PlusInterview

Djokovic wil geen zondebok zijn: ‘Ik vind niet dat ik iets slechts heb gedaan’

Als enige van de Grote Drie doet Novak Djokovic mee aan de US Open. Zijn imago liep een deuk op door coronabesmettingen op een toernooireeks die hij organiseerde. ‘Het is een heksenjacht.’

‘Ik wil spelen, daarom ben ik hier. Ik ben voorzichtig, maar niet bang me in een situatie te begeven die gevaarlijk kan zijn voor mijn gezondheid.’Beeld AP

Na een trans-Atlantische vlucht en moeizame ­onderhandelingen met de Amerikaanse tennisbond Usta zit Novak Djokovic op de bank in de ruime woning die hij even buiten New York heeft gehuurd, omringd door bomen, ver van alle commotie.

Voor het videogesprek via Zoom heeft hij na het zonnebaden snel een shirt aangetrokken. “Ik voel me gezegend in zo’n omgeving, en ik ben ook dankbaar, zeker nu ik het hotel heb gezien waar de meeste andere spelers verblijven. Ik hoop niet dat het arrogant klinkt en ik weet dat de Usta zijn best heeft gedaan om iedereen onder te brengen en te garanderen dat we straks kunnen spelen, maar het valt voor de meeste spelers niet mee als ze niet eens het raam in hun kleine hotelkamer kunnen opendoen.”

In deze coronatijd ging het organiseren van de US Open, die maandag begint, allerminst van een leien dakje. Djokovic’ eisen en klachten – openlijk en achter de schermen – maakten het voor de bond extra gecompliceerd. Maar hij doet in elk geval mee; andere topspelers, zoals ­Rafael Nadal en Roger Federer, laten verstek gaan. Djokovic is nog steeds de nummer 1 van de wereld. In New York hervat hij het in maart onderbroken seizoen 2020, waarin hij vooralsnog ongeslagen is (18-0).

Milde symptomen

Tijdens de gedwongen stop van de meest prestigieuze toernooien raakte Djokovic’ reputatie flink beschadigd door zaken die niets met tennis te maken hebben. Zo twijfelde hij openlijk aan het nut van vaccinaties en deed hij wonderlijke uitspraken als: “Moleculen reageren in ­water op onze emoties, op wat we zeggen.”

In juni gooide hij zijn imago te grabbel als medeorganisator van de Adria Tour in Servië en Kroatië. De opbrengst van die demonstratie­partijen was deels bestemd voor goede doelen, maar het botweg negeren van de basisregels om de verspreiding van corona tegen te gaan zorgde voor een nieuwe besmettingshaard. De toernooireeks werd voortijdig beëindigd toen verscheidene vooraanstaande spelers en leden van hun staf besmet bleken, inclusief Djokovic en zijn vrouw Jelena. Ze gingen twee weken met hun jonge kinderen in quarantaine in hun geboortestad Belgrado.

Djokovic: “We hadden die reeks toernooien met de beste bedoelingen georganiseerd. Ja, sommige dingen hadden we anders moeten doen, natuurlijk. Maar moet ik voor eeuwig en altijd de schuld krijgen van wat er allemaal is mis­gegaan? Dat zal dan wel, dat accepteer ik, wat moet ik anders? Maar is het ook eerlijk? Ik weet in elk geval dat als ik de kans krijg de Adria Tour weer te organiseren, ik niet zou aarzelen.”

Tijdens het interview toont Djokovic zich nu eens berouwvol, dan weer provocerend. Hij heeft van de lange tennispauze geprofiteerd om de banden met zijn familie aan te halen en zijn kennis te verbreden over zaken als ecologie en gezondheid. “We maken allemaal een enorme overgangsfase mee op deze planeet, en dit is misschien wel het laatste alarmsignaal.”

Djokovic zegt dat hij vier tot vijf dagen last had van milde coronasymptomen. Hij had geen koorts, maar was wel moe en zijn reuk- en smaakvermogen werden erdoor aangetast. Toen hij weer begon te trainen, merkte hij dat ook zijn uithoudingsvermogen een douw had gekregen. Hij houdt nauwkeurig bij wat de gevolgen voor zijn gestel kunnen zijn op de lange termijn. Al ruim voor de uitbraak van de pandemie was hij voorstander van een plantaardig ­dieet en natuurgeneesmiddelen.

Djokovic kwam al twee weken geleden in New York aan, alleen. Hij wil de tijd nemen om zich vertrouwd te maken met de ongebruikelijke ­beperkingen voor het toernooi en zich goed te voelen als hij weer de baan op gaat.

Deze week speelt hij de Western & Southern Open, een toernooi voor mannen en vrouwen dat van de gebruikelijke locatie bij Cincinnati is verplaatst naar het Billy Jean King National Tennis Center in de New Yorkse wijk Queens. Alle partijen worden zonder publiek gespeeld. De spelers en hun staf moeten regelmatig ­coronatests ondergaan en mogen hun onder­komen en de plaats van het toernooi niet verlaten zonder de uitdrukkelijke toestemming van de organisatoren.

Scepsis over vaccinaties

“Het had weinig gescheeld of ik was niet ge­komen,” aldus Djokovic. Hij had een week voor aankomst besloten dat hij zou meedoen, mits Europese regeringen spelers garanderen dat ze niet in quarantaine hoeven als ze na de US Open terugreizen. “Er was heel wat onzekerheid, en nog steeds zijn een heleboel dingen me niet echt duidelijk. Ik wil spelen, daarom ben ik hier. Zelf ben ik niet bang me in een situatie te begeven die gevaarlijk kan zijn voor mijn gezondheid, anders zou ik hier waarschijnlijk niet zijn. Ik ben natuurlijk wel voorzichtig en volg dezelfde ­regels en beperkingen als ieder ander. Maar de dingen zijn onvoorspelbaar. Op of buiten de ­tennisbaan kan van alles gebeuren.”

Zijn eigen ervaring met het coronavirus heeft zijn opvattingen over vaccins niet veranderd. Als er een vaccin komt tegen corona en hij zich moet laten inenten om wereldwijd te kunnen spelen, staat hij voor een dilemma. “De internationale media hebben wat ik daarover zei nogal uit z’n verband getrokken. Ik zou tegen álle vaccins zijn. Nee, maar ik heb wel een probleem met vaccins als iemand me wil dwingen die in mijn lichaam te spuiten. Dat wil ik niet, dat vind ik onaanvaardbaar. Ik ben dus niet tegen elke vorm van vaccinatie, want wie ben ik om daar iets over te zeggen wanneer medici en andere experts daarmee overal ter wereld levens redden? Ik weet zeker dat er vaccins bestaan zonder ernstige bijwerkingen die hebben bijgedragen aan het stoppen van de verspreiding van sommige infecties.”

Hij houdt wel bedenkingen tegen een mogelijk coronavaccin. “Ook omdat dat virus regelmatig muteert, naar ik heb begrepen.”

Volgens Djokovic aarzelde de Amerikaanse tennisbond aanvankelijk spelers toe te staan om tijdens de US Open in een gehuurde accommodatie te verblijven. De bond ging uiteindelijk overstag, maar onder strenge voorwaarden. Zo moet Djokovic niet alleen zelf de huur betalen, maar ook zorgen voor permanente beveiliging door bedrijven die door de bond zijn goed­gekeurd. Dat is deels om ervoor te zorgen dat ­alle spelers hetzelfde protocol volgen.

Djokovic krijgt verzorging tijdens het duel met Ricardas Berankis op de Western & Southern Open.Beeld Getty Images

Djokovic: “Die investering is voor mij super­belangrijk, ik voel me er beter door. Ik zal er sneller door herstellen en kan lekker naar buiten wanneer ik niet hoef te spelen.”

Hij heeft de maximaal toegestane drie team­leden meegenomen, nog een concessie die hij van de bond heeft afgedwongen. De Usta wilde aanvankelijk slechts één teamlid per speler ­toestaan. Voormalig Wimbledonwinnaar Goran Ivanisevic is een van zijn coaches. Ook hij raakte besmet tijdens de Adria Tour, toen stadions ­gewoon voor het publiek toegankelijk waren, mondmaskers waren aanbevolen maar niet ­verplicht, spelers elkaar kusten, strooiden met high fives en dicht op elkaar de limbo dansten in een nachtclub in Belgrado. Vanuit alle hoeken van de wereld regende het kritiek op Djokovic. “Ik ben het ermee eens dat we dat in die nachtclub anders hadden moeten aanpakken, maar de sponsors hadden er een feest georganiseerd en spelers uitgenodigd. We voelden ons goed, het toernooi was een succes. Deelnemers en toeschouwers vermaakten zich prima.”

Geen Nadal en Federer

De Adria Tour moest ook hulp bieden aan niet al te bekende tennisprofs in voormalig Joego­slavië die door de coronapandemie zonder inkomsten zaten. De verschillende regeringen en tennisbonden hielpen met de organisatie. In die dagen was in Kroatië en Servië geen sprake van hoge aantallen coronabesmettingen, op straat en elders golden weinig of geen restricties.

“We hebben vanaf de eerste dag precies de regels gevolgd die ze voor ons hadden opgesteld,” aldus Djokovic. Weldra merkte hij dat mensen elders in de wereld daar anders over dachten. “Als iemand in Australië of de Verenigde Staten zag wat er in Servië gebeurde, moet die wel hebben gedacht dat die mensen daar gek geworden waren. Dus ik begrijp de woede en verbijstering heel goed.”

Toch vindt hij dat de toernooireeks de moeite waard was, omdat die ook veel geld heeft opgebracht voor de regio. “Echt, ik vind niet dat ik iets slechts heb gedaan,” aldus Djokovic. Met zijn vrouw heeft hij gul gedoneerd aan de bestrijding van corona in Italië en Servië. “Ik heb te doen met mensen die besmet raakten, maar voel ik me ook schuldig? Natuurlijk niet, het is een heksenjacht, als je het mij vraagt. Hoe kan je één persoon van alles de schuld geven?”

Deze US Open wordt het eerste van de 61 grandslamtoernooien waaraan hij heeft meegedaan waarbij zijn grootste rivalen afwezig zijn. De 34-jarige Rafael Nadal, vorig jaar de winnaar bij de mannen, laat New York schieten en concentreert zich op de graveltoernooien kort daarna. Roger Federer, 39, houdt het de rest van dit jaar na twee knieoperaties voor gezien.

In New York is van de Grote Drie dus alleen de 33-jarige Djokovic over. “Dat voelt vreemd, want die twee zijn de absolute legendes van onze sport. Met of zonder toeschouwers, ze ­zullen enorm worden gemist.” Federer heeft 20 grandslamtitels op zijn naam staan, Nadal 19, Djokovic 17. “Dat moeten er snel 18 worden, natuurlijk was dat voor mij een belangrijke reden om naar New York te gaan.”

© The New York TimesVertaling: René ter Steege.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden