PlusAnalyse

Donkere wolken boven Ajax op weg naar de Klassieker: de Amsterdammers snakken naar vastigheid

De resultaten zijn armzalig, er is kritiek op de aankopen, de positie van trainer Alfred Schreuder wankelt en de zoektocht naar een nieuwe technisch directeur zit muurvast. Hoe Ajax in alle onrust toewerkt naar de klassieker.

Dick Sintenie
Alfred Schreuder moet ervoor zorgen dat spelers vertrouwen hebben in de speelwijze, maar dat is niet in het spel terug te zien. Beeld Getty Images
Alfred Schreuder moet ervoor zorgen dat spelers vertrouwen hebben in de speelwijze, maar dat is niet in het spel terug te zien.Beeld Getty Images

Maandag

Ajax likt de wonden, na het zwaarbevochten gelijkspel (0-0) tegen FC Twente. Vandaag is de selectie vrij. De kranten maken gehakt van het spel van Ajax, vooral de defensie krijgt ervan langs. De jonge centrale verdediger Devyne Rensch heeft in het duel een rode kaart gekregen en is geschorst voor de Klassieker. Trainer Alfred Schreuder staat voor een nieuwe puzzel.

Hedwiges Maduro, ooit middenvelder en verdediger van Ajax en tegenwoordig assistent- trainer bij Almere City en analist voor ESPN, ziet de onzekerheid in de laatste lijn bij Ajax. “Het mentale aspect is heel belangrijk. Voetballers moeten vertrouwen hebben in het plan, in de speelwijze. Daarbinnen hebben zij zekerheden nodig waarop ze kunnen terugvallen, vooral als het moeizaam draait. Ik zie dat niet echt – en dan sluipt de twijfel erin.”

Met het vertrek van Daley Blind en de komst van keeper Gerónimo Rulli is alleen Jurriën Timber over van Ajax’ achterhoede van vorig seizoen. Los van de kwaliteiten van de nieuwe spelers ziet Maduro nog een valkuil voor de ­defensie: “De communicatie. Met Pasveer, Blind, Mazraoui en Timber stonden vaak vier Nederlanders achterin. Nu is de voertaal Spaans-­Engels en dat kan veel uitmaken. In de situatie waarin Ajax nu zit, moet de onderlinge coaching veel verder gaan dan ‘left’ en ‘right’.”

Ajax snakt naar vastigheid, terwijl Calvin Bassey en Jorge Sánchez zoekende zijn naar hun rol in de speelwijze. Of, zoals Sánchez onlangs eerlijk opbiechtte in een interview: “Ik had geen idee wat er van een rechtsback bij Ajax wordt gevraagd.”

Het is koren op de molen van de criticasters. Maduro: “Elk woord dat een speler of bestuurder van Ajax nu zegt, wordt uitgelicht. Zelfs als Brian Brobbey wordt ondervraagd door de Kids Club. Dat hoort bij Ajax, daar moet je mee omgaan. De enige manier om rust te krijgen, is ­resultaat halen.”

Dinsdag

Om negen uur ontbijten de spelers op De Toekomst. De training begint om elf uur. Lucas Ocampos is er niet meer bij. Hij keert definitief terug naar Sevilla. Ocampos was de flater van de voorbije transferzomer. De directie had er twintig miljoen euro voor over om de Argentijnse vleugelaanvaller te kopen, maar die werd teruggefloten door de raad van commissarissen (rvc). In allerijl werd een huurconstructie opgetuigd, maar na een half jaar (en een schamele 114 speelminuten) neemt Ajax alweer afscheid van Ocampos.

Ajax schreeuwt om een technisch directeur. Maar wie moet Overmars opvolgen? De zoektocht van de rvc zit muurvast. Met twee kandidaten, Alex Kroes en Vincent Mannaert, zijn besprekingen/onderhandelingen op niets uitgelopen. Kroes, voormalig zaakwaarnemer en gewezen eigenaar van Go Ahead Eagles, werkt nu bij AZ. Mannaert, algemeen directeur van Club Brugge, blijft in België.

Om een geschikte technisch directeur te vinden moet een club eerst een duidelijk beleid hebben, zegt Chiel Dekker. Hij werkte twintig jaar als zaakwaarnemer, onder meer voor ­bureau Wasserman van Rob Jansen, en als commercieel manager bij PSV onder Harry van Raaij. In 2018 haalde hij zijn masterdiploma technical director aan de universiteit van Salford, Engeland. Tegenwoordig is hij zelfstandig intermediair en adviseert hij voetbalclubs en directies over hun organisatie en vakgebied. “Ik heb veel uit die studie gehaald. Over leiderschap, organisatiestructuren, omgang met ­media, crisismanagement. Je kunt je voorstellen dat veel oud-voetballers die uiteindelijk technisch directeur worden, op die vlakken ook het nodige te leren hebben.”

Een studie zoals Dekker die heeft gedaan, bestaat niet in Nederland. De KNVB denkt er wel over na om een opleiding aan te bieden, want aan een technisch directeur worden steeds ­hogere eisen gesteld. De meesten kunnen niet aan de eisen voldoen. In het Nederlandse ­betaald voetbal blijft een td gemiddeld slechts zestien maanden in functie. Behalve Ajax zijn ook PSV en Feyenoord op dit moment op zoek naar een technische beleidsbepaler. De KNVB heeft er langer dan een jaar over gedaan om een opvolger voor Nico-Jan Hoogma aan te stellen. Dat werd de onervaren Nigel de Jong, een oud-voetballer.

Dekker: “Het gros van de technisch directeuren in Nederland is oud-prof. Dat hoeft niet verkeerd te zijn, maar waarom leiden de clubs, en vooral de grote clubs, hun eigen td niet op? Je leidt toch ook voetballers op?”

Overmars was als technische baas van Ajax vooral de handelaar. Niet voor niets was zijn functieomschrijving ‘directeur spelerszaken’. Hij bemoeide zich vooral met het eerste elftal, minder met de jeugdopleiding. Dekker: “De vraag is: wat voor type zoek je? In Engeland zie je nu vaker de constructie met een sporting director, die de sportieve lijn van de club vormgeeft en bewaakt, en daaronder een head of recruitment, die de transfers doet, contact met spelers­agenten onderhoudt, een soort superscout.”

Om te beginnen moeten het beleid en de organisatiestructuur van de club duidelijk zijn. Dekker: “Van de rvc tot aan de trainer. Dan pas kun je namen gaan invullen en kijken of mensen ­elkaar aanvullen in de organisatie.”

Een sportieve lijn is nu niet te ontdekken. Om een voorbeeld te geven: voor elke positie waarop afgelopen zomer een speler moest worden vervangen, is een voetballer aangetrokken of doorgeschoven met een heel ander profiel dan zijn voorganger. Calvin Bassey is een heel ander ­type dan Lisandro Martínez. En datzelfde geldt voor Jorge Sánchez en Noussair Mazraoui, Kenneth Taylor en Ryan Gravenberch en Sébastien Haller en Brian Brobbey. Om van de overbodige komst van Ocampos nog maar te zwijgen. Ajax heeft een technisch directeur met visie en standvastigheid heel hard nodig.

Woensdag

Devyne Rensch is jarig. Hij blaast twintig kaarsjes uit. Nu de klassieker dichterbij komt, worden de stellingen betrokken. Alfred Schreuder, Dusan Tadic en Daley Blind (vanuit München) spreken zich via de media uit. De trainer trapt af in De Telegraaf. Hij zegt het te betreuren dat hij Blind niet gedag heeft gezegd op de dag dat de speler voor het laatst bij Ajax was. Daarna is de aanvoerder aan de beurt, in weekblad Voetbal International. Tadic steekt de hand in eigen boezem. “Ik moet in de spiegel kijken. Ik was soms te veel met de ploeg bezig en dat ging ten koste van mijn eigen spel. Ik kan niet voor iedereen de oplossing aandragen, mijn eigen spel moet de basis zijn.” Tadic zegt ook dat de selectie achter trainer Schreuder staat. “Ik merk goede, frisse energie in de ploeg.”

Een paar uur later gaat Blind er met gestrekt been in. In het AD en Het Parool reageert hij op een interview met Klaas-Jan Huntelaar dat zaterdag in deze krant stond. Volgens Blind geeft Huntelaar een verkeerde voorstelling van zaken. De routinier is ervan overtuigd dat Schreuder hem om persoonlijke redenen op een zijspoor heeft gezet. De twee hebben een aanvaring gehad in de rust van het duel RKC-Ajax, daarna werd Blind van eerste keus op zijn positie vierde keus. De clubleiding heeft er volgens Blind niets aan gedaan om de controverse op te lossen en heeft hem naar de uitgang geduwd.

Donderdag

Boven Ajax hangen donkere wolken, Feyenoord leeft in een heerlijk zonnetje toe naar de klassieker. De club koestert een voorsprong van vijf punten op de rivaal, een unicum in de recente geschiedenis. Geen vuiltje aan de lucht dus in Rotterdam.

Hoewel? Er zijn zorgen over het gedrag van het eigen publiek. Vergaande veiligheidsmaatregelen zijn nodig om ook deze klassieker in goede banen te leiden – en dan te bedenken dat supporters van Ajax er niet eens bij zijn. Het stadion wordt volledig voorzien van netten tussen de tribunes en het veld, zodat de spelers van Ajax – en vooral ‘overloper’ Steven Berghuis – niet kunnen worden bekogeld.

Rivaliteit is mooi in de sport, maar dan zonder uitwassen. Die tussen Feyenoord en Ajax gaat ver terug, zo’n honderd jaar. Volgens sporthistoricus Jurryt van de Vooren was de bouw van De Kuip in de jaren dertig een antwoord op de bouw van het Olympisch Stadion in Amsterdam in de jaren twintig. De Kuip werd net iets groter, en dat leidde tot chagrijn in Amsterdam. In de hoofdstad werd vervolgens besloten om twee ringen op het Olympisch Stadion te bouwen.

Maar solidariteit was er ook tussen beide clubs, vooral in tijden van nood. Zo week Feyenoord in het seizoen 1942-1943 twee keer uit naar Amsterdam om er een competitiewedstrijd te spelen. Uit angst voor Duitse bombardementen mochten de Rotterdammers in eigen stadion niet met publiek spelen. Feyenoord speelde een thuiswedstrijd in De Meer, tegen het Heerenveen van Abe Lenstra, en een in het Olympisch Stadion.

Vrijdag

Ontbijt om negen uur, training om elf uur. Na de lunch geeft Alfred Schreuder een persconferentie in de Johan Cruijff Arena. De trainer kan onder veel supporters van Ajax geen goed meer doen, maar hij maakt een kalme en opgeruimde indruk. Schreuder laat zich niet verleiden tot een reactie op de harde kritiek die Blind twee dagen eerder heeft gespuid. “Dat hoofdstuk is afgesloten. Ik richt me op de spelers die hier nog wel zijn.”

De ziekenboeg is leeggestroomd. Steven Berghuis, Steven Bergwijn en Mohammed Kudus zouden zondag tegen Feyenoord aan de aftrap kunnen verschijnen. Met Berghuis sprak Schreuder afgelopen week onder vier ogen, omdat de speler voor het eerst sinds zijn transfer van Feyenoord naar Ajax terugkeert in De Kuip. In Rotterdam wordt gevreesd voor excessen tijdens de Klassieker. Schreuder: “Steven voelt zich goed. Hij heeft uitstekend getraind deze week.”

Op de vragen hoe Ajax Feyenoord gaat bestrijden, geeft Schreuder ontwijkend antwoord. Dusan Tadic in de spits? Zou kunnen. Calvin Bassey naar het centrum van de defensie en Owen Wijndal als linksback? Klinkt logisch. Edson Álvarez als vervanger van Rensch achterin en Kian Fitz-Jim op het middenveld? Ook een optie.

Schreuder zegt op een aantal varianten te hebben getraind, ook op 5-3-2, maar hij wil vooral een elftal zien dat uitstraalt te willen winnen. “Ik heb de beelden van het eerste kwartier tegen FC Twente nog eens bekeken met de hele groep. Dat was nerveus. Een week eerder deden we dat veel beter tegen NEC. Dat heeft te maken met de mindset van de spelers. De drive op de training van woensdag en die van vandaag was goed. Dat wil ik zondag zien. We staan vijf punten achter: we moeten winnen.”

Luister onze Ajaxpodcast Branie:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden