PlusAchtergrond

Geen twijfel mogelijk: Federer is de beste tennisser ooit

Nu Roger Federer vandaag zijn laatste wedstrijd speelt tijdens de Laver Cup in Londen, worden de debatten opnieuw geopend: was hij de grootste speler allertijden? Voor verslaggever Stefan Raatgever is er geen enkele twijfel. Niemand speelde zo goed als Federer.

Stefan Raatgever
Roger Federer. Beeld Getty Images
Roger Federer.Beeld Getty Images

Vergeet de getallen, de records, de lijstjes. Die zeggen uiteindelijk niets. Er is er maar een de grootste aller tijden – de GOAT (Greatest of All Time) – en dat is Roger Federer (41). Hij won weliswaar niet de meeste grandslamtitels en stond ook niet het langst op nummer 1, maar toch zal Federer de geschiedenis ingaan als de beste speler die er ooit was.

Om af te meten wie het spel het beste speelde, is het primitief om alleen naar prestaties te kijken. Roger Federer won net iets minder dan zijn twee illustere tijdgenoten Rafael Nadal (vijf jaar jonger) en Novak Djokovic (zes jaar zijn junior), maar is de grootste omdat er simpelweg nooit iemand beter tenniste dan hij. Zoals hij speelde, moet de sport zijn bedoeld. Niet als een kille resultatenrekening, maar als optelsom van techniek, effectiviteit en allure.

Nadal was een betere atleet met een betere mentaliteit, Djokovic de eerste tennisser zonder zwakke plekken, maar Federer speelde eleganter, kunstzinniger en soepeler. Een wedstrijd van Federer kon soms ook gemiddeld zijn, maar bevatte altijd één monumentaal punt of creatieve ingeving die voor het publiek in een keer het toegangsgeld de moeite waard maakte.

Triomf en mislukking

Vandaag speelt Federer zijn laatste wedstrijd op het hoogste niveau. Aan de zijde van zijn grootste rivaal Rafael Nadal. Voor de door hemzelf opgerichte Laver Cup, vernoemd naar de speler die hij zelf als de grootste aller tijden beschouwt: Rod Laver. De Australische serve-volleyer voltooide de moeilijkste opdracht in het tennis - alle vier de grand slams in één jaar winnen – twee keer. Federer won ze uiteindelijk allemaal minstens één keer, maar nooit in één jaar.

Toch zal Federer zijn voorbeeld voor altijd overschaduwen. Wellicht met als belangrijke reden dat Federer over het gravel, het gras en het baksteen danste in een tijdperk waarin de gehele planeet hem live kon zien spelen op televisie. Aan de andere kant was de concurrentie voor Federer weer veel sterker.

De opkomst van giganten Nadal en Djokovic kostte Federer vele records. Won hij – dat is nog wel steeds uniek – zijn eerste zeven grandslamfinales, toen hij voor de eerste keer Nadal tegenover zich trof ging het meteen mis.

Tennis is een sport van winnaars en verliezers. Elke wedstrijd weer. Gelijke spelen zijn er nooit. Juist daarom zijn regels uit het gedicht If van Rudyard Kipling de laatste die een speler ziet voor hij het Centre Court van Wimbledon betreedt: If you can meet with triumph and disaster / And treat those two imposters just the same. Vrij vertaald: je bent pas iemand als je triomf en mislukking op dezelfde manier tegemoet kan treden.

Een schier onmogelijke opdracht. Zeker in het tennis, waar je een bovenmenselijke prestatie kunt leveren en uiteindelijk met net zulke lege handen achterblijft als de speler die binnen een uur is afgedroogd. Federer wist als geen ander dat je om te kunnen winnen ook moest kunnen verliezen.

Het gebeurde hem uiteraard maar weinig, maar het is niet voor niets dat de meest legendarische wedstrijd waarvan hij onderdeel was, eindigde in een nederlaag. De Wimbledonfinale van 2008 is de beste tenniswedstrijd ooit gespeeld.

Zenuwen

Dat Federer verloor was terugkijkend niet vreemd. Waar Djokovic en Nadal met de rug tegen de muur vaak tot hun beste tennis komen, had Federer al van jongs af aan last van zenuwen. Uiteraard won hij veel spannende wedstrijden op basis van klasse, maar nervositeit kostte hem ook belangrijke titels, met de Wimbledonfinale van 2019 tegen Djokovic (13-12 in de tiebreak van de vijfde set) als pijnlijkste voorbeeld.

Maar Federer reageerde – al benamen tranen hem soms de adem – altijd als een gentleman. Misschien een tikje saai, maar Federer vond dat hoffelijkheid en sportiviteit te allen tijde overeind hoorden te blijven. Over het gedrag van een notoire onruststoker als Nick Kyrgios liet hij zich nooit uit, maar hij moet er van hebben gegruwd. Hij was de ultieme ambassadeur van zijn sport.

Goed beschouwd mogen we onszelf gelukkig prijzen. We hebben Federer al die jaren in al zijn finesse zien spelen. Vaak in Nederland ook. Hij speelde tien keer het ABN Amro-toernooi in Rotterdam, twee keer op het gras van Rosmalen en trad aan in een Davis Cupontmoeting in het Amsterdamse Westerpark.

Van dichtbij was zijn niveau helemaal hallucinant. Hoe kon je een tennisbal zo kort na de stuit al vol raken? Het was pure brille. Hij beheerste elke mogelijke slag, bezat het voetenwerk van een balletdansers en was technisch zo feilloos goed dat hij het zich kon veroorloven geen trainingsbeest te zijn.

Net zoals bij Lionel Messi was talent het fundament van zijn magie. Maar dat is voetbal, een sport waarin niemand lijstjes met gewonnen prijzen nodig heeft om te weten dat Pelé, Maradona en Cruijff boven de rest uitstaken.

Maar wie Federer van dichtbij een wedstrijd heeft zien spelen weet: hij was de beste van allemaal.

Memorabele wedstrijden van Federer

1. Federer - Nadal (Finale Wimbledon 2008) 4-6/4-6/7-6/7-6/7-9

In het invallende duister van ’s werelds beroemdste tennisbaan troffen de twee rivalen elkaar op de piek van hun kunnen. Voor het eerst lukte het Nadal om Federer op gras te verslaan. Dat gebeurde in vijf tergend spannende sets. De tiebreak van de vierde set evenaarde qua drama de beruchte Borg-McEnroe-tiebreak. Federers backhand langs de lijn op matchpoint tegen was een van de perfectste ballen ooit geslagen.

De Spaanse Rafael Nadal (R) nadat hij Federer in 2008 op Wimbledon in vijf sets versloeg. Beeld REUTERS
De Spaanse Rafael Nadal (R) nadat hij Federer in 2008 op Wimbledon in vijf sets versloeg.Beeld REUTERS

2. Federer - Nadal (Finale Australian Open 2017) 6-4/3-6/6-1 /3-6/6-3

Op 4-3 in de vijfde set en deuce speelde Roger Federer waarschijnlijk het mooiste punt van zijn leven. Terwijl de spanning van de nieuwste thriller tussen de twee rivalen steeds meer zuurstof aan de lucht van de Rod Laver Arena onttrok, belaagde Nadal op eigen service Federer met alle munitie die hij tot zijn beschikking had. 25 slagen lang counterde Federer de ziedende topspin van Nadal. Tot de de 26ste slag, een magistrale forehand langs de lijn. Federer, net hersteld van een slepende knieblessure en al 35 jaar, won een niet meer verwachte grand slam.

Federer, net hersteld van een slepende knieblessure en al 35 jaar, won in 2017 in vijf sets een niet meer verwachte grand slam van Nadal. Beeld Getty Images
Federer, net hersteld van een slepende knieblessure en al 35 jaar, won in 2017 in vijf sets een niet meer verwachte grand slam van Nadal.Beeld Getty Images

3. Federer-Djokovic (Halve finale Roland Garros 2011) 7-6/6-3/3-6/7-6

Roland Garros was voor Federer de moeilijkste grandslam om te winnen. Het lukte maar 1 keer, in 2009, toen Rafael Nadal zich had laten verrassen door Robin Söderling. Maar twee jaar later leek ook Novak Djokovic hem voorbij op gravel. Federer begon plots als underdog, maar richtte zich op zijn minst favoriete ondergrond magistraal op.

Roger Federer roept het uit na het verslaan van Novak Djokovic tijdens de halve finale van de French Open in 2011. Beeld REUTERS
Roger Federer roept het uit na het verslaan van Novak Djokovic tijdens de halve finale van de French Open in 2011.Beeld REUTERS

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden