Plus

De 'zekere' olympische medailles die wonderpaard Totilas weer niet zal halen

'Wonderpaard' Totilas zal, ondanks de torenhoge verwachtingen en miljoenen euro's die voor hem zijn betaald, nooit schitteren op de Olympische Spelen. Documentairemaakster Annette van Trigt verfilmde het roerige leven van de zwarte hengst.

Totilas in betere tijden, onder zijn Nederlandse ruiter Edward GalBeeld ANP

Rio zou hun ideale laatste hoogtepunt zijn. Vier jaar geleden hadden ze hun zegetocht op Europese en wereldkampioenschappen al kunnen bekronen met een Olympische goud in Londen, en volgende maand zou een herhaling van dat kunstje in Rio de Janeiro het knallende afscheid inluiden van het Nederlandse wonderduo Edward Gal en zijn dressuurpaard Totilas. Maar zo liep het natuurlijk niet.

Want Totilas werd, het is bekend, twee jaar voor Londen in 2010 door zijn eigenaren voor een onbekend bedrag (publiek geheim: meer dan 10 miljoen euro) verkocht aan, godbetert, een Duitser. En zo zagen we de bloedmooie zwarte hengst nooit meer terug.

Althans, niet meer in vorm. Het paard is sinds de verkoop namelijk geplaagd door blessures, door eigenaar Paul Schockemöhle veelvuldig ingezet als dekhengst (aanvankelijk 8000 euro per buisje sperma), maar vooral: het wilde maar niet echt boteren tussen Totilas en zijn nieuwe ruiter Matthias Alexander Rath.

Zo zie je maar hoe essentieel en precair de harmonie tussen een ruiter en zijn paard is, zeggen betrokkenen in de documentaire The Story of Totilas van voormalig Studio Sport-presentatrice Annette van Trigt. Conclusie van haar reconstructie van wat er sinds de verkoop allemaal rond het paard is gebeurd? Van Trigt: "Als Totilas bij Gal was gebleven, had de wereld nog jaren plezier van hem kunnen hebben."

Haar documentaire was eigenlijk in 2014 al klaar. Totilas en Rath leken na vier jaar eindelijk de blessures en de haast onmenselijk hoge druk om te gaan presteren de baas, en stonden op het EK 2015 in Aken aan de start van hun rentree en hun weg naar Rio. "Iedereen, ook ik, ging ervan uit dat hij daar een grote kanshebber op goud zou worden," aldus Van Trigt.

Maar in Aken ging het andermaal mis: extreem uiteenlopende scores van de juryleden en de uiteindelijke conclusie dat het paard toch weer onzuiver bewoog, deden de Duitse eigenaren besluiten om Totilas na vijf jaar vol teleurstellingen definitief uit de sport terug te trekken. Van Trigt: "Vijf jaar aan mismanagement, noem ik het. In Duitsland hebben ze veel te lichtzinnig gedacht: we kopen gewoon twee gouden medailles. Maar Rath heeft er nooit uit kunnen halen wat Gal eruit haalde."

Verhaal gaat verder
Totilas liet haar niet los, en het verhaal ging ook nog verder. En dus is er nu een geactualiseerde versie van de film, die vanaf zondag is te zien bij Ziggo Sport. In wat een waar avonturenverhaal is geworden over de miljoenenindustrie die schuilgaat achter de professionele paardensport, is te zien hoe vriend en vijand de combinatie Gal-Totilas met superlatieven overladen. "Wij hebben gewoon twee gouden medailles verkocht," zo verzucht collega-dressuurruiter Tineke Bartels.

Tussen Totilas en zijn nieuwe ruiter Matthias Rath heeft het nooit echt willen boterenBeeld ANP

Grote afwezigen in de documentaire: het Nederlandse echtpaar Visser, dat Totilas verkocht en naar verluidt vervolgens te maken kreeg met haatmails en bedreigingen. En Edward Gal, die meermaals te kennen heeft gegeven niet meer over Totilas te willen praten.

Ook aan deze krant laat de ruiter, die zich momenteel met een nieuw paard wél klaarstoomt voor de Spelen, weten niet te willen reageren. Van Trigt: "Edward heeft me naderhand nog wel gecomplimenteerd met de film, en verteld dat hij het erg emotioneel vond om ernaar te kijken."

Legende
Een opeenstapeling van pech, overmoed, mismanagement en minder grijpbare zaken als het uitblijven van de essentiële 'klik' tussen paard en nieuwe ruiter hebben er dus voor gezorgd dat niet alleen Nederland, maar ook Duitsland voor de tweede keer op rij ogenschijnlijk zekere olympische medailles misloopt.

Van Trigt: "Maar bovenal was de druk gewoon veel te hoog. Als de Duitsers Totilas nog een jaar rust hadden durven geven, had hij in Rio meegedaan om een podiumplaats." "Doodzonde," zei trainer Sjef Janssen na Totilas' vertrek uit de sport. "Maar zo gaat het vaker met legendes. Die zijn veelbelovend, maar uiteindelijk loopt het slecht met ze af."

En Totilas? Die heeft afscheid genomen van Rath en staat nu op stal bij de vermogende paardenfokker Schockemöhle. Daar springt hij een paar keer per week op een fantoommerrie. Actuele prijs voor een buisje sperma van de 'genetische speld in een hooiberg'? Toch nog 2500 euro.

The Story of Totilas is vanaf 24 juli om 21.00 uur te zien op het open kanaal (14) van Ziggo.

Totials en Edward GalBeeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden