Fenomeen clubliefde inspiratiebron voor toneelstuk over Ajax

Vanavond gaat Ajax, mijn club van Theatergroep Toetssteen in première, over clubliefde en Andy van der Meijde. En is dat de Champions Leaguebeker van jubeljaar 1995 in het decor?

Jochem van Staalduine
Roos Schlikker en acteurs Pyke van Koutrik en Bob Vinkenoog (vlnr) tijdens een repetitie van Ajax, mijn club. Beeld Boy Hazes
Roos Schlikker en acteurs Pyke van Koutrik en Bob Vinkenoog (vlnr) tijdens een repetitie van Ajax, mijn club.Beeld Boy Hazes

Het is weer bal. Ajax speelt een wedstrijd tegen AC Milan en als ze winnen, kwalificeren ze zich voor de knock-outfase van de Champions League. Terwijl de wedstrijd bezig is - het commentaar is op de achtergrond te horen - leidt de voorzitter enkele rijke Arabieren door het stadion, in de hoop de club aan hen te slijten en de miljoenen binnen te slepen die Ajax weer naar de internationale top moeten voeren.

Niet in werkelijkheid natuurlijk; dat Ajax de knock-outfase van de Champions League haalde, is al bijna een decennium geleden en de verkoop van de club aan een oliesjeik is nog nooit concreet geweest. Maar op het toneel is alles mogelijk, zeker als het een paar Ajacieden zijn die de voorstelling in elkaar knutselen: de bal blijft rond.

Parool-columniste Roos Schlikker en Erris van Ginkel (die ook regisseert) schreven samen het script van Ajax, mijn club, vanaf morgen te zien in de Amsterdamse Doelenzaal. Ze wilden ondanks de herhaling van de Champions Leaguefinale van 1995 geen nostalgische voorstelling maken, vandaar dat de wedstrijd in het theater een paar rondes eerder gespeeld wordt dan in Ajax' jubeljaar.

Geen bal
Niet dat Ajax, mijn club van Theatergroep Toetssteen een geënsceneerde voetbalwedstrijd is. Op het podium rolt geen bal. 'Dat was een vrij riskante onderneming geweest. Ik heb de nieuwe Messi nog niet onder de acteurs gespot,' zegt Schlikker.

In de voorstelling zijn de gebeurtenissen buiten het veld te zien, van de catacomben tot op de tribune. Daarvoor is geput uit de werkelijkheid: de reallifesoap van Andy van der Meijde komt erin voor - acteur onder de tatoeages -, er is een schandaal met voetbalvrouwen en er loopt een ontslagen clubicoon rond die doet denken aan Bobby Haarms. Zelfs het conflict tussen Cruijff en Van Gaal durven Schlikker en Van Ginkel aan.

Clubliefde
En dan is ondertussen de wedstrijd van de waarheid ook nog aan de gang. Schlikker en Van Ginkel maakte de voorstelling uit interesse voor het fenomeen clubliefde, een fenomeen dat ook blijft bestaan zonder internationaal succes. 'Wat is het dat ons steeds weer naar de Arena drijft? Er zit iets in het voetbal dat maakt dat je elke keer op het puntje van je stoel zit: er gaat van alles fout op het veld als ineens, met een klein plofje, de bal lijnrecht het doel in gaat. En dan zit het hele stadion met de handen voor de ogen en ben je heel even één met het stadion. Al ben je natuurlijk niet echt vrienden met iedereen om je heen: er zitten ook idioten bij die in Rome de boel slopen.'

Schlikker zelf heeft de liefde voor Ajax van huis uit meegekregen. Als geboren en getogen Amsterdammer zat ze van jongs af aan naast haar vader op de tribune. 'Ik ben waarschijnlijk één van de weinige vrouwen die weten hoe de buitenspelval werkt.'

Verbazing
Schlikker en Van Ginkel kwamen vooral op het idee een voetbalkomedie te maken uit verbazing dat zoiets nog niet eerder gedaan was. Van Ginkel: 'Het was alleen de tijd van de Johan Cruijffrevolte en dat vonden we niet de juiste tijd om het te doen. De voorstelling zou veel te politiek worden.' Het idee bleef bij de twee hangen en nadat de rust was weergekeerd besloten ze alsnog aan de gang te gaan met de komedie.

'Of de voetballers zelf ook komen? Het is even afwachten of ze genoeg zelfspot hebben. Ze zijn in ieder geval welkom,' zegt Van Ginkel. Over de banden met de club willen Schlikker en Van Ginkel niets zeggen, maar op YouTube plaatste de theatergroep een filmpje waarin ze met de gewonnen Champions Leaguebeker uit 1995 de Arena uit rennen. Nu staat de beker in het decor te pronken.

Jaren negentig
Zou een oliesjeik als in de voorstelling in het stadion verwelkomd worden worden om de jaren negentig te doen terugkeren? De makers van het stuk blijven realistisch. Schlikker: 'De gouden jaren zijn voorbij en we hobbelen er een beetje achter aan, maar of verkoop de oplossing is?

Vroeger was ook niet alles beter. Je denkt wel eens: in de jaren negentig was het logisch dat je alles won, terwijl het nu bijna een wonder is als je in Europees verband een wedstrijd wint.' Van Ginkel: 'Ik hoop op een laf gelijkspel tegen Legia Warschau. 1-1 zou mooi zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden