PlusDa's Logisch

Dit zijn de vooruitzichten van de Ajacieden in Oranje

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke week ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor de Ajacieden in Oranje. Wie profiteren er van de overstap naar een nieuw speelsysteem? Wiens kansen op WK-minuten zijn juist geslonken?

Sam Planting
Berghuis blonk uit tegen Denemarken. Beeld ANP
Berghuis blonk uit tegen Denemarken.Beeld ANP

De switch onder Louis van Gaal van 4-3-3 naar een systeem met drie centrale verdedigers, of dat nou 3-4-1-2 wordt of 3-4-3 zoals nu, zal Oranje flink opschudden. Dat bleek al in het oefenduel met Denemarken, waar de bondscoach verraste met basisplaatsen voor Teun Koopmeiners en Nathan Aké, en waar vice-aanvoerder Georginio Wijnaldum op de bank bleef.

Ook voor de zeven Ajacieden die kans maken op een plek in de WK-selectie van aankomende winter – drie van hen zaten tegen Denemarken bij de selectie, vier niet – heeft de systeemswitch flinke invloed. Een overzicht van de winnaars, twijfelgevallen en verliezers bij de formatiewissel van Van Gaal.

Winnaar: Daley Blind

In de eerste 75 minuten tegen Denemarken zagen we Blind in een rol die hij eigenlijk al sinds het WK 2014 niet meer heeft bekleed: als wingback op de linkerflank. Hij begon alleraardigst, door in de 16e minuut de voorzet te geven waaruit Steven Bergwijn de openingstreffer maakte.

In het laatste kwartier, nadat linksback Tyrell Malacia erin kwam voor Aké, speelde Blind als meest linkse verdediger van het centrale defensieve trio.

Daley Blind, met de bal aan de voet, als meest linkse verdediger van het centrale defensieve trio. Beeld Screenshot NOS
Daley Blind, met de bal aan de voet, als meest linkse verdediger van het centrale defensieve trio.Beeld Screenshot NOS

Eigenlijk kun je in één beeld (zoals hierboven) zien waarom die rol Blind op het lijf geschreven is. De buitenste centrale verdedigers zullen in de spelopbouw vooral degenen zijn die de bal het middenveld inspelen. Een pass-specialist als Blind is zo’n taak wel toevertrouwd. Ook is de versterkte defensieve ruggensteun die een extra centrumverdediger biedt geen gek idee, gelet op Blinds gebrekkige snelheid.

Waar er Ajax-fans zijn die liever Nicolás Tagliafico in de basis zien, lijkt Blind bij Oranje haast verzekerd van een belangrijke basisplaats op het WK. De spoeling onder de linksbacks is dun, het lijkt aan Malacia of Owen Wijndal om Van Gaal te overtuigen dat zij basiswaardig zijn. Lukt een van hen dat, zal Blind opschuiven naar het verdedigingshart. Van Gaal benoemde eerder deze week namelijk al dat hij aan de linkerkant van zijn defensieve centrum per se een linkspoot wil hebben.

Winnaar: Jurriën Timber

Zonder te spelen zijn de Oranje-aandelen van Timber toch waardevoller geworden. Enerzijds is dat te danken aan de woorden van Van Gaal: die riep de licht geblesseerde Timber en Cody Gakpo alsnog op, zodat zij mee konden kijken bij de implementatie van het seizoen. Want, aldus Van Gaal: “Timber en Gakpo zijn in mijn ogen jongens die zeker zijn van het WK.”

De tactische uitgangsformatie van Nederland tegen Denemarken. Beeld Sam Planting via ShareMyTactics
De tactische uitgangsformatie van Nederland tegen Denemarken.Beeld Sam Planting via ShareMyTactics

De nieuwe speelwijze van Van Gaal lijkt bovendien ideaal voor een speler met Timbers kwaliteiten. Tegen Denemarken fungeert Matthijs de Ligt in de opbouw veelvuldig als een soort rechtsback: op momenten dat Teun Koopmeiners inzakt richting de laatste lijn, schuift hij juist op naar de zone op rechts, die een naar voren getrokken Denzel Dumfries heeft achtergelaten. Deze tactische truc – die Koopmeiners gewend is bij zijn club Atalanta Bergamo – hanteert Van Gaal om meer dynamiek en variatie in de Nederlandse spelopbouw te krijgen.

De opbouwtruc op rechts. Beeld Screenshot NOS
De opbouwtruc op rechts.Beeld Screenshot NOS

Als Van Gaal veel waarde hecht aan dit nieuwe opbouwpatroon, lijken de kansen van Timber op een basisplaats op het WK behoorlijk gestegen. Hoewel De Ligt en Stefan de Vrij ervaring hebben in de absolute clubtop, lijkt Timber met zijn snelheid, indribbelen en ervaring als back een logischer optie voor deze ‘hybride’ rol in de Oranje-defensie.

Winnaar: Steven Berghuis

Volgens Rafael van der Vaart bij Studio Voetbal speelde Berghuis ‘de beste wedstrijd’ die hij ooit van hem had gezien. In ieder geval hoorde Berghuis bij de uitblinkers in het eerste duel in het nieuwe systeem. De vrije rol die hij tussen het centrale middenveldsduo en het spitsenduo bekleedt, lijkt precies aan te sluiten op zijn kwaliteiten (aannames, voorzetten, steekpasses, speloverzicht) en houdt ook rekening met zijn mindere punten (drukzetten, explosiviteit).

Berghuis anticipeert knap op het uitzakken van Memphis. Beeld Screenshot NOS
Berghuis anticipeert knap op het uitzakken van Memphis.Beeld Screenshot NOS

Berghuis’ beste momenten zijn tegen Denemarken gek genoeg vaak zonder bal. Neem de dieptesprint uit de spelsituatie van hierboven. De timing van zijn loopactie is perfect afgestemd op het inzakken van Memphis na de inspeelpass van De Ligt.

Zolang Van Gaal voorin vasthoudt aan een rolverdeling met twee vooruitgeschoven aanvallers en één vrije ‘10', heeft Berghuis goede papieren voor een basisplaats bij Oranje.

Twijfelgeval: Ryan Gravenberch

Het slechte nieuws voor Gravenberch was duidelijk: hij zat ditmaal niet bij de Oranjeselectie. Toch lijkt zijn plek in de selectie niet definitief vergeven. Van Gaal benoemde zijn verbeterde vorm op een van zijn persconferenties, en in het nieuwe systeem lijkt er iets meer ruimte te zijn voor een ‘pendelaar’ als Gravenberch.

Twijfelgeval: Remko Pasveer

Op basis van zijn prestaties bij SC Freiburg lijkt Mark Flekken voorlopig de kans te krijgen onder de lat. Toch is het niet ondenkbaar dat Pasveer op 39-jarige leeftijd (!) meegaat naar Qatar. Als hij bij zijn terugkeer bij Ajax dezelfde vorm toont als vóór zijn blessure, zou hij Tim Krul (Norwich City) of Joël Drommel (PSV) nog kunnen passeren in de pikorde.

Verliezer: Devyne Rensch

Waar Van Gaal in november nog verraste door Rensch, die toen ook al voornamelijk op de bank zat bij Ajax, alsnog op te roepen, lijkt de systeemwissel slecht nieuws voor de 19-jarige back. Want hoewel het zeker mogelijk is dat Rensch volgend seizoen weer vaste basisspeler bij Ajax wordt, na het verwachte vertrek van Noussair Mazraoui, moet hij het in Oranje nu winnen van drie spelers (Dumfries, Hateboer, Karsdorp) die wekelijks in een topcompetitie spelen als rechter-wingback in een soortgelijk systeem.

Berghuis en Klaassen, niet alleen bij Ajax elkaars concurrent voor speeltijd. Beeld ANP
Berghuis en Klaassen, niet alleen bij Ajax elkaars concurrent voor speeltijd.Beeld ANP

Verliezer: Davy Klaassen

De ‘10'-positie in het nieuwe 3-4-1-2-systeem van Van Gaal is er meer één voor een passende creatieveling dan voor een allround metervreter. In dat opzicht lijkt Klaassen ook bij Oranje de back-up te zijn van Berghuis. Daarnaast zal in de komende interlands duidelijk worden of Van Gaal zijn vice-aanvoerder Wijnaldum meer ziet als optie voor een teruggetrokken rol op het middenveld of toch meer als een ‘10’.

Luister onze Ajax-podcast ‘Branie’:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden