PlusAnalyse

Gevraagd, met spoed: trainer met ervaring en gezag

Frank de Boer is opgestapt als bondscoach na het fiasco met het Nederlands elftal op het EK. Haast is geboden voor zijn opvolging.

Frank de Boer hield dinsdagmiddag de eer aan zichzelf. Beeld ANP
Frank de Boer hield dinsdagmiddag de eer aan zichzelf.Beeld ANP

In Boedapest liet hij het al doorschemeren, de knoop hakte hij thuis in Grootebroek door. In een gesprek met de directie van de KNVB zei hij gisteren zijn conclusies te trekken uit de afgang op het EK. Aanblijven zou de druk op zijn persoon nog groter maken, wat ‘geen gezonde situatie’ voor hemzelf en de selectie zou betekenen.

Feitelijk had De Boer weinig keuze. In zijn contract, dat doorliep tot het WK eind 2022 in Qatar, stond de voorwaarde dat Oranje op het EK minimaal de kwartfinale moest halen. Nederland strandde in de achtste finale. De KNVB moet nu naarstig opnieuw op zoek naar iemand die het Nederlands elftal kan oplappen en naar het WK van 2022 in Qatar kan helpen.

Daar is weinig tijd voor. Op 1 september staat al de lastige WK-kwalificatiewedstrijd in en tegen Noorwegen op de agenda, zes dagen later volgt de ontmoeting met Turkije.

Slechte prestaties

Het vertrek van De Boer (51) is pijnlijk voor hemzelf, voor de KNVB en de spelers. De 112-voudig international was pas negen maanden in functie. Bij zijn aanstelling had hij al geen huizenhoog krediet. Nadat Ronald Koeman naar FC Barcelona was gegaan, bedankten Frank Rijkaard en Peter Bosz voor de eer. De Boer was derde keus. Al in zijn succesvolle begintijd als trainer van Ajax (vier titels) kreeg hij de reputatie een weinig avontuurlijke ‘tikkie breed’-coach te zijn. Als clubtrainer in Italië, Engeland en Amerika werd hij de laatste jaren steeds snel ontslagen wegens slechte prestaties.

Bij Oranje stelde hij zich vriendelijk en bescheiden op, misschien wel te bescheiden. De spelers hadden de wens geuit dat de lijn-Koeman werd voortgezet. Dus liever geen dominant type als Louis van Gaal. De Boer was bereid de hele staf van Koeman over te nemen. Maar de twijfels bleven aan hem kleven. Over zijn tactische keuzes, zijn wissels en vooral zijn gebrekkige communicatieve gaven. Hij vertelde voor het EK dat hij de afvallers had gebeld, in werkelijkheid had hij er een aantal geappt. Hij maakte vergissingen of versprekingen op persconferenties.

Over het voetbal dat Nederland onder hem sinds september 2020 speelde, was niemand enthousiast. Na de drie weinigzeggende zeges in de zwakke poule C op dit EK groeide wel het optimisme. “Maar dat kan ook zo weer omslaan,” zei hij zelf al tijdens het EK. Dat bleek toen de eerste knock-outwedstrijd tegen Tsjechië ontluisterend verliep.

Daarmee was zijn positie onhoudbaar geworden. Dat is ook voor hemzelf bitter. Hij is altijd het voetbaldier gebleven dat hij samen met tweelingbroer Ronald als klein kind al was in de Melkstraat in Grootebroek. Vanuit die hechte West-Friese gemeenschap kwam hij als puber bij Ajax, om in Barcelona, Istanboel, Glasgow en Qatar een wereldburger te worden. Als coach kon hij dat leven ‘tussen de jongens’ verlengen, het liefst nonchalant over voetbal kletsend.

Pensionado in Algarve

Maar voor een bondscoach is dat niet genoeg. Hij diende zich uit te spreken over de mensenrechten in Qatar vanwege het WK en dat leidde tot zichtbaar ongemak. In het op scherp zetten of instrueren van spelers mist hij docerende en verbale kwaliteiten. Mentaal kreeg hij ze op het eerste belangrijke moment op het EK niet in de juiste stemming. Eerder ervoeren Marco van Basten en Ruud Gullit dat bepaalde aspecten van dat vak toch niet bij hen pasten.

Of de huidige internationals opnieuw inspraak krijgen in zijn opvolging, is de vraag. De KNVB zal nu zelf daadkracht moeten tonen. Niet de kandidaat die graag wil en naar het pijpen van de spelers wil dansen moet worden aangesteld, maar de best mogelijk kandidaat, iemand die met ervaring en gezag een eigen visie kan overdragen op de spelers.

In Nederland lijkt zo iemand nauwelijks voorhanden, op wellicht Van Gaal na, pensionado in de Algarve. Andere namen die al vielen: Cocu, Van Bronckhorst, Bosz, Ten Hag, Ten Cate en weer Gullit. Maar die liggen vast bij hun club óf lijken niet de aangewezen figuren om het elftal snel en adequaat bij de horens te pakken.

Een buitenlandse topcoach uit een andere cultuur met andere waarden zou verfrissend kunnen zijn. Nederland is immers al lang niet meer gidsland in het voetbal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden