Achtergrond

De ruim 2000 voetballers die in de oorlog om het leven kwamen

Meer dan tweeduizend voetballers, van wie ongeveer een kwart uit Amsterdam, kwamen om tijdens de Tweede Wereldoorlog. Sporthistoricus Jurryt van der Vooren zocht uit bij welke clubs ze speelden en zette het resultaat online, voor iedereen inzichtelijk.

Het hoofdkantoor van de KNVB in Zeist.Beeld ANP

Ongeveer 60 pagina’s – zo lang zou de lijst zijn geweest als Van der Vooren de namen van alle overleden voetballers had opgenomen in zijn boek Door Wilskracht Zegevieren, over sport in de Tweede Wereldoorlog . “Een telefoonboek van omgekomen voetballers,” noemt de sporthistoricus het. Online publiceren was praktischer, concludeerde hij na overleg met de uitgever.

De voetballers zijn op allerlei manieren omgekomen, vertelt Van der Vooren. “Het is lastig om duidelijk onderscheid te maken tussen wie oorlogsslachtoffer is en wie niet.” Daarbij noemt hij het voorbeeld van Wim Anderiesen, met 46 interlands tot diep in de jaren 70 recordinternational van Ajax. “Hij overleed in de oorlog aan een longontsteking. In vredestijd had hij geholpen kunnen worden. Maakt dat hem een oorlogsslachtoffer?”

Van der Vooren heeft zich gebaseerd op een lijst met 2212 namen. Die zijn in 1949 door de clubs aangeleverd bij de KNVB. Een groot deel van die namen prijkt op een monument op het hoofdkantoor van de KNVB in Zeist, zij het zonder vermelding van de club waar zij destijds voor speelden.

Incompleet

Maar de lijst is incompleet, vertelt Van der Vooren. Niet alle clubs zochten uit óf en, zo ja, hoeveel leden waren omgekomen. “Ajax ontbreekt bijvoorbeeld, terwijl die club toch wel een paar leden is verloren.” De historicus hoopt dat mensen namen kunnen toevoegen of meer kunnen vertellen over de al in de lijst opgenomen voetballers.

Van zo’n vierhonderd voetballers weet Van der Vooren wél hoe ze zijn omgekomen. Dat is deels te danken aan de Limburgse tak van de KNVB, die dat ooit heeft uitgezocht. Het ging veelal om Limburgers die het leven lieten toen de frontlinie opschoof richting hun provincie.

De rest? Amsterdamse Joden. Leden van voetbalclubs WV (Wilhelmina-Vooruit) en HEDW (Hortus Eendracht Doet Winnen). De twee clubs – nu samen één club: WV-HEDW – raakten ongeveer 250 tot 300 leden kwijt, vertelt Van der Vooren. “Ze zijn allemaal naar Auschwitz overgebracht.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden