PlusDa’s Logisch

Gravenberch langs de Frenkie-lat: zo goed is Ajax’ ultieme tienertalent

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met vandaag aandacht voor Ryan Gravenberch. Hoe verhoudt het 18-jarige talent zich tot zijn illustere voorganger, Frenkie de Jong?

Ryan Gravenberch in de uitwedstrijd tegen PEC Zwolle, die Ajax met 0-2 won. Beeld Pro Shots / Jasper Ruhe
Ryan Gravenberch in de uitwedstrijd tegen PEC Zwolle, die Ajax met 0-2 won.Beeld Pro Shots / Jasper Ruhe

In een seizoen waarin Ajax een wedstrijd won met 0-13, op het momenteel al 21 duels op rij ongeslagen is en een triple aan hoofdprijzen nog altijd mogelijk is, sneeuwt de opvallendste prestatie soms enigszins onder.

Want het feit dat Ryan Gravenberch op 18-jarige leeftijd wekelijks tot de betere spelers bij een dominant Ajax behoort, verdient nog steeds de aandacht. Hij normaliseert iets wat simpelweg niet ‘normaal’ is in het moderne topvoetbal. Gravenberch, die in mei pas 19 jaar oud wordt, staat inmiddels al op 48 wedstrijden en ruim 3800 gemaakte speelminuten in Ajax 1.

Ter vergelijking: in de Premier League, La Liga, Serie A en Bundesliga tezamen zijn er dit seizoen welgeteld vijf spelers van 18 jaar of jonger die meer dan 1000 speelminuten maakten in deze competities. Pedri (Barcelona), Yunus Musah (Valencia), Florian Wirtz (Leverkusen), Jude Bellingham en Giovanni Reyna (beiden Borussia Dortmund) staan dan ook te boek als wonderkinderen.

Kortom, Gravenberch behoort tot een zeldzame categorie talenten. Om zijn ontwikkeling te bekijken, moet je dan ook anders te werk gaan dan bij de meeste spelers. Nu wil het toeval dat Frenkie de Jong, zijn voorganger bij Ajax, ook tot de buitencategorie behoorde op zijn positie.

Hoe verhoudt Gravenberch zich tot de Frenkie de Jong uit zijn laatste Ajaxseizoen? Hoe groot is het gat tussen het Amsterdamse tienertalent en de op een na duurste middenvelder op aarde? Een statistische vergelijking op drie vlakken.

Dribbelen

Hoewel het beiden balvirtuozen zijn, zien we bij een vergelijking tussen Gravenberch als dribbelaar dit seizoen en De Jong als dribbelaar in zijn laatste Ajaxjaar wel een flink verschil.

Waar Gravenberch en De Jong ongeveer evenveel passeeracties per wedstrijd aangaan, was De Jong een stuk efficiënter. In 2018/19 liet hij het slagingspercentage van 77 bij zijn dribbelpogingen noteren (na een absurd moyenne van 91 procent in het seizoen daarvoor), Gravenberch zit op 54 procent dit seizoen.

Toch is er wat nuance aan te brengen bij dit grote verschil. Ten eerste is Gravenberch alsnog de Ajacied met de meeste geslaagde dribbelacties in de eredivisie dit seizoen (37 in 23 wedstrijden). Daarnaast leent zijn tactische rol zich iets minder voor dribbelsolo’s.

Gravenberch (3) zakt graag terug als derde opbouwer in de laatste lijn. Beeld screenshot
Gravenberch (3) zakt graag terug als derde opbouwer in de laatste lijn.Beeld screenshot

Ajax bouwt doorgaans op in een ‘3+1’-structuur, met drie man in de laatste lijn en één vast aanspeelpunt op het defensieve middenveld. Omdat Gravenberch graag in de linkerhelft van het veld te werk gaat, betekent dit dat hij vaak op links uitzakt als derde opbouwer in de laatste lijn. De hoek om als pure rechtspoot met de bal aan de voet een tegenstander te passeren, is in sommige gevallen dan te lastig (zoals in bovenstaand voorbeeld tegen Groningen).

Toch gedijt Gravenberch het beste in een rol waarbij hij er in de opbouw veel aan te pas komt. Als ‘indribbelaar’ is hij, net als De Jong, van grote waarde voor Ajax. Met een gemiddelde van bijna 11 meter per keer dat hij met de bal aan de voet naar voren opschuift, komt hij nu al in de buurt van het bijzondere moyenne van De Jong in zijn laatste Ajax-jaar (11,9 meter per ball carry). Wel maakte De Jong aanzienlijk vaker dit soort voorwaartse acties aan de bal dan Gravenberch momenteel doet.

Verdedigen

Hier zou je de grootste verschillen in het voordeel van De Jong verwachten. Immers, De Jong was in 2018/19 de betere verdediger van het controleursduo met Lasse Schöne, terwijl Gravenberch kan leunen op de Mexicaanse balafpakmachine Edson Álvarez.

Daarnaast komen goede verdedigende keuzes doorgaans met de jaren, en was De Jong in zijn laatste Ajaxseizoen drie jaar ouder dan Gravenberch nu is.

Vanuit dat licht bezien, presteert Gravenberch verrassend redelijk in defensief opzicht. Waar de pijlsnelle De Jong defensief zo handig is dat hij zelfs bij Barcelona weleens achterin speelt, verraden Gravenberchs defensieve cijfers dat het pressievoetbal onder trainer Erik ten Hag hem prima ligt.

Een defensieve sloper à la Álvarez of Marten de Roon zal Gravenberch nooit worden. Maar dat hij in verdedigend opzicht grotendeels overeind blijft, zet de deur toch nog op een kiertje voor fans die dromen van een controleursduo Gravenberch-De Jong bij Oranje op het aanstaande EK.

Scorend vermogen

Zowel Gravenberch als De Jong staat niet op het veld voor zijn doelpunten. Hun werk in de opbouw, als spelmaker, is waar het in de eerste plaats om draait. Toch lijkt Gravenberch iets meer een box-to-box-middenvelder te worden dan De Jong.

Gemiddeld komt Gravenberch 1,5 keer per wedstrijd tot een schot. Dat is bijna het dubbele van De Jongs moyenne als Ajacied (0,8 schoten per 90 minuten).

Met drie doelpunten via afstandsschoten is Gravenberch goed voor bijna de helft van Ajax’ treffers buiten het strafschopgebied dit seizoen (8).

Als hij voortaan ook nog wat simpele treffers weet te maken, maakt Gravenberch goede kans om in 2021 mee te strijden om de internationale Golden Boy Award (beste tienervoetballer op aarde). Kruipen zijn prestaties nog meer richting de Frenkiecategorie toe, dan kan hij de derde Ajacied worden die deze prestigieuze prijs wint, na Rafael van der Vaart (2003) en Matthijs de Ligt (2018).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden