PlusInterview

Documentaire over oud-Ajacied Yakubu: mysterie ontrafeld over laatste jaren voor zijn eenzame dood

Bijna vier jaar geleden overleed Abubakari Yakubu op 35-jarige leeftijd in een Ghanees ziekenhuis. Wat is de middenvelder, van 1999 tot 2009 cultfiguur van Ajax en Vitesse, na zijn profloopbaan allemaal overkomen? Documentairemaker Gerdo Vlastuin ging op onderzoek uit.

Abubakari Yakubu omhelst Steven Pienaar en Wesley Sneijder tijdens de kwartfinale van Ajax tegen AC Milan in de Champions League, in het seizoen 2002-2003. Beeld ANP
Abubakari Yakubu omhelst Steven Pienaar en Wesley Sneijder tijdens de kwartfinale van Ajax tegen AC Milan in de Champions League, in het seizoen 2002-2003.Beeld ANP

Yakubu is in het voorjaar van 2003 op zijn allerbest. Als breker op het middenveld van Ajax knapt de Ghanees het vuile werk op voor ploeggenoten als Wesley Sneijder, Zlatan Ibrahimovic en Steven Pienaar. Hij knokt zich in duels, schoffelt waar nodig, telkens zit hij er met een voetje tussen.

Het is voor de ploeg van Ronald Koeman niet voldoende om in de kwartfinales van de Champions League AC Milan te verslaan, maar uitblinker Yakubu vestigt wel zijn naam. “Spijkerhard was-ie als het moest, maar aan de bal was het minder. Laten we het erop houden dat het in elk geval nooit saai met hem was in het veld,” schetst Gerdo Vlastuin.

En dat gold ook buiten de lijnen. “Die jongen was goedlachs, geliefd bij al zijn oud-ploeggenoten die ik heb gesproken. Maar hij was ook een beetje gek.”

De televisiejournalist, werkzaam voor Nieuwsuur en Omroep Gelderland, dook de afgelopen tweeënhalf jaar in het leven van de Ghanees. Diens dood bijna vier jaar geleden verraste de voetbalwereld. “Hoe het Yakubu was vergaan na het beëindigen van zijn profcarrière en waaraan hij overleden is, niemand wist het. Dat heb ik geprobeerd uit te zoeken.”

Gastgezin

Vlastuin begon zijn zoektocht nadat hij op Ajax Life, het kanaal van de supportersvereniging van de Amsterdammers, een oproep van Adrie en Eveline Kok tegenkwam. “Zij hadden Yakubu eind vorige eeuw als gastgezin opgevangen. In totaal heeft hij acht jaar bij hen en hun zoon Jesper gewoond.”

Yakubu werd in 1997 door Ajax vastgelegd, nadat hij op het WK onder 17 jaar met Ghana de finale had bereikt. “Het contact tussen de familie Kok en Yakubu was de afgelopen jaren verwaterd. Dat is niet vreemd, ieder gaat zijn eigen weg. Maar natuurlijk had de familie Kok wel altijd het idee gehad dat ze Yakubu nog wel een keer zouden zien. Die vriendschap was er zeker.”

Gerdo Vlastuin: “Ik vond het alle tijd en energie waard om deze jongen nog één keer in de schijnwerpers te zetten.” 
 Beeld Rodney Kersten
Gerdo Vlastuin: “Ik vond het alle tijd en energie waard om deze jongen nog één keer in de schijnwerpers te zetten.”Beeld Rodney Kersten

De schok was dus heftig toen ze over zijn dood lazen. “En daarna bleef het stil in de media. Met hun oproepje op Ajax Life hoopten ze dat iemand meer kon vertellen over de laatste jaren van zijn leven.”

Met verkeerde mensen in aanraking

Vlastuin, zelf supporter van Ajax, ging bij het zien van die noodkreet rechtop zitten. “Ik was als freelancer net voor mezelf begonnen. Dit is een verhaal dat het verdient om uitgespit te worden, dacht ik meteen. Daarna ben ik bij Adrie en Eveline op de koffie geweest en heb ik het idee voor een documentaire voorgelegd. Dat is de start van dit hele verhaal geweest.”

Vlastuin sprak de afgelopen tweeënhalf jaar − vanwege de coronatijd lag het filmproject een tijd stil − met veel intimi van Yakubu. Hij spoorde onder meer zijn ex-vrouw op en sprak Yakubu’s moeder in Ghana. “Mijn doel was niet om een voetbalverhaal te maken, maar om het plaatje compleet te krijgen. Hoe zat die jongen in elkaar? Wat was hem de laatste jaren van zijn leven allemaal overkomen?”

Vlastuin wil liever niet alles prijsgeven, het komt aan bod in zijn documentaire. “Maar hij kwam met de verkeerde mensen in aanraking en eigenlijk is het daarna alleen maar bergafwaarts gegaan. Het is een triest verhaal, zeker als je bedenkt hoe geliefd hij was bij oud-ploeggenoten.”

Rafael van der Vaart

Vlastuin sprak met boezemvriend Matthew Amoah, Anthony Obodai met wie Yakubu in zijn Ajax-tijd veel optrok, oud-trainer Edward Sturing, oud-teammanager van Ajax David Endt en voormalig ploeggenoten als Maxwell, Rafael van der Vaart en Theo Janssen. Het eerste beeld dat uit al die verhalen naar boven komt, is dat Yakubu een sociale, vrolijke jongen met een hart van goud was. “Maar hij was ook introvert en liet zelden het achterste puntje van zijn tong zien. Dat vertaalde zich in vreemde acties.’’

Teamgenoten van Vitesse troffen Yakubu geregeld aan op de parkeerplaats van Papendal, waar de Ghanees voorafgaande aan een training in zijn auto sliep. “Yakubu had na een reis naar Ghana ‘opeens’ een rijbewijs, maar ik denk dat hij bang was om te rijden. Dus reed hij ’s nachts, wanneer het rustig was op de weg, alvast van zijn woonplaats Amsterdam naar Arnhem.”

Deze anekdote staat niet op zichzelf. “Het verhaal gaat dat hij Zlatan in de kleedkamer van Ajax op zijn rug legde. En dat Yakubu na interlands met Ghana een paar dagen ‘kwijt’ was, daar keek niemand bij Vitesse op een gegeven moment meer van op. Bij die jongen zat een steekje los.”

Yakubu in actie namens Ajax tegen Celtic in voorronde Champions League, 2001. Beeld ANP
Yakubu in actie namens Ajax tegen Celtic in voorronde Champions League, 2001.Beeld ANP

Goed begeleid

Vlastuin schat in dat hij veel moeite had om de weelde die hij kende in Nederland te verenigen met zijn roots in Ghana. “Zijn zaakwaarnemer Ger Lagendijk (overleden in 2010, red.) heeft hem altijd heel goed begeleid, dat staat voor mij als een paal boven water. Uiteindelijk heeft Yakubu als volwassen man na zijn carrière zelf de verkeerde keuzes gemaakt.”

Het leidde uiteindelijk tot een verdrietig einde. Eenzaam, niet eens in het bijzijn van geliefden, overleed Yakubu op 31 oktober 2017 in het ziekenhuis van Tema. Hij werd 35 jaar oud. “Op de vragen die de familie Kok had, heb ik de meeste antwoorden kunnen vinden. Tegelijkertijd doemden er telkens weer nieuwe dingen op. Daardoor blijft het lastig om je vinger er helemaal achter te krijgen. Maar ik vond het alle tijd en energie waard om deze jongen nog één keer in de schijnwerpers te zetten.”

De documentaire gaat komende maandag in première in het Vue Theater in Hilversum en wordt in de week erna meerdere malen uitgezonden op Omroep Gelderland en NH Media.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden