PlusExclusief

Dit is de man die bij Ajax de kernwaarden en clubcultuur moet bewaken

Meer oud-spelers en vrouwen op De Toekomst en minder activiteiten van Ajax in landen met dubieuze regimes. Dat vooruitzicht schetst Frank Eijken, voorzitter van de Bestuursraad, grootaandeelhouder van de club. ‘We moeten niet ten koste van alles ons mooie Ajax te gelde willen maken.’

Frank Eijken, voorzitter bestuursraad Ajax. Beeld Ivo van der Bent
Frank Eijken, voorzitter bestuursraad Ajax.Beeld Ivo van der Bent

Je zou het bijna vergeten, maar Ajax heeft een amateurvereniging met een Bestuursraad, die met 73 procent van alle aandelen in theorie de club naar zijn hand kan zetten. In de praktijk bepaalt de directie de gang van zaken en houdt de raad van commissarissen de vinger aan de pols, maar de grootaandeelhouder gaat over benoeming en ontslag van de commissarissen. En met een ‘gouden aandeel’ bewaakt de Bestuursraad de clubcultuur en kan hij direct interveniëren als het gaat om het logo, het shirt, de speellocatie en de locatie van de jeugdopleiding. Toch is de voorzitter van de Bestuursraad, Frank Eijken, bij het grote publiek onbekend.

U bent twintig maanden voorzitter, waarom hebben we u in die hoedanigheid nog niet gehoord?

Frank Eijken: “Eerlijk gezegd zijn jullie de eersten die mij als voorzitter van de Vereniging Ajax willen spreken. Alles rondom de NV Ajax, waaronder het eerste elftal, Jong Ajax en Ajax Vrouwen, is een zaak van de directie en haar toezichthouders. Zij treden in de openbaarheid. Als Bestuursraad van de vereniging staan wij op afstand. Op de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering kunnen wij de commissarissen decharge verlenen door onder meer de jaar­rekening goed te keuren. Vooral daar ligt onze formele taak. Wat niet wegneemt dat er veel­vuldig informele contacten zijn met directie en commissarissen.”

Vroeger liepen de verantwoordelijkheden binnen Ajax meer door elkaar.

“Je had een ledenraad met 23 man, die fungeerde als een soort Tweede Kamer. Zoals Johan Cruijff zei: met twaalf man achter me zet ik de club naar m’n hand. In 2011 is de Ledenraad opgeheven en de Bestuursraad gekomen. Die kan de raad van commissarissen niet zomaar buitenspel zetten, want de aandeelhouders­vergadering benoemt nu de commissarissen. Ik moet vaak uitleggen dat sinds de beursgang in 1998 de verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering is uitbesteed aan de directie. Leden zijn vaak terecht bezorgd over Ajax I en willen het bijvoorbeeld hebben over een aankoop die niet rendeert. Dan is mijn standaardantwoord: koop een aandeel en kaart het aan op de aandeel­houdersvergadering. Maar voor de kernwaarden van Ajax kun je bij de Bestuursraad aankloppen. Wij, de vereniging, beschouwen ons als cultuurbewaker van de club.”

Hoe vult u die rol voor de vereniging in?

“We willen Ajax als amateurvoetbalvereniging nieuw leven inblazen. Er zijn nu vijf amateurteams. Daaromheen willen we een bruisend verenigingsleven. Zo willen we bij ons eerste zaterdagteam meer oud-spelers halen. We ­hebben al Eyong Enoh, Dico Koppers en Paul Quasten in het eerste amateurelftal. En we ­willen het contact verbeteren met oud-jeugdspelers die de sprong naar het betaald voetbal niet hebben kunnen maken en voor hun zestiende zijn afgehaakt. Zij weten als geen ander wat het betekent om Ajacied te zijn.”

“Een ander plan is om het ledenbestand van 900 mensen als kweekvijver te gebruiken voor bestuurlijke taken en waar mogelijk posities aan te bieden bij de NV Ajax. Het is, eerlijk gezegd, vreemd dat ik als relatieve buiten­staander voorzitter ben. Je hebt liever iemand die uit de club zelf voortkomt en is opgegroeid met ons dna.”

Hoe zit het met de vrouwentak?

“De amateurtak telt nu alleen mannenteams en de leden zijn grotendeels mannen. Ons streven is inclusiever en diverser te worden. Bij de NV is nu een betaald vrouwenelftal en een beloftenteam. We willen bij de vereniging ook met één of twee vrouwelijke amateurteams starten. Edwin van der Sar, de algemeen directeur, is terecht bezorgd of dat logistiek past op De ­Toekomst, maar hiervoor is al groen licht gegeven. Wij denken dat er in ieder geval al plaats is voor één team. Dat moet volgend voorjaar zijn beslag krijgen.”

Er wordt al lang gepraat over een Europese competitie. Hoe kijkt de Bestuursraad daar tegenaan?

“Edwin van der Sar vertegenwoordigt de be­langen van Ajax op het Europese podium uitstekend. Hij zegt altijd dat aansluiting bij de Europese top twintig het streven is. Wij leggen, als grootaandeelhouder, de lat ietsje hoger en willen structureel in de Europese top twintig spelen. Het is aan de NV hoe je dat doel bereikt. Het kan best mogelijk zijn dat dit via een Europese competitie gaat gebeuren. Ons gouden aandeel bevat niet een gebod om altijd tegen Feyenoord te spelen.”

Van tijd tot tijd is er discussie over Ajax’ morele kompas, zoals bij het trainingskamp in Qatar. Wat vond de Bestuursraad daarvan?

“Vooropgesteld: wij sturen Edwin van der Sar niet aan. We kunnen niet zeggen: dit mag niet. We kunnen wel tegen kandidaat-commissarissen zeggen: als je benoemd wordt, willen we dat je zus en zo met ons aandeel omgaat. Maatschappelijk verantwoord ondernemen valt daaronder. Willen wij bijvoorbeeld een opleidingscentrum in Saoedi-Arabië? Als je daar een paar miljoen kunt krijgen, moet je die dan pakken? Ik denk van niet.”

“De oud-topsporter Van der Sar heeft als directeur één ding voor ogen: ­landskampioen worden en de laatste zestien van de Champions League halen. En als commercieel directeur Menno Geelen in Qatar een paar miljoen kan ophalen, dan zal hij dat willen – vanuit zijn functie bezien begrijpelijk. Van der Sar moet echter ook maatschappelijk verantwoord ondernemen: is iets verantwoord of niet? Hoe ga je met het merk Ajax in deze context om?”

Ajax heeft opleidingscentra in de Verenigde Arabische Emiraten en China. Moet je dat wel willen?

“Daar is destijds voor gekozen.”

Kunt u zich voorstellen dat in de toekomst andere keuzes worden gemaakt?

“Ik denk dat de raad van commissarissen en de directie daar in de toekomst anders over zullen denken. Maar laat helder zijn dat de Bestuursraad niet bepaalt hoe zij invulling geven aan het uitgangspunt van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarover hebben we wel informele gesprekken, waarbij de teneur is dat we niet ten koste van alles ons mooie Ajax te gelde moeten willen maken.”

Hoe word je lid van Ajax?

Ajax telt zo’n 900 leden. De ­bedoeling van de Bestuursraad is dat het er in 2030 minder zullen zijn, maar dat ze méér betrokken zijn bij de club. “Ajax is meer dan de wedstrijd op zondag in de Cruijff Arena,” aldus Frank Eijken. “Op De ­Toekomst heb je Jong Ajax, de vrouwen, de jeugd en de amateurs.”

Een ander streven is verjonging; de gemiddelde leeftijd ligt nu boven de zestig. En er moeten meer vrouwen lid worden. “Als er straks een vrouwen amateurteam is, heb je al meteen zestien vrouwelijke leden erbij.”

De Bestuursraad bepaalt wie aspirant-lid wordt. “We willen geen toestanden als in Barcelona, waar iedereen socio kan worden en de voorzitter via verkiezingen wordt aangewezen.”

In principe kan iedereen zich aanmelden. “Je moet wel eerst vrijwilligerswerk doen. Zo zoeken we parkeerwachters, personen om het amateur­vrouwenteam op te zetten, scheidsrechters, teamleiders et cetera.”

Na twee jaar kun je volwaardig lid worden, voor 245 euro per jaar. Daarvoor krijg je mede een seizoenskaart voor de Arena en vrije toegang tot De Toekomst.

CV Frank Eijken

Frank Eijken (66) is zelfstandig mediaconsultant. Hij was directeur en initiator van IP Nederland, het reclameverkoopbureau van de Holland Media Groep, waartoe RTL 4, RTL 5 en Veronica behoorden. Daarna zat hij in de RTL-top in Luxemburg en was hij directeur van muziekzender TMF en Radio 10 en van RTL Nederland. Hij zat ook in de directie van SBS Nederland en de board van SBS Broadcasting International. Van 2003 tot 2011 was hij commissaris bij Ajax. Sinds 2020 is hij voorzitter van de Bestuursraad van de club.

Speelsters van Ajax Vrouwen tijdens een training op sportpark De Toekomst. Beeld Photo Ajax Jasper Ruhe
Speelsters van Ajax Vrouwen tijdens een training op sportpark De Toekomst.Beeld Photo Ajax Jasper Ruhe
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden