gerbrands, "is de schuldpositie van de clubs amper verbeterd. En is onze competitie sinds 2012 sterker geworden? Dat kun je je sterk afvragen. Uiteindelijk gaat het erom wat je doet met je geld."

Grote kloof
Toch groeit het budgettaire gat tussen de Nederlandse top 3 en de rest. Sinds AZ en FC Twente hun wedloop met de top hebben gestaakt, is er een grote kloof ontstaan achter Feyenoord, financieel de derde club van Nederland. De vierde club, FC Twente, heeft een begroting van zo'n dertig miljoen euro: de helft van Feyenoord. Dat zag je afgelopen seizoen terug in de stand: de subtop lag in punten mijlenver achter.

"Iedereen vindt dat het niveau van de eredivisie achteruitgaat," aldus VVV-voorzitter Berden. "Waarom zou je, juist omdat de kloof met Europa onoverbrugbaar is, niet eerst zorgen dat je de eigen competitie sterker maakt? Daar profiteren de topclubs ook van: hoe beter de eredivisie, des te groter de transferwaarde van de spelers wordt."

Het is de kip en het ei. Want wordt het niet nog moeilijker om goede spelers naar de eredivisie te halen als de topclubs budgettair moeten inleveren? Bovendien: als Ajax een keer de finale van de Europa League haalt, dan is dat ook goed voor de status en het aanzien van onze eredivisie. In dat geval kun je eveneens zeggen: dat is goed voor iedereen.

Dezelfde discussie
"Eigenlijk voeren we eenzelfde discussie binnen de Europese verhoudingen," aldus Gerbrands. "Daar groeit de boel nog verder uit elkaar. In Duitsland vinden ze Nederland een voorbeeld van een goede, spannende competitie. Hier zie je geen club die op twintig punten afstand kampioen wordt, zoals Bayern. Nu heeft Bayern een begroting van 660 miljoen euro, het tv-geld is daar slechts een klein deel van. Bij onze topclubs bedraagt het televisiegeld zo'n tien procent van de totale begroting. Dat is een aanzienlijk deel."

Woerts wijst op de grootte van de Nederlandse televisietaart. "Wat kunnen we precies oplossen met ons televisiegeld? We kunnen de plakjes van de taart iets gelijker verdelen, maar dan worden de plakjes voor de topclubs nog dunner. Terwijl zij bepalend zijn voor het niveau van het Nederlandse voetbal, niet VVV of Sparta."

"En wat die solidariteit betreft: als Ajax of PSV een speler wil kopen van een andere Nederlandse club, dan vragen die de hoofdprijs. Dan blijft er weinig over van die solidariteit."

Uiteenlopende standpunten
De clubs zouden samen kunnen besluiten tot een herverdeling van het geld, ook voordat het contract met FOX Sports in 2024 afloopt. Gezien de uiteenlopende standpunten lijkt dat onwaarschijnlijk. Weinig wijst erop dat de topclubs bereid zijn om veel in te leveren, opdat de kleinere clubs een goed natuurgrasveld kunnen financieren.

"Er zijn meer oplossingen denkbaar," aldus Woerts. "De clubs krijgen samen elk jaar 3 miljoen euro meer van FOX Sports: dat zou je prima apart kunnen zetten voor een 'veldenpot'. Je zou ook een deel van je eredivisieaandelen kunnen verkopen of partnerships kunnen aangaan met 'groene' bedrijven. Het is niet zo dat alles staat of valt bij een herverdeling."

Gerbrands: "Wat doe je met het beschikbare geld? Steek je het in opleidingen, spelersbudgetten, accommodaties, schulden? Eerst moet er een visie zijn, dan kijk je hoe je het geld verdeelt. Niet andersom."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden