Plus

Frederique Matla stak haar nek uit voor de oranje hockeysters: ‘de cultuur moest duurzamer’

Frederique Matla (25) is een van de leiders van het Nederlands hockeyteam. Vorig jaar stak ze haar nek uit voor een veiligere topsportcultuur. ‘Iedereen moet met plezier dat oranje tenuetje aantrekken.’

Rik Spekenbrink
Frederique Matla. Beeld Pro Shots/Bart Scheulderman
Frederique Matla.Beeld Pro Shots/Bart Scheulderman

‘Matla, mag ik je shirt?’ stond er vorige week bij een Pro Leaguewedstrijd in Rotterdam op een professioneel gemaakt spandoek. De spits van het nationale team is het boegbeeld van de ploeg. Door haar imposante cijfers (98 interlands, 71 doelpunten), maar meer nog door haar persoonlijkheid. Ze hoort niet bij het groepje van drie aanvoersters, maar is duidelijk één van de leiders van het team, op het veld en daarnaast.

Mede op haar initiatief ontstond na de Olympische Spelen van Tokio vorig jaar een ‘revolutie’ die leidde tot het vertrek van de bondscoach Alyson Annan en technisch directeur Jeroen Bijl. Binnen de succesvolste sportploeg van Nederland bleek sprake te zijn van onder meer een angst- en zwijgcultuur. Aan de vooravond van het WK, dat voor Nederland zaterdag in Amstelveen begint, kijkt Matla terug op de ‘hobbelige weg’ van afgelopen jaar, en haar eigen ontwikkeling.

Vier jaar geleden speelde jij je eerste grote toernooi. Wat is er sinds dat WK in Londen veranderd?

“Vooral ikzelf. Dat toernooi was het grootste leermoment uit mijn carrière. Ik was daar zo onzeker, zo afhankelijk. Ik vond het heel belangrijk wat iedereen van me vond. Ik straalde zelfvertrouwen uit, maar stiekem gebeurde er best wel veel in mij. Dat kostte veel te veel energie. Bij terugkeer in Nederland heb ik gezegd: ik wil het weer leuk hebben. Mijn mindset is veranderd, haast van de ene op de andere dag.”

Daarna ben je uitgegroeid tot hockeyboegbeeld. Ben je er al aan gewend?

“Een beetje. Ik vraag me wel vaak af: hoe heb ik dat nou voor elkaar gekregen, dat al die mensen mijn naam roepen? Waarom vinden ze mij leuk, bijzonder, of interessant? Een interessante vraag, maar het antwoord heb ik niet. Vooral na Tokio merkte ik dat veel meer mensen me zijn gaan volgen. Maar ik kan gewoon lekker over straat hoor, het blijft hockey.”

“Ik zag dat spandoek in Rotterdam, maar we kunnen die shirts helaas niet weggeven, we hebben er veel te weinig. Een high five is dan het minste wat ik kan doen.”

Je cijfers zijn ongekend. Sta je er bij stil?

“Ik kan er niet omheen. En als spits ben je uiteindelijk altijd bezig met doelpunten maken. Ik ben vanaf mijn tweede interland gaan scoren en het is nooit gestopt. Maar ik weet dat er een moment gaat komen dat het niet zo hard zal gaan. Het gekke is: soms speel ik als een krant, maar sta ik toevallig bij de tweede paal, scoor ik, en sta ik voor de camera. Dan denk ik: anderen hebben veel meer bijgedragen. En andersom, als ik goed speel maar niet scoor, dan is er meteen iets aan de hand.”

Het seizoen was lang en intens, met je club Den Bosch, bij Oranje, door alles wat er speelde. En je bent ook nog aan het afstuderen. Ben je niet ontzettend moe?

“Soms was ik wel uitgeput. Maar gelukkig gaat het nooit ten koste van mijn slaap als ik dingen aan mijn kop heb. Ik werk aan een scriptie over het nut van sport bij een burn-out, of bore-out. Ik vind het zonde om niets naast het hockey te hebben.”

Jij was één van de speelsters die zich na het goud van Tokio hard maakte voor een gezonder topsportklimaat bij Oranje. Waarom was dat nodig?

“Meer dan de helft van de speelsters ervaarden het klimaat als negatief, bleek uit onderzoek. De prestatiecultuur moest duurzamer worden. Voor ons, maar vooral voor de volgende generaties. We wilden een gezondere balans tussen het extreem hiërarchische prestatieklimaat en veiligheid en plezier. Iedereen moet vrijwillig en met veel plezier dat oranje tenuetje aan trekken.”

Was het een zwaar proces?

“Het kostte veel energie. Je moet ook bedenken wat de consequenties kunnen zijn als je je nek uitsteekt. Niet iedereen had de afgelopen jaren op dezelfde manier ervaren. Daarom was het niet altijd even makkelijk. Maar het was heel belangrijk dat dit gebeurde.”

Door de goede resultaten van Oranje was bijna iedereen verrast dat dit bij jullie speelde.

“Begrijpelijk, we waren heel succesvol. Er was zeker ook plezier. Maar we waren ook superindividualistisch, er was veel aangepast gedrag. Ik ben ervan overtuigd dat als we ons meer focussen op vrijheid, plezier en veiligheid, de prestaties alleen maar beter kunnen worden. Dat klinkt gek, maar misschien win je dan met 5-0 in plaats van 3-1.”

Zijn jullie betrokken geweest bij de keuze voor Paul van Ass, die na het WK bondscoach wordt?

“We hebben het niet over namen gehad. Als team hebben we wel een profielschets gemaakt. Daar is naar gekeken, voor ons gevoel.”

Zijn er inmiddels grote verbeteringen zichtbaar?

“Zeker. Ik ben dankbaar voor de manier waarop bondscoach Jamilon Mülders en onze manager met ons zijn omgegaan in dit proces. Maar het is soms ook lastig omdat Jamilon een interim is, die over een paar weken weggaat. Harde beslissingen, nieuwe leidersgroepen: dat is meer voor na de zomer, als we met de nieuwe bondscoach een nieuw tijdperk ingaan. Maar we moeten nu zelf af en toe in de spiegel blijven kijken. Is dit zoals we het willen? Of doen we het weer zoals vroeger? Het blijft een dynamisch proces.”

Voelt het WK ook als een afsluiting van een roerige periode?

“Ik denk niet dat we er zo naar kijken. Een WK in eigen land, dat is super speciaal om mee te maken, voor die sfeer doen we het.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden